శ్రీ బగళాముఖీ స్తుతి
శ్రీ బగళాముఖీ స్తుతిః
మొదటి శ్లోకం
పంక్తి: సౌవర్ణాసన సంస్థితాం త్రినయనాం పీతాంశుకోల్లాసినీం |
హేమాభాంగరుచిం శశాంకముకుటాం సచ్చంపక స్రగ్యుతాం ||
ప్రతిపదార్థం:
సౌవర్ణ-ఆసన సంస్థితాం: బంగారు సింహాసనంపై కూర్చున్నది.
త్రినయనాం: మూడు కన్నులు కలిగినది.
పీత-అంశుక-ఉల్లాసినీం: పసుపు రంగు వస్త్రములతో ప్రకాశించునది.
హేమ-ఆభ-అంగ-రుచిం: బంగారు ఛాయతో మెరిసే శరీర కాంతి కలది.
శశాంక-ముకుటాం: చంద్రుడిని కిరీటముగా ధరించినది.
సత్-చంపక స్రగ్-యుతాం: మంచి సంపెంగ పూల దండను ధరించినది.
తాత్పర్యం: బంగారు సింహాసనంపై ఆసీనురాలై, మూడు కన్నులతో, పసుపు వస్త్రాలతో శోభిస్తూ, చంద్రవంక కిరీటము మరియు సంపెంగ మాలలు ధరించిన బగళాముఖీ దేవిని ధ్యానిస్తున్నాను.
రెండవ శ్లోకం
పంక్తి: హస్తై ర్ముద్గరపాశవజ్రరసనాః సంబిభ్రతీం భీషణైః |
వ్యాప్తాంగీ బగళాముఖీం త్రిజగతాం సంస్తంభినీం చింతయే ||
ప్రతిపదార్థం:
హస్తైః: చేతులతో.
ముద్గర-పాశ-వజ్ర-రసనాః: గద (ముద్గరం), పాశం, వజ్రాయుధం మరియు శత్రువు నాలుకను.
సంబిభ్రతీం: ధరించి ఉన్నది.
భీషణైః: భయంకరమైన పరాక్రమం గలది.
వ్యాప్త-అంగీ: అన్ని దిక్కులా వ్యాపించిన రూపం కలది.
త్రిజగతాం సంస్తంభినీం: మూడు లోకాలను స్తంభింపజేయగల శక్తి కలది.
తాత్పర్యం: తన చేతులతో ముద్గరం, పాశం, వజ్రాయుధం ధరించి, శత్రువు నాలుకను పట్టుకుని, మూడు లోకాలను స్తంభింపజేయగల (నిశ్చలము చేయగల) భయంకర శక్తి స్వరూపిణి అయిన బగళాముఖీని స్మరిస్తున్నాను.
మూడవ శ్లోకం
పంక్తి: పీయూషోదధి మధ్య చారువిలసద్రత్నోజ్వలే మండపే |
తత్సింహాసన మూలపాటిత రిపుం ప్రేతాసనాధ్యాసినీమ్ ||
ప్రతిపదార్థం:
పీయూష-ఉదధి మధ్య: అమృత సముద్రం మధ్యలో.
చారు-విలసత్-రత్న-ఉజ్వలే మండపే: అందమైన రత్నాలతో మెరిసిపోయే మంటపంలో.
తత్-సింహాసన: ఆ సింహాసనం వద్ద.
మూలపాటిత రిపుం: శత్రువును కింద పడవేసి.
ప్రేతాసన-అధ్యాసినీమ్: ప్రేతాసనంపై (లేదా శత్రువుపై) కూర్చుని ఉన్నది.
తాత్పర్యం: అమృత సముద్రం మధ్యలో ఉండే రత్న మంటపంలో, శత్రువును తన పాదాల చెంత అణగదొక్కి, సింహాసనంపై ఆశీనురాలై దేవి కనిపిస్తుంది.
విశేషాలు (Significance):
పీత వర్ణం: బగళాముఖీ దేవికి పసుపు రంగు అంటే అత్యంత ప్రీతి. అందుకే ఆమెను 'పీతాంబర దేవి' అని కూడా అంటారు. పసుపు రంగు మంగళకరానికి మరియు స్తంభన శక్తికి చిహ్నం.
స్తంభన శక్తి: శత్రువుల వాక్కును, బుద్ధిని మరియు క్రియలను స్తంభింపజేయడం (నిలిపివేయడం) ఈ దేవి యొక్క ప్రధాన శక్తి. అందుకే కోర్టు వ్యవహారాల్లో, శత్రు బాధల నివారణలో ఈ స్తోత్రం పఠిస్తారు.
నాలుగవ శ్లోకం
పంక్తి: స్వర్ణాభాం కరపీడితారి రసనాం భ్రామ్యద్గదాం విభ్రమమ్ |
యస్వాం ధ్యాయతి యాంతి తస్య విలయం సద్యోపి సర్వాపదః ||
ప్రతిపదార్థం:
స్వర్ణ-ఆభాం: బంగారు కాంతితో మెరుస్తున్నది.
