శ్రీ హనుమత్కవచ స్తోత్రం ( అర్థ తాత్పర్యాలతో )
ప్రారంభ శ్లోకం
శ్లోకం:
ఆపదామపహర్తారం దాతారం సర్వసంపదామ్ |
లోకాభిరామం శ్రీరామం భూయో భూయో నమామ్యహమ్ ||
ప్రతిపదార్థం:
ఆపదాం = ఆపదలను; అపహర్తారం = పోగొట్టేవాడు; సర్వసంపదామ్ = సమస్త సంపదలను; దాతారం = ఇచ్చేవాడు; లోకాభిరామం = లోకమునకు ఆనందాన్ని కలిగించేవాడు అయిన; శ్రీరామం = శ్రీరామచంద్రుడిని; అహం = నేను; భూయో భూయో = మళ్లీ మళ్లీ; నమామి = నమస్కరిస్తున్నాను.
తాత్పర్యం: ఆపదలను హరించేవాడు, సమస్త సంపదలను ప్రసాదించేవాడు, లోకానికి అత్యంత ప్రియమైనవాడు అయిన శ్రీరామచంద్రునికి నేను పదే పదే నమస్కరిస్తున్నాను.
విశేషం: హనుమంతుడు రామదూత. రాముడిని స్మరిస్తే హనుమంతుడు పరమానందభరితుడై మనల్ని రక్షిస్తాడు. అందుకే కవచానికి ముందు ఈ శ్లోకం చదువుతారు.
ఉపోద్ఘాతము (పార్వతీ పరమేశ్వరుల సంవాదము)
శ్లోకం 1:
ఏకదా సుఖమాసీనం శంకరం లోకశంకరం |
పప్రచ్ఛ పార్వతీ భక్త్యా కర్పూరధవళం శుభమ్ ||
ప్రతిపదార్థం:
ఏకదా = ఒకానొక సమయమున; సుఖం ఆసీనం = ప్రశాంతంగా కూర్చుని ఉన్నవాడు; లోకశంకరం = లోకమునకు మేలు చేసేవాడు; కర్పూరధవళం = కర్పూరము వలె తెల్లనైన కాంతి గలవాడు; శుభమ్ = మంగళస్వరూపుడు అయిన; శంకరం = శివుని; పార్వతీ = పార్వతీదేవి; భక్త్యా = భక్తితో; పప్రచ్ఛ = అడిగెను.
తాత్పర్యం: ఒకానొక సమయంలో ప్రశాంతంగా ఆసీనుడై, లోకానికి శుభాలు కలిగించేవాడు, కర్పూరంలా తెల్లని కాంతితో ప్రకాశించే మంగళస్వరూపుడైన శంకరుడిని పార్వతీదేవి భక్తితో ఈ విధంగా అడిగింది.
శ్లోకం 2 & 3:
భగవన్ దేవదేవేశ శంభో శంకర శాశ్వత |
మహాదేవ జగన్నాథ శివ విశ్వార్తిహారక ||
సంగ్రామే సంకటే ఘోరే భూతప్రేతాదికే భయే |
దుఃఖదావాగ్నిసంతాపే బంధనే వ్యాధిసంకులే ||
ప్రతిపదార్థం:
భగవన్ = ఓ భగవంతుడా!; దేవదేవేశ = దేవుళ్లకు దేవుడైనవాడా!; శంభో, శంకర, శాశ్వత, మహాదేవ, జగన్నాథ, శివ = ఓ పరమశివా!; విశ్వార్తిహారక = ప్రపంచం యొక్క బాధలను హరించేవాడా!; ఘోరే = భయంకరమైన; సంగ్రామే = యుద్ధమునందు; సంకటే = కష్టాలలో; భూతప్రేతాదికే భయే = భూత ప్రేతాల వల్ల కలిగే భయాలలో; దుఃఖదావాగ్నిసంతాపే = దుఃఖమనే కార్చిచ్చు బాధలలో; బంధనే = బంధీఖానా (జైలు) నందు; వ్యాధిసంకులే = రోగాల సమూహములలో చిక్కుకున్నప్పుడు... (తదుపరి శ్లోకంతో అన్వయం).
తాత్పర్యం: "ఓ దేవదేవా, శంకరా, జగన్నాథా, లోకబాధలను నివారించే శివా! భయంకరమైన యుద్ధాలు, ఘోరమైన సంకటాలు, భూతప్రేతాల భయాలు, దుఃఖాలనే కార్చిచ్చు, బంధనాలు (జైలు శిక్షలు), భయంకరమైన వ్యాధులు చుట్టుముట్టినప్పుడు..."
