అప్పయ్య దీక్షితుల దుర్గా చంద్రకళాస్తుతి

 అప్పయ్య దీక్షితుల దుర్గా చంద్రకళాస్తుతి తాత్పర్య విశేషాలు

శ్లోకం 1:

వేధోహరీశ్వరస్తుత్యాం విహర్త్రీం వింధ్యభూధరే

హరప్రాణేశ్వరీం వందే హంత్రీం విబుధవిద్విషాం || 1 ||

తాత్పర్యం:

బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రాదులచే స్తుతించబడే తల్లి, వింధ్య పర్వతాలపై విహరించేది, శివుని ప్రాణేశ్వరి (ప్రియమైన భార్య), దేవతల శత్రువులను సంహరించే దుర్గాదేవికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

విశేషాలు:

ఈ శ్లోకంలో దుర్గాదేవి యొక్క గొప్పతనాన్ని తెలియజేస్తున్నారు. ఆమె కేవలం శివుని భార్య మాత్రమే కాదు, బ్రహ్మ, విష్ణువు వంటి త్రిమూర్తులచే కూడా పూజించబడుతుంది. అంతేకాకుండా, ఆమె దుష్టశక్తులను నాశనం చేసే శక్తి స్వరూపిణి అని కీర్తిస్తున్నారు.

శ్లోకం 2:

అభ్యర్థనేన సరసీరుహసంభవస్య

త్యక్త్వోదితా భగవదక్షిపిధానలీలాం |

విశ్వేశ్వరీ విపదపాగమనే పురస్తా-

న్మాతా మమాస్తు మధుకైటభయోర్నిహంత్రీ || 2||

తాత్పర్యం:

బ్రహ్మదేవుని ప్రార్థన మేరకు, విష్ణువు యొక్క యోగనిద్రను వీడి మేల్కొన్న విశ్వేశ్వరి, మధుకైటభులను సంహరించిన తల్లి, ఆపదలు వచ్చినప్పుడు నా ముందు నిలబడి నన్ను రక్షించుగాక.

విశేషాలు:

ఈ శ్లోకం దుర్గాదేవి యొక్క శక్తివంతమైన అవతారాన్ని వర్ణిస్తుంది. బ్రహ్మదేవుని విన్నపం మేరకు ఆమె విష్ణువు యొక్క నిద్రను భంగం చేసి, భయంకరమైన రాక్షసులైన మధుకైటభులను చంపి లోకాలను కాపాడింది. ఆ తల్లి ఎల్లప్పుడూ మనలను ఆపదల నుండి కాపాడుతుందని ప్రార్థిస్తున్నారు.

శ్లోకం 3:

ప్రాఙ్నిర్జరేషు నిహితైర్నిజశక్తిలేశై-

రేకీభవద్భిరుదితాఖిలలోకగుప్త్యై |

సంపన్నశస్త్రనికరా చ తదాయుధస్థై-

ర్మాతా మమాస్తు మహిషాంతకరీ పురస్తాత్ || 3||

తాత్పర్యం:

పూర్వము దేవతలందరిలోని శక్తి అంశలు ఏకమై, లోకాలన్నింటినీ రక్షించడానికి ఆవిర్భవించినది, అనేక రకాల ఆయుధాలను ధరించినది, మహిషాసురుని సంహరించిన తల్లి, ఆ దుర్గామాత నా ముందు నిలబడి నన్ను రక్షించుగాక.

విశేషాలు:

ఈ శ్లోకం దుర్గాదేవి యొక్క జన్మ రహస్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. దేవతలందరిలోని శక్తి ఒకచోట చేరి దుర్గాదేవిగా అవతరించింది. ఆమె అనేక ఆయుధాలను ధరించి మహిషాసురుని వంటి బలమైన రాక్షసుడిని కూడా సంహరించింది. అటువంటి శక్తిమంతురాలైన తల్లి మనలను అన్ని వేళలా కాపాడుతుంది.

శ్లోకం 4:

ప్రాలేయశైలతనయాతనుకాంతిసంప-

త్కోశోదితా కువలయచ్ఛవిచారుదేహా |

నారాయణీ నమదభీప్సితకల్పవల్లీ

సుప్రీతిమావహతు శుంభనిశుంభహంత్రీ || 4||

తాత్పర్యం:

మంచుకొండల కుమార్తె (పార్వతి) యొక్క శరీర కాంతి నుండి ఉద్భవించినది, నల్లని కలువ పువ్వు వంటి అందమైన శరీరం కలది, నారాయణి అని పిలువబడేది, తనను నమ్మినవారి కోరికలను తీర్చే కల్పవల్లి వంటిది, శుంభ నిశుంభులను సంహరించిన ఆ తల్లి నాకు మంచి అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించుగాక.