కర-పీడిత-అరి రసనాం: చేతితో శత్రువు (అరి) యొక్క నాలుకను (రసనాం) పట్టి పీడిస్తున్నది.
భ్రామ్యత్-గదాం: గదను తిప్పుతూ శత్రువులను భయపెట్టేది.
విభ్రమమ్: విలాసవంతమైన లేదా గంభీరమైన రూపం కలది.
యః-త్వాం ధ్యాయతి: ఎవరైతే నిన్ను ధ్యానిస్తారో.
యాంతి తస్య విలయం: వారికి విలయం (నాశనం) కలుగదు, లేదా వారి కష్టాలు నశిస్తాయి.
సద్యోపి సర్వ-ఆపదః: వెంటనే అన్ని రకాల ఆపదలు తొలగిపోతాయి.
తాత్పర్యం: బంగారు ఛాయతో మెరిసిపోతూ, ఒక చేత్తో శత్రువు నాలుకను పట్టి, మరో చేత్తో గదను తిప్పుతూ ఉండే నిన్ను ఎవరైతే ధ్యానిస్తారో, వారి ఆపదలన్నీ వెంటనే నశించిపోతాయి.
ఐదవ శ్లోకం
పంక్తి: దేవీ త్వచ్చరణాంబుజార్చన కృతయః పీత పుష్పాంజలిమ్ |
ముద్రాం వామకరే నిధాయ చ పునర్జంత్రీ మనోజ్ఞాక్షరీం ||
ప్రతిపదార్థం:
దేవీ త్వత్-చరణ-అంబుజ-అర్చన: ఓ దేవీ! నీ పాద పద్మములను పూజించు వారు.
పీత పుష్ప-అంజలిమ్: పసుపు రంగు పూలతో అంజలి ఘటించి.
ముద్రాం వామకరే నిధాయ: ఎడమ చేతిలో ముద్రను ధరించి.
పునః-జంత్రీ మనోజ్ఞ-అక్షరీం: మనోహరమైన అక్షరాలతో కూడిన మంత్రాలను జపించేవారు.
తాత్పర్యం: ఓ తల్లి! నీ పాదపద్మాలను పసుపు పూలతో పూజించి, పవిత్రమైన ముద్రలను, మంత్రాలను జపించే భక్తులకు నీ అనుగ్రహం లభిస్తుంది.
ఆరవ శ్లోకం
పంక్తి: పీత ధ్యాన పరోఽ ధకుంభకవశాత్ బీజం స్మరేత్ పార్థివమ్ |
తస్యామిత్ర ముఖస్య వాచి హృదయే జాడ్యం భవేత్ తత్క్షణాత్ ||
ప్రతిపదార్థం:
పీత ధ్యాన పరః: పసుపు రంగు రూపంపై ధ్యానం నిలిపిన వారు.
కుంభక-వశాత్: ప్రాణాయామం (కుంభకం) ద్వారా శ్వాసను నియంత్రించి.
బీజం స్మరేత్: నీ బీజాక్షరాన్ని స్మరించిన యెడల.
తస్య-అమిత్ర ముఖస్య: ఆ శత్రువు యొక్క ముఖమునందు.
వాచి హృదయే: మాటలోనూ, హృదయంలోనూ.
జాడ్యం భవేత్ తత్క్షణాత్: వెంటనే స్తంభన (జడత్వం) ఏర్పడుతుంది.
తాత్పర్యం: పసుపు వర్ణంతో నిన్ను ధ్యానిస్తూ, ప్రాణాయామం చేస్తూ నీ బీజాక్షరాన్ని స్మరించే సాధకుడికి, అతని శత్రువు యొక్క వాక్కు, ఆలోచనలు వెంటనే స్తంభించిపోతాయి.
ఏడవ శ్లోకం
పంక్తి: మాతర్భంజయి మద్విపక్షవదనం జిహ్వాం చ సంకీలయ |
బ్రాహ్మీం యంత్రయ ముద్రయా మదివణాం ముగ్రాంగతి స్తంభయ ||
ప్రతిపదార్థం:
మాతః-భంజయి: ఓ తల్లీ! నాశనం చేయుము.
మత్-విపక్ష-వదనం: నా శత్రువుల ముఖములను.
జిహ్వాం చ సంకీలయ: వారి నాలుకలను కదలకుండా కీీలించుము (స్తంభింపజేయుము).
బ్రాహ్మీం యంత్రయ: వారి తెలివితేటలను కట్టడి చేయుము.
గతిం స్తంభయ: వారి కదలికలను నిలిపివేయుము.
తాత్పర్యం: ఓ మాతా! నా శత్రువుల ముఖాలను, వారి నాలుకలను, వారి బుద్ధిని మరియు వారి గమనాన్ని స్తంభింపజేసి నన్ను రక్షించుము.
విశేషం: ఈ భాగంలో దేవి యొక్క 'స్తంభన' శక్తి గురించి వివరించబడింది. సాధకుడు తన అంతర్గత మరియు బాహ్య శత్రువులను జయించడానికి ఈ ప్రార్థన చేస్తాడు.