శ్లోకం 4:
దారిద్ర్యే మహతి ప్రాప్తే కుష్ఠరోగే జ్వరే భ్రమే |
చాతుర్థికే సన్నిపాతే వాతే పిత్తే కఫే తథా |
శోకాకులేషు మర్త్యేషు కేన రక్షా భవేద్ధ్రువమ్ ||
ప్రతిపదార్థం:
మహతి దారిద్ర్యే ప్రాప్తే = తీవ్రమైన దరిద్రం అనుభవించేటప్పుడు; కుష్ఠరోగే = కుష్టు వ్యాధి; జ్వరే = జ్వరము; భ్రమే = మతిభ్రమణం (పిచ్చి); చాతుర్థికే = నాల్గవ రోజు వచ్చే జ్వరం (మలేరియా వంటివి); సన్నిపాతే = సన్నిపాత జ్వరం; తథా = అలాగే; వాతే పిత్తే కఫే = వాత, పిత్త, కఫ దోషాల వల్ల; శోకాకులేషు = దుఃఖంతో మునిగిపోయిన; మర్త్యేషు = మనుషులకు; కేన = దేనిచేత; ధ్రువమ్ = నిశ్చయముగా; రక్షా = రక్షణ; భవేత్ = కలుగుతుంది?
తాత్పర్యం: "...తీవ్రమైన దరిద్రం, కుష్టురోగం, జ్వరాలు, భ్రమలు, వాత పిత్త కఫ దోషాల వల్ల వచ్చే వ్యాధులు, శోకాలతో అలమటించే మనుషులకు నిశ్చయమైన రక్షణ దేనివల్ల కలుగుతుందో సెలవియ్యండి" అని పార్వతి అడిగింది.
హనుమత్ స్మరణ శ్లోకాలు
శ్లోకం 5:
ఉల్లంఘ్య సింధోస్సలిలం సలీలం యశ్శోకవహ్నిం జనకాత్మజాయాః |
ఆదాయ తేనైవ దదాహ లంకాం నమామి తం ప్రాంజలిరాంజనేయమ్ ||
ప్రతిపదార్థం:
యః = ఎవడైతే; సింధోః సలిలం = సముద్రపు నీటిని; సలీలం = లీలగా (ఆటగా); ఉల్లంఘ్య = దాటి; జనకాత్మజాయాః = జనక మహారాజు కూతురైన సీతాదేవి యొక్క; శోకవహ్నిం = దుఃఖమనే అగ్నిని; आदाय = తీసుకొని (గ్రహించి); తేనైవ = ఆ అగ్నితోనే; లంకాం = లంకను; దదాహ = కాల్చివేశాడో; తం ఆంజనేయం = ఆ అంజనీపుత్రునికి; ప్రాంజలిః = దోసిలి ఒగ్గి (చేతులు జోడించి); నమామి = నమస్కరిస్తున్నాను.
తాత్పర్యం: సముద్రాన్ని ఒక ఆటలాగా దాటి, సీతాదేవి శోకాగ్నిని స్వీకరించి, ఆ అగ్నితోనే లంకా దహనం చేసిన ఆంజనేయునికి చేతులు జోడించి నమస్కరిస్తున్నాను.
శ్లోకం 6:
మనోజవం మారుతతుల్యవేగం జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్ఠమ్ |
వాతాత్మజం వానరయూధముఖ్యం శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి ||
ప్రతిపదార్థం:
మనోజవం = మనసు వంటి వేగము కలవాడు; మారుత తుల్య వేగం = వాయువుతో సమానమైన వేగము కలవాడు; జితేంద్రియం = ఇంద్రియాలను జయించినవాడు; బుద్ధిమతాం వరిష్ఠమ్ = బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడు; వాతాత్మజం = వాయుదేవుని కుమారుడు; వానరయూధముఖ్యం = వానర సమూహమునకు ముఖ్యుడు అయిన; శ్రీరామదూతం = శ్రీరామచంద్రుని దూతను; శిరసా = తలతో (సాష్టాంగంగా); నమామి = నమస్కరిస్తున్నాను.
తాత్పర్యం: మనోవేగము, వాయువేగము కలవాడు, ఇంద్రియ నిగ్రహం ఉన్నవాడు, బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడు, వాయుపుత్రుడు, వానర నాయకుడు, శ్రీరామదూత అయిన హనుమంతునికి తలవంచి నమస్కరిస్తున్నాను.
