Total Pageviews

Monday, January 19, 2026

స్వాగతం కృష్ణా

 ఊతుక్కాడు వెంకట కవి రచించిన "స్వాగతం కృష్ణా" కీర్తన తాత్పర్య, విశేషాలతో


స్వాగతం కృష్ణా

పల్లవి:

స్వాగతం కృష్ణా శరణాగతం కృష్ణా

మధురాపురి సదనా మృదు

వదనా మధుసూదనా ఇహ

తాత్పర్యం:

కృష్ణా! నీకు స్వాగతం. నిన్ను శరణు వేడుతున్నాను, కృష్ణా! మధురాపురిలో నివసించేవాడా, సున్నితమైన ముఖం కలవాడా, మధువుని సంహరించినవాడా! ఇక్కడికి రా!

విశేషాలు:

కవి కృష్ణుడిని ప్రేమపూర్వకంగా స్వాగతిస్తూ, తనను తాను శరణాగతుడిగా ప్రకటించుకుంటున్నాడు.

మధురాపురి సదనా: కృష్ణుడి నివాసాన్ని సూచిస్తుంది, ఆయన పుట్టిన ప్రదేశం.

మృదు వదనా: కృష్ణుడి ముఖ సౌందర్యాన్ని, సౌమ్యత్వాన్ని వర్ణిస్తుంది.

మధుసూదన: మధు అనే రాక్షసుడిని సంహరించిన కృష్ణుడి పరాక్రమాన్ని గుర్తు చేస్తుంది.


అనుపల్లవి:

భోగదప్త సులభా సుపుష్ప గంధకలభా

కస్తూరి తిలక మహిపా మమ కాంత నంద గోపకంద

తాత్పర్యం:

ఓ సుఖాలను ప్రసాదించేవాడా, సులభుడా! మంచి పూల సుగంధం వంటివాడా, కలభా (చంద్రుడు) వంటివాడా! కస్తూరి తిలకం ధరించినవాడా, మహనీయుడా! నా ప్రియమైన నందగోపుడి సంతానమా!

విశేషాలు:

భోగ దప్త సులభా: కృష్ణుడు భోగాలను ప్రసాదించేవాడని, సులభంగా లభించేవాడని సూచిస్తుంది.

సుపుష్ప గంధ కలభా: కృష్ణుడి సుందరమైన రూపం, సుగంధం పూలతో, చంద్రుడితో పోల్చబడ్డాయి.

కస్తూరి తిలక మహిపా: కస్తూరి తిలకం ధరించినవాడని, మహిమ గలవాడని కృష్ణుడి దివ్యత్వాన్ని తెలియజేస్తుంది.

నంద గోపకంద: నందగోపుడి వంశాన్ని ఉద్ధరించినవాడని, నందుడి ప్రియపుత్రుడని తెలియజేస్తుంది.


చరణం:

ముష్టికాసూర ఛాణూర మల్ల మల్ల విశారద మధుసూదనా

కువలయాపీడమర్దన కాళింగ నర్తన

గోకులరక్షణ సకల సులక్షణ దేవా -

శిష్ట జన పాల సంకల్ప కల్ప

కల్ప శత కోటి అసమపరాభవ

ధీర ముని జన విహార మదన సుకుమార దైత్య సంహార దేవా

మధుర మధుర రతి సాహస సాహస

వ్రజ యువతి జన మానస పూజిత

తాత్పర్యం:

ముష్టికుడు, చాణూరుడు వంటి బలవంతులైన మల్లయోధులను సంహరించడంలో సమర్థుడా, మధుసూదనా! కువలయాపీడం అనే ఏనుగును మర్దించినవాడా, కాళియుడి పడగలపై నాట్యమాడినవాడా! గోకులాన్ని రక్షించినవాడా, సకల శుభలక్షణాలు కలవాడా, దేవా! శిష్టులను పాలించాలనే సంకల్పం కలిగిన కల్పవృక్షమా! కోట్లాది కల్పాలలోనూ సాటిలేని పరాక్రమశాలీ! ధైర్యవంతులైన మునులు విహరించేవాడా, మన్మథుడి అంత సుకుమారుడా, రాక్షసులను సంహరించినవాడా, దేవా! తీయని తీయని ప్రేమ సాహసాలతో కూడినవాడా, వ్రజంలోని యువతుల మనసులను గెలుచుకొని పూజింపబడేవాడా!

విశేషాలు:

ఈ చరణంలో కవి కృష్ణుడి అనేక పరాక్రమాలను, దివ్య లక్షణాలను వివరిస్తున్నాడు.

ముష్టికాసూర ఛాణూర మల్ల విశారద: కంసుడి పంపిన ముష్టికుడు, చాణూరుడు వంటి మల్లయోధులను కృష్ణుడు సంహరించిన వృత్తాంతాన్ని సూచిస్తుంది.

కువలయాపీడమర్దన: కంసుడి రాజ్యంలో కువలయాపీడం అనే మదపుటేనుగును చంపిన ఘట్టం.

కాళింగ నర్తన: యమునా నదిలో నివసించే కాళియుడిని అణచి, అతని పడగలపై నృత్యం చేసిన లీలను గుర్తు చేస్తుంది.

గోకులరక్షణ: గోకులవాసులను ఇంద్రుడి ప్రకోపం నుండి, ఇతర విపత్తుల నుండి రక్షించిన వైనం.

సకల సులక్షణ దేవా: కృష్ణుడి దివ్య సౌందర్యాన్ని, శుభ లక్షణాలను వివరిస్తుంది.

శిష్ట జన పాల సంకల్ప కల్ప: శిష్టులను రక్షించాలనే సంకల్పం కలిగినవాడని, కల్పవృక్షం వలె కోరినవి ఇచ్చేవాడని ప్రశంస.

కల్ప శత కోటి అసమపరాభవ: కోట్లాది కల్పాలలో కూడా ఎవరూ సాటిరాని పరాక్రమం కలిగినవాడని కృష్ణుడి అద్భుత శక్తిని తెలియజేస్తుంది.

ధీర ముని జన విహార: ధైర్యవంతులైన మునులు కూడా కృష్ణుడి మహిమలను ధ్యానిస్తారని.

మదన సుకుమార: మన్మథుడి అంతటి అందమైనవాడని, సుకుమారుడని కృష్ణుడి రూప లావణ్యాన్ని వర్ణిస్తుంది.

దైత్య సంహార: రాక్షసులను సంహరించిన కృష్ణుడి విష్ణు అవతారాన్ని సూచిస్తుంది.

మధుర మధుర రతి సాహస సాహస వ్రజ యువతి జన మానస పూజిత: వ్రజ గోపికలతో కృష్ణుడు జరిపిన మధురమైన లీలలు, వారి మనసుల్లో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయిన ప్రేమను సూచిస్తుంది. ఇది ఆయన లీలల యొక్క ప్రత్యేకతను తెలియజేస్తుంది.


ఈ కీర్తన ఊతుక్కాడు వెంకట కవి యొక్క భక్తి పారవశ్యాన్ని, కృష్ణుడి లీలలపై ఆయనకున్న లోతైన జ్ఞానాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది.

 

No comments:

Post a Comment

శ్రీ హనుమత్కవచ స్తోత్రం ( అర్థ తాత్పర్యాలతో )

శ్రీ హనుమత్కవచ స్తోత్రం (  అర్థ తాత్పర్యాలతో ) ప్రారంభ శ్లోకం శ్లోకం: ఆపదామపహర్తారం దాతారం సర్వసంపదామ్ | లోకాభిరామం శ్రీరామం భూయో భూయో నమామ్...