విశేషాలు:

ఈ శ్లోకంలో దుర్గాదేవిని పార్వతి దేవి అంశగా వర్ణిస్తున్నారు. ఆమె నల్లని కలువ పువ్వు వలె అందంగా ఉంటుంది మరియు నారాయణి అని కూడా పిలువబడుతుంది. ఎవరైతే ఆమెను నమ్ముతారో, వారి కోరికలను తీర్చే కల్పవృక్షం వలె ఉంటుంది. శుంభ నిశుంభులను చంపి విజయం సాధించిన ఆ తల్లి మనపై ప్రేమను కురిపించుగాక.

శ్లోకం 5:

విశ్వేశ్వరీతి మహిషాంతకరీతి యస్యాః

నారాయణీత్యపిచ నామభిరంకితాని |

సూక్తాని పంకజభువాచ సురర్షిభిశ్చ

దృష్టాని పావకముఖైశ్చ శివాం భజే తాం || 5||

తాత్పర్యం:

విశ్వేశ్వరి, మహిషాంతకరి, నారాయణి వంటి అనేక నామాలు కలది, బ్రహ్మదేవుడు, దేవతలు, ఋషులు మరియు అగ్నిదేవుని వంటి వారిచే స్తుతించబడినది, అటువంటి శుభకారిణి అయిన దుర్గాదేవిని నేను భజిస్తున్నాను.

విశేషాలు:

దుర్గాదేవి అనేక రూపాలు మరియు నామాలు కలది. ఆమెను విశ్వేశ్వరి (లోకానికి అధిపతి), మహిషాంతకరి (మహిషాసురుని సంహరించినది), నారాయణి అని వివిధ రకాలుగా పిలుస్తారు. బ్రహ్మ, దేవతలు, ఋషులు వంటి గొప్పవారు కూడా ఆమెను స్తుతించారు. అటువంటి పవిత్రురాలైన తల్లిని మనం పూజించాలి.

శ్లోకం 6:

ఉత్పత్తిదైత్యహననస్తవనాత్మకాని

సంరక్షకాణ్యఖిలభూతహితాయ యస్యాః |

సూక్తాన్యశేషనిగమాంతవిదః పఠంతి

తాం విశ్వమాతరమజస్రమభిష్టవీమి || 6||

తాత్పర్యం:

దేవి యొక్క ఉత్పత్తి, రాక్షసుల సంహారం మరియు స్తోత్రాలతో కూడిన సూక్తులను, సమస్త ప్రాణుల యొక్క మేలు కోసం వేదాలను పూర్తిగా తెలిసినవారు పఠిస్తారు. అటువంటి విశ్వమాతను నేను ఎల్లప్పుడూ స్తుతిస్తూ ఉంటాను.

విశేషాలు:

దుర్గాదేవి యొక్క గొప్ప కథలు, ఆమె రాక్షసులను సంహరించిన విధానం మరియు ఆమెను స్తుతించే శ్లోకాలు అన్నీ లోక కళ్యాణం కోసం ఉద్దేశించబడ్డాయి. వేదాలను క్షుణ్ణంగా తెలిసిన పండితులు కూడా ఆమెను నిరంతరం స్తుతిస్తారు. అటువంటి జగన్మాతను మనం కూడా నిత్యం పూజించాలి.

శ్లోకం 7:

యే వైప్రచిత్తపునరుత్థితశుంభముఖ్యై

ర్దుర్భిక్షఘోరసమయేన చ కారితాసు |

ఆవిష్కృతాస్రిజగదార్తిషు రూపభేదా-

స్తైరంబికా సమభిరక్షతు మాం విపద్భ్యః || 7||

తాత్పర్యం:

వైప్రచిత్తుడు మరియు తిరిగి లేచిన శుంభాది రాక్షసులు మరియు భయంకరమైన కరువు సమయాల వలన కలిగిన మూడు లోకాల బాధలను తొలగించడానికి ఏ రూపాలను దాల్చిందో, ఆ అంబికా దేవి నన్ను అన్ని ఆపదల నుండి రక్షించుగాక.