మహా మంత్ర సంకల్పం
7:
అస్య శ్రీ హనుమత్కవచ స్తోత్ర మహామంత్రస్య |
శ్రీరామచంద్ర ఋషిః | వీరహనుమాన్ దేవతా | అనుష్టుప్ ఛందః |
శ్రీరామదూత ప్రీత్యర్థే జపే వినియోగః ||
తాత్పర్యం: ఈ శ్రీ హనుమత్కవచ స్తోత్ర మహామంత్రానికి శ్రీరామచంద్రుడు ఋషి (ద్రష్ట), వీర హనుమంతుడు దేవత, అనుష్టుప్ అనేది ఛందస్సు. శ్రీరామదూత అయిన ఆంజనేయుని అనుగ్రహం కొరకు ఈ జపం/పారాయణం చేయబడుతోంది.
ఈశ్వర ఉవాచ (శివుని వచనము)
శ్లోకం 8:
శ్రీరుద్ర ఉవాచ:
శృణు దేవి ప్రవక్ష్యామి లోకానాం హితకామ్యయా |
విభీషణాయ రామేణ ప్రేమ్నా దత్తం చ యత్పురా ||
ప్రతిపదార్థం:
శ్రీరుద్రః ఉవాచ = శివుడు పలికెను; దేవి = ఓ పార్వతీ!; లోకానాం = లోకము యొక్క; హితకామ్యయా = మేలును కోరి; ప్రవక్ష్యామి = చెప్తున్నాను; శృణు = విను; పురా = పూర్వము; రామేణ = శ్రీరాముని చేత; విభీషణాయ = విభీషణునికి; ప్రేమ్నా = ప్రేమతో; యత్ = ఏదైతే; దత్తం = ఇవ్వబడినదో...
తాత్పర్యం: పరమశివుడు చెప్పాడు: "ఓ దేవీ! లోక కల్యాణం కోసం చెప్తున్నాను విను. పూర్వం లంకాధిపతి అయిన విభీషణుడికి శ్రీరామచంద్రుడు ప్రేమతో ఉపదేశించిన పరమ రహస్య కవచం ఇది."
శ్లోకం 9:
కవచం కపినాథస్య వాయుపుత్రస్య ధీమతః |
తద్గుహ్యం చ ప్రవక్ష్యామి విశేషాచ్ఛృణు సుందరి ||
ప్రతిపదార్థం:
ధీమతః = బుద్ధిమంతుడైన; వాయుపుత్రస్య = వాయుదేవుని కుమారుడు; కపినాథస్య = వానరరాజైన హనుమంతుని యొక్క; కవచం = కవచము; తత్ గుహ్యం = ఆ రహస్యమును; ప్రవక్ష్యామి = చెప్తాను; సుందరి = ఓ సుందరీ!; విశేషాత్ = శ్రద్ధగా; శృణు = విను.
తాత్పర్యం: బుద్ధిమంతుడు, వాయుపుత్రుడు అయిన ఆంజనేయుని యొక్క ఈ కవచం ఎంతో రహస్యమైనది. ఓ సుందరీ! దీనిని నీకు వివరిస్తాను, శ్రద్ధగా ఆలకించు.
హనుమత్ స్వరూప ధ్యాన శ్లోకాలు
శ్లోకం 10:
ఉద్యదాదిత్యసంకాశం ఉదారభుజవిక్రమమ్ |
కందర్పకోటిలావణ్యం సర్వవిద్యావిశారదమ్ ||
ప్రతిపదార్థం:
ఉద్యత్ ఆదిత్య సంకాశం = ఉదయిస్తున్న సూర్యునితో సమానమైన కాంతి గలవాడు; ఉదార భుజ విక్రమమ్ = గొప్ప బాహుబలము, పరాక్రమము కలవాడు; కందర్ప కోటి లావణ్యం = కోట్లమంది మన్మథులతో సమానమైన అందం (తేజస్సు) కలవాడు; సర్వ విద్యా విశారదమ్ = సమస్త విద్యలలో నిపుణుడు అయినవాడు...
తాత్పర్యం: ఉదయిస్తున్న సూర్యుని వంటి తేజస్సు, గొప్ప భుజబలం, పరాక్రమం కలిగి, కోట్ల కొద్దీ మన్మథుల వంటి దివ్య లావణ్యంతో శోభిల్లుతూ, సమస్త విద్యలలో పారంగతుడైన హనుమంతుడిని ధ్యానించాలి.