ఎనిమిదవ శ్లోకం
పంక్తి: శత్రుంశ్చూర్ణయ చూర్ణయాశుగదయా గౌరంగి పీతాంబరీ |
విఘ్నౌఘం బగళే హరప్రణమతాం కారుణ్య పూర్ణేక్షణే ||
ప్రతిపదార్థం:
శత్రుం-చూర్ణయ: శత్రువులను పొడి పొడి చేయుము (నాశనం చేయుము).
ఆశు-గదయా: వేగంగా నీ గదతో.
గౌరంగి పీతాంబరీ: గౌర వర్ణము (బంగారు ఛాయ) గల శరీరం కలిగిన దేవి, పసుపు వస్త్రాలు ధరించిన దానా.
విఘ్న-ఓఘం: విఘ్నాల సమూహాన్ని.
బగళే: ఓ బగళాముఖీ!
హర-ప్రణమతాం: నీకు నమస్కరించేవారి కష్టాలను హరించుము.
కారుణ్య పూర్ణ-ఈక్షణే: కరుణతో నిండిన చూపులు కలదానా.
తాత్పర్యం: ఓ గౌరవర్ణి! పీతాంబరీ! నీ గదతో శత్రువులను తక్షణమే నాశనం చేయుము. కరుణతో నిండిన చూపులు గల ఓ బగళా దేవి! నిన్ను శరణు వేడిన భక్తుల విఘ్నాలన్నింటినీ తొలగించుము.
తొమ్మిదవ శ్లోకం
పంక్తి: మాత ర్భైరవి భద్రకాళి విజయే వారాహి విశ్వాశ్రయే |
శ్రీవిద్యే సమయే మహేశి బగళే కామేశి వామే రమే ||
ప్రతిపదార్థం:
భైరవి, భద్రకాళి, విజయే, వారాహి: ఇవన్నీ దేవి యొక్క వివిధ శక్తి రూపాలు.
విశ్వ-ఆశ్రయే: లోకమంతటికీ ఆధారామైన దానా.
శ్రీవిద్యే: శ్రీవిద్య స్వరూపిణివి.
మహేశి, కామేశి: పరమేశ్వరివి, కోరికలను నెరవేర్చుదానా.
తాత్పర్యం: ఈ పంక్తిలో దేవిని అనేక నామాలతో స్తుతిస్తున్నారు. భైరవిగా, భద్రకాళిగా, విజయగా, వారాహిగా, విశ్వానికి ఆశ్రయమిచ్చే తల్లిగా, శ్రీవిద్యా స్వరూపిణిగా నిన్ను కొలుస్తున్నాను.
పదవ శ్లోకం
పంక్తి: మాతంగీ త్రిపురే పరాత్పరతరే స్వర్గాపవర్గ ప్రదే |
దాసోఽహం శరణం గతోఽస్మి కృపయా విశ్వేశ్వరి త్రాహిమాం ||
ప్రతిపదార్థం:
మాతంగీ, త్రిపురే: మాతంగి మరియు త్రిపుర సుందరివి.
పరాత్పరతరే: అన్నింటికన్నా అత్యున్నతమైన దానా.
స్వర్గ-అపవర్గ ప్రదే: స్వర్గాన్ని మరియు మోక్షాన్ని (అపవర్గ) ప్రసాదించుదానా.
దాసోఽహం: నేను నీ దాసుడను.
శరణం గతః అస్మి: నిన్ను శరణు వేడుతున్నాను.
విశ్వేశ్వరి త్రాహిమాం: ఓ విశ్వేశ్వరీ! నన్ను రక్షించుము.
తాత్పర్యం: స్వర్గమోక్షాలను ప్రసాదించే ఓ పరాత్పరీ! నేను నీ దాసుడను, నిన్ను శరణు కోరుతున్నాను. దయతో నన్ను రక్షించు తల్లీ.
చివరి శ్లోకం
పంక్తి: పీతాంబరాంచ ద్విభుజం త్రినేత్రాం గాత్రకోజ్జ్వలాం |
శిలా ముద్గర హస్తాం చ సమరే త్తాం బగళాముఖీం ||
ప్రతిపదార్థం:
పీతాంబరాం: పసుపు వస్త్రాలు ధరించినది.
ద్విభుజం: రెండు చేతులు కలది (కొన్ని రూపాల్లో).
త్రినేత్రాం: మూడు కన్నులది.
గాత్రక-ఉజ్జ్వలాం: ప్రకాశించే శరీరము కలది.
శిలా ముద్గర హస్తాం: శిల (రాయి) మరియు గదను చేతిలో ధరించినది.
సమరే త్తాం: అటువంటి బగళాముఖీని స్మరిస్తున్నాను.
తాత్పర్యం: పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, మూడు కన్నులతో, ప్రకాశించే రూపంతో, చేతిలో గదను ధరించిన బగళాముఖీ దేవిని నిరంతరం ధ్యానిస్తున్నాను.
.
No comments:
Post a Comment