విశేషాలు:

దుర్గాదేవి వివిధ సమయాలలో వివిధ రూపాలను ధరించి లోకాలను రక్షించింది. వైప్రచిత్తుడు, శుంభుడు వంటి భయంకరమైన రాక్షసుల నుండి మరియు కరువు కాటకాల వంటి కష్ట సమయాలలో కూడా ఆమె తన రూపాలను మార్చి ప్రజలను కాపాడింది. అటువంటి దయామయురాలైన తల్లి మనలను కూడా అన్ని కష్టాల నుండి రక్షిస్తుంది.

శ్లోకం 8:

సూక్తం యదీయమరవిందభవాదిదృష్ట-

మావర్త్య దేవ్యనుపదం సురథస్సమాధిః |

ద్వావప్యవాపతురభీష్టమనన్యలభ్యం

తామాదిదేవతరుణీం ప్రణమామి దేవీం || 8||

తాత్పర్యం:

బ్రహ్మదేవుని మొదలైన వారిచే చూడబడిన ఏ దేవి యొక్క స్తోత్రాన్ని పఠించి సురథుడు మరియు సమాధి అనే ఇద్దరు వ్యక్తులు ఇతరులకు లభించని కోరికలను పొందారో, అటువంటి ఆదిదేవత అయిన దుర్గాదేవికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

విశేషాలు:

ఈ శ్లోకం దుర్గాదేవి యొక్క స్తోత్ర పారాయణం యొక్క శక్తిని తెలియజేస్తుంది. సురథుడు మరియు సమాధి అనే ఇద్దరు భక్తులు ఆమెను స్తుతించడం ద్వారా అసాధ్యమైన కోరికలను కూడా పొందారు. కాబట్టి, దుర్గాదేవిని భక్తితో పూజిస్తే మన కోరికలు కూడా నెరవేరుతాయి.

శ్లోకం 9:

మాహిష్మతీతనుభవం చ రురుం చ హంతు-

మావిష్కృతైర్నిజరసాదవతారభేదైః |

అష్టాదశాహతనవాహతకోటిసంఖ్యై-

రంబా సదా సమభిరక్షతు మాం విపద్భ్యః || 9||

తాత్పర్యం:

మహిషాసురుని నుండి పుట్టిన రురు అనే రాక్షసుడిని సంహరించడానికి తన యొక్క శక్తితో వివిధ అవతారాలను దాల్చినది, పద్దెనిమిది చేతులు మరియు తొమ్మిది కోట్ల సంఖ్యలో ఉన్న శక్తులు కల ఆ తల్లి నన్ను ఎల్లప్పుడూ ఆపదల నుండి రక్షించుగాక.

విశేషాలు:

దుర్గాదేవి మహిషాసురుని వంశానికి చెందిన రురు అనే రాక్షసుడిని చంపడానికి అనేక అవతారాలను ఎత్తింది. ఆమె పద్దెనిమిది చేతులతోను మరియు అనేక కోట్ల శక్తులతోను అజేయురాలిగా నిలుస్తుంది. అటువంటి శక్తి స్వరూపిణి అయిన తల్లి మనలను అన్ని కష్టాల నుండి కాపాడుతుంది.

శ్లోకం 10:

ఏతచ్చరిత్రమఖిలం లిఖితం హి యస్యా-

స్సంపూజితం సదన ఏవ నివేశితం వా |

దుర్గం చ తారయతి దుస్తరమప్యశేషం

శ్రేయః ప్రయచ్ఛతి చ సర్వముమాం భజే తాం || 10||

తాత్పర్యం:

ఎవరి చరిత్ర పూర్తిగా వ్రాయబడి, పూజించబడి మరియు ఇంటిలో ఉంచబడుతుందో, అటువంటి దుర్గమమైన కష్టాలను కూడా దాటించే మరియు అన్ని విధాలైన శ్రేయస్సును ప్రసాదించే ఉమాదేవిని నేను భజిస్తున్నాను.

విశేషాలు:

దుర్గాదేవి యొక్క చరిత్రను వ్రాయడం, పూజించడం మరియు దానిని ఇంట్లో ఉంచడం చాలా శుభప్రదం. ఇది మనలను అన్ని కష్టాల నుండి విముక్తి చేస్తుంది మరియు అన్ని రకాలైన మంచిని కలిగిస్తుంది. కాబట్టి, దుర్గాదేవి కథలను చదవాలి మరియు ఆమెను పూజించాలి.