శ్లోకం 11:
శ్రీరామహృదయానందం భక్తకల్పమహీరుహమ్ |
అభయం వరదం దోర్భ్యాం కలయే మారుతాత్మజమ్ ||
ప్రతిపదార్థం:
శ్రీరామ హృదయ ఆనందం = శ్రీరాముని హృదయానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడు; భక్త కల్ప మహీరుహమ్ = భక్తులకు కల్పవృక్షం వంటివాడు; దోర్భ్యాం = తన రెండు చేతులతో; అభయం = అభయాన్ని; వరదం = వరాలను ఇచ్చే; మారుతాత్మజమ్ = ఆ వాయుపుత్రుడిని; కలయే = ధ్యానిస్తున్నాను.
తాత్పర్యం: శ్రీరాముని హృదయానికి ఆనందాన్ని కలిగిస్తూ, భక్తుల కోర్కెలు తీర్చే కల్పవృక్షంలా నిలిచి, తన హస్తాలతో అభయాన్ని, వరాలను ప్రసాదించే ఆంజనేయుడిని నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.
శ్లోకం 12: (శ్రీరామ తారక మంత్ర మహిమ)
శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే |
సహస్రనామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే ||
ప్రతిపదార్థం:
వరాననే = ఓ సుందర వదనము కలదానా (పార్వతీ)!; మనోరమే = మనస్సుకు ఆనందం కలిగించే; రామే = ఆ రామ నామమునందు; శ్రీరామ రామ రామ ఇతి = "శ్రీరామ రామ రామ" అని; రమే = నేను రమిస్తుంటాను (ఆనందిస్తుంటాను); తత్ రామనామ = ఆ రామ నామము; సహస్రనామ తత్తుల్యం = విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రముతో సమానమైనది.
తాత్పర్యం: శివుడు చెప్తున్నాడు: "ఓ పార్వతీ! మనోహరమైన ఆ రామ నామమునందు నేను నిరంతరం రమిస్తూ ఉంటాను. ఒక్కసారి 'రామ' అని స్మరిస్తే అది విష్ణు సహస్రనామ జపంతో సమానమైన ఫలితాన్ని ఇస్తుంది."
హనుమద్ ద్వాదశ నామ స్తోత్రం (12 నామాలు)
శ్లోకం 13 & 14:
హనుమానంజనాసూనుః వాయుపుత్రో మహాబలః |
రామేష్టః ఫల్గునసఖః పింగాక్షోऽమితవిక్రమః ||
ఉదధిక్రమణశ్చైవ సీతాశోకవినాశకః |
లక్ష్మణప్రాణదాతా చ దశగ్రీవస్య దర్పహా ||
12 నామాలు:
హనుమాన్ (గొప్ప హనుమ/దవడలు కలవాడు)
అంజనాసూనుః (అంజనాదేవి కుమారుడు)
వాయుపుత్రః (వాయుదేవుని కుమారుడు)
మహాబలః (అపారమైన బలశాలి)
రామేష్టః (శ్రీరామునికి అత్యంత ప్రియమైనవాడు)
ఫల్గునసఖః (అర్జునుని స్నేహితుడు/ధ్వజంపై ఉన్నవాడు)
పింగాక్షః (ఎర్రటి కన్నులు కలవాడు)
అమితవిక్రమః (అపరిమిత పరాక్రమవంతుడు)
ఉదధిక్రమణః (సముద్రాన్ని లంఘించినవాడు)
సీతాశోకవినాశకః (సీతాదేవి దుఃఖాన్ని పోగొట్టినవాడు)
లక్ష్మణప్రాణదాతా (సంజీవి తెచ్చి లక్ష్మణుడి ప్రాణాలు నిలిపినవాడు)
దశగ్రీవస్య దర్పహా (రావణాసురుడి గర్వాన్ని అణచినవాడు)
శ్లోకం 15 & 16:
ద్వాదశైతాని నామాని కపేంద్రస్య మహాత్మనః |
స్వాపకాలే పఠేన్నిత్యం యాత్రాకాలే విశేషతః ||
తస్య మృత్యుభయం నాస్తి సర్వత్ర విజయీ భవేత్ ||
తాత్పర్యం: మహాత్ముడైన వానరరాజు హనుమంతుని ఈ పన్నెండు నామాలను ప్రతిరోజూ పడుకునేటప్పుడు, ముఖ్యంగా ప్రయాణ సమయాల్లో పఠించేవారికి మరణ భయం ఉండదు. వారు వెళ్లిన ప్రతిచోటా విజయం సిద్ధిస్తుంది.
ధ్యాన శ్లోకాలు
శ్లోకం 17:
స్ఫాటికాభం స్వర్ణకాంతిం ద్విభుజం చ కృతాంజలిమ్ |
కుండలద్వయసంశోభి ముఖాంభోజం హరిం భజే ||
తాత్పర్యం: స్ఫటికం వలె నిర్మలమైన, బంగారు ఛాయతో ప్రకాశించే శరీరం కలవాడు, రెండు చేతులు జోడించి నమస్కరిస్తున్నవాడు, రెండు కుండలాల (చెవి పోగుల) కాంతితో ప్రకాశించే పద్మం వంటి ముఖం కలవాడైన ఆ వానర శ్రేష్ఠుడిని (హనుమంతుడిని) భజిస్తున్నాను.
శ్లోకం 18:
ఆంజనేయమతిపాటలాననం కాంచనాద్రికమనీయవిగ్రహమ్ |
పారిజాతతరుమూలవాసినం భావయామి పవమాననందనమ్ ||
తాత్పర్యం: ఎర్రటి ముఖము కలిగి, బంగారు పర్వతమైన మేరుపర్వతంలా మనోహరమైన శరీరం కలిగి, పారిజాత వృక్షం మొదట్లో నివసించే ఆ వాయుపుత్రుడైన ఆంజనేయుడిని మనస్ఫూర్తిగా ధ్యానిస్తున్నాను.
శ్లోకం 19:
యత్ర యత్ర రఘునాథకీర్తనం తత్ర తత్ర కృతమస్తకాంజలిమ్ |
బాష్పవారిపరిపూర్ణలోచనం మారుతిం నమత రాక్షసాంతకమ్ ||
తాత్పర్యం: ఎక్కడెక్కడ శ్రీరామ సంకీర్తనం జరుగుతుందో, అక్కడల్లా చేతులు జోడించి, కళ్ల నిండా ఆనంద బాష్పాలు నింపుకుని మైమరచిపోయే రాక్షసాంతకుడైన హనుమంతునికి నమస్కరించండి.
ఫలశ్రుతి (భయాందోళనల నివారణ)
శ్లోకం 20 & 21:
విజయం లభతే సత్యం పరం సౌఖ్యమవాప్నుయాత్ |
భూతప్రేతపిశాచాది బ్రహ్మరాక్షసదర్శనే ||
సింహవ్యాఘ్రభయే ప్రాప్తే శత్రుశస్త్రాస్త్రపంజరే |
దుఃఖే మహారణే చైవ పిశాచగ్రహపాతకే ||
తాత్పర్యం: భూత, ప్రేత, పిశాచాలు, బ్రహ్మరాక్షసుల భయాలు ఎదురైనప్పుడు; సింహాలు, పులుల వంటి క్రూర జంతువుల భయం కలిగినప్పుడు; శత్రువుల ఆయుధాల మధ్య చిక్కుకున్నప్పుడు; ఘోరమైన యుద్ధాలలో మరియు గ్రహదోషాల వల్ల కలిగే దుఃఖాలలో ఈ స్తోత్రం రక్షిస్తుంది. దీనివల్ల నిశ్చయంగా విజయం, పరమ సుఖం లభిస్తాయి.
శ్లోకం 22:
శతవారం పఠేన్నిత్యం మండలం భక్తితత్పరః |
సర్వసౌఖ్యమవాప్నోతి త్రిసంధ్యం రామపోషితః ||
తాత్పర్యం: ఒక మండలం రోజుల పాటు (41 రోజులు) భక్తితో రోజుకు వందసార్లు లేదా మూడు సంధ్యలలో (ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం) ఈ కవచాన్ని పారాయణం చేసేవారు శ్రీరాముని అనుగ్రహంతో సమస్త సుఖాలను పొందుతారు.
ప్రార్థనా శ్లోకాలు (ఆత్మ సమర్పణ)
శ్లోకం 23:
అపరాజిత పింగాక్ష నమస్తే రామపూజిత |
ప్రస్థానం చ కరిష్యామి సిద్ధిర్భవతు మే సదా ||
తాత్పర్యం: ఎవరిచేతనూ ఓడించబడనివాడా, ఎర్రని కన్నులు కలవాడా, శ్రీరామునిచే పూజించబడే ఓ ఆంజనేయా! నీకు నమస్కారం. నేను ఏ పనికైనా బయలుదేరేటప్పుడు నాకు ఎల్లప్పుడూ కార్యసిద్ధి కలిగేలా దీవించు.
శ్లోకం 24:
ఆయుః ప్రజ్ఞాం యశో లక్ష్మీం శ్రద్ధాం పుత్రాన్ సుశీలతామ్ |
ఆరోగ్యం దేహి సౌఖ్యం చ కపినాథ నమోऽస్తుతే ||
తాత్పర్యం: ఓ వానరరాజా! నీకు నమస్కారము. నాకు ఆయుష్షు, బుద్ధి, కీర్తి, సంపద, భగవంతునిపై శ్రద్ధ, మంచి సంతానము, ఉత్తమ ప్రవర్తన, ఆరోగ్యం మరియు సుఖ సంతోషాలను ప్రసాదించు.
శ్లోకం 25:
దీనే మయి దయాం కృత్వా మమ దుఃఖం నివారయ |
ఐశ్వర్యమతులం దేహి లక్ష్మీం చ సదా ప్రభో ||
తాత్పర్యం: ఓ ప్రభూ! దీనుడనైన నాపై దయవుంచి నా దుఃఖాలను తొలగించు. నాకు సాటిలేని ఐశ్వర్యాన్ని, స్థిరమైన లక్ష్మీకటాక్షాన్ని అనుగ్రహించు.
శ్లోకం 26:
త్వత్పాదపంకజద్వంద్వం వినా నాన్యం భజామ్యహమ్ |
న్యూనాతిరిక్తం యత్కించిత్ తత్సర్వం క్షంతుమర్హసి ||
తాత్పర్యం: నీ పాదపద్మాలను తప్ప నేను వేరే ఎవరినీ ఆశ్రయించను. నా పూజలో, పారాయణంలో తెలిసీ తెలియక చేసిన తప్పులను, లోపాలను, హెచ్చుతగ్గులను క్షమించు స్వామీ.
శ్లోకం 27:
మాతా త్వం చ పితా త్వం చ గురుస్త్వంచ ప్రభుర్మమ |
త్వామేవ శరణం ప్రాప్తం రక్ష మాం కరుణానిధే ||
తాత్పర్యం: నువ్వే నా తల్లివి, తండ్రివి, గురువువి, నా సర్వస్వము. ఓ కరుణానిధీ! నిన్నే శరణు వేడుతున్నాను, నన్ను రక్షించు.
శ్లోకం 28:
నానావిఘ్నాంశ్చ రోగాంశ్చ నాశయ త్వం సదా మమ |
త్రిలక్షం హనుమన్నామ యో జపేద్భక్తితత్పరః |
రాజద్వారే మహాఘోరే భయంచైవారిసంకటే |
బ్రహ్మరాక్షసభూతానాం భయలేశో న విద్యతే ||
తాత్పర్యం: నా జీవితంలో వచ్చే అనేక విఘ్నాలను, రోగాలను ఎల్లప్పుడూ నాశనం చేయి స్వామీ. ఎవరైతే భక్తితో మూడు లక్షల సార్లు హనుమన్నామ జపం చేస్తారో, వారికి రాజసభలలో, ఘోరమైన విపత్తులలో, శత్రు సంకటాలలో, బ్రహ్మరాక్షస భూత ప్రేతాల వల్ల ఎలాంటి భయమూ ఉండదు.
శ్రీ హనుమత్కవచ సారాంశం (అంగన్యాస కవచము)
(ఇది అసలైన 'కవచ' భాగం. ఇందులో శరీరంలోని ప్రతి భాగాన్ని హనుమంతుని యొక్క వివిధ రూపాలు రక్షించాలని వేడుకుంటాము)
| శరీర భాగం | రక్షించే హనుమత్ స్వరూపం | భావం |
| పాదౌ (పాదాలు) | వాయుసుతః | వాయుపుత్రుడు నా పాదాలను రక్షించుగాక. |
| అంగుళిః (కాలి వేళ్లు) | రామదూతః | రామదూత నా కాలి వేళ్లను రక్షించుగాక. |
| గుల్ఫౌ (కీళ్లు/మడమలు) | హరీశ్వరః | వానరేశ్వరుడు నా మడమలను రక్షించుగాక. |
| జంఘే (పిక్కలు) | అబ్ధిలంఘనః | సముద్రాన్ని దాటిన స్వామి నా పిక్కలను రక్షించుగాక. |
| జానునీ (మోకాళ్లు) | మారుతిః | మారుతి నా మోకాళ్లను రక్షించుగాక. |
| ఊరూ (తొడలు) | అసురాంతకః | రాక్షస సంహారి నా తొడలను రక్షించుగాక. |
| గుహ్యం (రహస్య భాగాలు) | వజ్రతనుః | వజ్రకాయుడు నా గుహ్య భాగాన్ని రక్షించుగాక. |
| జఘనం (మొలకట్టు/నడుము కింది భాగం) | జగద్ధితః | జగత్కల్యాణ కారుడు నా జఘన భాగాన్ని రక్షించుగాక. |
| కటిం (నడుము) | ఆంజనేయః | ఆంజనేయుడు నా నడుమును రక్షించుగాక. |
| నాభిం (బొడ్డు) | సౌమిత్రిజీవనః | లక్ష్మణుడికి ప్రాణదాత అయిన స్వామి నా నాభిని రక్షించుగాక. |
| ఉదరం (పొట్ట) | హృద్దేహీ | హృదయంలో కొలువై ఉండే స్వామి నా పొట్టను రక్షించుగాక. |
| హృదయం (గుండె) | మహాబలః | మహాబలుడు నా హృదయాన్ని రక్షించుగాక. |
| వక్షః (రొమ్ము భాగం) | వాలాయుధః | తోకనే ఆయుధముగా గల స్వామి నా వక్షస్థలాన్ని రక్షించుగాక. |
| స్తనౌ (ఛాతి) | అమితవిక్రమః | అపరిమిత పరాక్రమవంతుడు నా ఛాతిని రక్షించుగాక. |
| పార్శ్వే (ప్రక్క భాగాలు) | జితేంద్రియః | ఇంద్రియ విజేత నా పక్కటెముకలను రక్షించుగాక. |
| బాహూ (చేతులు/భుజాలు) | సుగ్రీవమంత్రకృత్ | సుగ్రీవునికి మంత్రి అయిన స్వామి నా బాహువులను రక్షించుగాక. |
| కరౌ (హస్తాలు) | అక్షజయీ | అక్షకుమారుడిని జయించిన స్వామి నా అరచేతులను రక్షించుగాక. |
| అంగుళిః (చేతి వేళ్లు) | హనుమాన్ | హనుమంతుడు నా చేతి వేళ్లను రక్షించుగాక. |
| పృష్ఠం (వీపు) | భవిష్యద్బ్రహ్మా | కాబోయే బ్రహ్మదేవుడైన ఆంజనేయుడు నా వీపును రక్షించుగాక. |
| స్కంధౌ (భుజశిరస్సులు) | మతిమతాం వరః | బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడు నా భుజాలను రక్షించుగాక. |
| కంఠం (గొంతు) | కపిశ్రేష్ఠః | వానర శ్రేష్ఠుడు నా కంఠాన్ని రక్షించుగాక. |
| ముఖం (ముఖము) | రావణదర్పహా | రావణుని గర్వభంగం చేసిన స్వామి నా ముఖాన్ని రక్షించుగాక. |
| వక్త్రం (నోరు) | వక్తృప్రవణః | చక్కగా మాట్లాడే నేర్పుగల స్వామి నా నోటిని రక్షించుగాక. |
| నేత్రే (కళ్లు) | దేవగుణస్తుతః | దేవతలచే స్తుతించబడే స్వామి నా కళ్లను రక్షించుగాక. |
| భ్రువౌ (కనుబొమ్మలు) | బ్రహ్మాస్త్రసన్మానకరః | బ్రహ్మాస్త్రాన్ని సైతం గౌరవించిన స్వామి నా కనుబొమ్మలను రక్షించుగాక. |
| కపోలౌ (చెంపలు) | కామరూపః | కోరిన రూపాన్ని ధరించగల స్వామి నా చెంపలను రక్షించుగాక. |
| ఫాలం (నొసలు/నుదురు) | వజ్రనఖః | వజ్రాల వంటి గోళ్లు గల స్వామి నా నుదుటిని రక్షించుగాక. |
| శిరః (తల) | జానకీశోకనాశనః | సీతమ్మ దుఃఖాన్ని హరించిన స్వామి నా తలను రక్షించుగాక. |
| సర్వకళేబరమ్ (మొత్తం శరీరం) | శ్రీరామభక్తప్రవరః | రామభక్తులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆంజనేయుడు నా సర్వ శరీరాన్ని రక్షించుగాక. |
అంతిమ ఫలశ్రుతి శ్లోకాలు
మామహ్ని పాతు సర్వజ్ఞః పాతు రాత్రౌ మహాయశాః |
వివస్వదంతేవాసీ చ సంధ్యయోః పాతు సర్వదా ||
బ్రహ్మాదిదేవతాదత్తవరః పాతు నిరంతరమ్ |
య ఇదం కవచం నిత్యం పఠేచ్చ శృణుయాన్నరః |
దీర్ఘమాయురవాప్నోతి బలం దృష్టిం చ విందతి ||
తాత్పర్యం: సర్వజ్ఞుడైన స్వామి నన్ను పగటిపూట రక్షించుగాక. మహా కీర్తివంతుడు నన్ను రాత్రివేళ రక్షించుగాక. సూర్యభగవానుని శిష్యుడైన ఆంజనేయుడు శుభప్రదమైన ఉభయ సంధ్యలలో నన్ను రక్షించుగాక. బ్రహ్మాది దేవతల వల్ల వరాలు పొందిన ఆ స్వామి నన్ను నిరంతరం కాపాడుగాక. ఎవరైతే ఈ కవచాన్ని నిత్యం పఠిస్తారో లేదా వింటారో, వారు దీర్ఘాయుష్షును, అపారమైన బలాన్ని, నిర్మలమైన దృష్టిని (జ్ఞానాన్ని) పొందుతారు.
మంగళం:
సమస్త లోకాః సుఖినో భవంతు | సర్వం శ్రీ గురుచరణారవిందార్పణమస్తు "జై శ్రీరామ్", "జై హనుమాన్"!
ఈ సృష్టిలో మానవాళిని రక్షించడానికి, వారి కష్టాలను తొలగించి శుభాలను చేకూర్చడానికి మన పూర్వీకులైన ఋషులు ఎన్నో స్తోత్రాలను, కవచాలను ప్రసాదించారు. వాటన్నింటిలోనూ 'శ్రీ హనుమత్ కవచం' అత్యంత విశిష్టమైనది.
హనుమత్ కవచం పారాయణం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు:
శారీరక, మానసిక బలం: దీనిని చదవడం వల్ల శరీరం దృఢంగా మారుతుంది, మనస్సుకు ఎనలేని ధైర్యం, పట్టుదల లభిస్తాయి.
కష్టాల నుంచి విముక్తి: మనుషులు ఎంతటి ఘోరమైన కష్టాలలో ఉన్నా, వాటి నుంచి తక్షణమే బయటపడతారు.
కార్యసిద్ధి: అనుకున్న పనులు ఎటువంటి ఆటంకాలు లేకుండా సులభంగా నెరవేరడం కోసం పూర్వకాలం నుండి పెద్దలు ఈ కవచాన్ని పారాయణం చేసేవారు.
నియమ నిబంధనలు (సమయం):
ఈ హనుమత్ కవచాన్ని చదవడానికి ఫలానా రోజే చదవాలి, ఫలానా సమయంలోనే చదవాలనే కఠినమైన నియమాలేవీ లేవు. మనిషి తనకు ఎప్పుడు మేలు జరగాలని ఆశించినా, ఎప్పుడు వీలున్నా అప్పుడు నిశ్చింతగా చదువుకోవచ్చు.
ఎప్పుడు పారాయణం చేయాలి?:
ముఖ్యంగా కింద పేర్కొన్న క్లిష్ట సమయాల్లో ఈ కవచం అండగా నిలుస్తుంది:
తీవ్రమైన కష్టాలు చుట్టుముట్టినప్పుడు.
కోర్టు సమస్యలు, జైలు వంటి బంధనాలలో చిక్కుకున్నప్పుడు.
జీవనోపాధి దెబ్బతిని, ఉద్యోగాలు కోల్పోయి ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్నప్పుడు.
ప్రయాణమై బయటికి వెళ్తున్నప్పుడు.
శత్రువుల నుండి పీడ, ఆటంకాలు తొలగాలనుకున్నప్పుడు.
ఉద్యోగాల వల్ల భార్యాభర్తలు, బిడ్డలు దూరంగా ఉన్నప్పుడు, కుటుంబం అంతా ఒకటిగా కలిసి ఉండాలనుకొన్నప్పుడు
పారాయణ విధానం:
ఈ కవచాన్ని మీరే స్వయంగా నోటితో చదువుకోవచ్చు, లేదా వింటూ కంఠస్థం (ముఖతా) చేయవచ్చు. ఒకవేళ చదవడం కుదరకపోతే, కేవలం శ్రద్ధగా విన్నా (శ్రవణం చేసినా) చాలు. చదివినా, విన్నా రెండూ సమానమైన అద్భుత శుభ ఫలితాలనే ఇస్తాయి.