శ్లోకం 11:

యత్పూజనస్తుతినమస్కృతిభిర్భవంతి

ప్రీతాః పితామహ రమేశ హరాస్త్రయోsపి |

తేషామపి స్వకగుణైర్దదతీం వపూంషి

తామీశ్వరస్య తరుణీం శరణం ప్రపద్యే || 11||

తాత్పర్యం:

ఎవరి పూజ, స్తుతి మరియు నమస్కారాల ద్వారా బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర అనే ముగ్గురు దేవతలు కూడా సంతోషిస్తారో, మరియు వారికి వారి యొక్క గుణాల ప్రకారం రూపాలను ప్రసాదించే శివుని భార్య అయిన ఆ దుర్గాదేవిని నేను శరణు వేడుతున్నాను.

విశేషాలు:

దుర్గాదేవి యొక్క శక్తి ఎంత గొప్పదంటే ఆమెను పూజించడం ద్వారా త్రిమూర్తులు కూడా సంతోషిస్తారు. అంతేకాకుండా, ఆమె వారి యొక్క గుణాలకు తగిన రూపాలను వారికి ప్రసాదిస్తుంది. అటువంటి శక్తిమంతురాలైన తల్లిని మనం ఆశ్రయించాలి.

శ్లోకం 12:

కాంతారమధ్యదృఢలగ్నతయావసన్నా

మగ్నాశ్చ వారిధిజలే రిపుభిశ్చ రుద్ధాః |

యస్యాః ప్రపద్య చరణౌ విపదస్తరంతి

సా మే సదాస్తు హృది సర్వజగత్సవిత్రీ || 12 ||

తాత్పర్యం:

అడవి మధ్యలో చిక్కుకున్నవారు, సముద్రపు నీటిలో మునిగినవారు మరియు శత్రువులచే చుట్టుముట్టబడినవారు ఎవరి పాదాలను ఆశ్రయించడం ద్వారా ఆపదల నుండి బయటపడతారో, అటువంటి సమస్త జగత్తును సృష్టించిన తల్లి ఎల్లప్పుడూ నా హృదయంలో ఉండుగాక.

విశేషాలు:

దుర్గాదేవిని నమ్మినవారు ఎలాంటి కష్టాలలో ఉన్నా సరే, ఆమె వారిని రక్షిస్తుంది. అడవిలో తప్పిపోయినవారు, సముద్రంలో మునిగినవారు లేదా శత్రువులచే చుట్టుముట్టబడినవారు ఆమెను ప్రార్థిస్తే తప్పకుండా ఆపదల నుండి బయటపడతారు. అటువంటి జగన్మాత ఎల్లప్పుడూ మన హృదయాలలో నిలిచి ఉండాలి.

శ్లోకం 13:

వంధే వధే మహతి మృత్యుభయే ప్రసక్తే

విత్తక్షయే చ వివిధే చ మహోపతాపే |

యత్పాదపూజనమిహ ప్రతికారమాహు

స్సా మే సమస్తజననీ శరణం భవానీ || 13||

తాత్పర్యం:

బంధనాలు, గొప్ప ప్రమాదాలు, మరణ భయం, ధన నష్టం మరియు వివిధ రకాలైన గొప్ప బాధలు సంభవించినప్పుడు, ఎవరి పాదాలను పూజించడం ఇక్కడ ఉపాయంగా చెప్పబడుతుందో, అటువంటి సమస్త జగత్తుకు తల్లి అయిన భవాని నాకు శరణం అగుగాక.

విశేషాలు:

దుర్గాదేవిని పూజించడం అన్ని రకాల కష్టాలకు పరిష్కారం. బంధనాలు, మరణ భయం, ఆర్థిక నష్టాలు మరియు ఇతర బాధల నుండి విముక్తి పొందడానికి ఆమె పాదాలను పూజించడం ఉత్తమమైన మార్గం. అటువంటి కరుణామయురాలైన తల్లి మనకు ఆశ్రయం ఇస్తుంది.

శ్లోకం 14:

బాణాసురప్రహితపన్నగబంధమోక్ష-

స్తద్బాహుదర్పదళనాదుషయా చ యోగః |

ప్రాద్యుమ్నినా ద్రుతమలభ్యత యత్ప్రసాదా-

త్సా మే శివా సకలమప్యశుభం క్షిణోతు || 14||

తాత్పర్యం:

బాణాసురుడు పంపిన పాముల బంధాల నుండి ఉషను విడిపించినది, అతని బాహువుల యొక్క గర్వాన్ని అణచినది, మరియు ప్రద్యుమ్నుడు ఎవరి దయ వలన త్వరగా ఉషను పొందగలిగాడో, అటువంటి శుభకారిణి అయిన శివాదేవి నా యొక్క సమస్త అశుభాలను తొలగించుగాక.

విశేషాలు:

దుర్గాదేవి తన దయతో బాణాసురుని బంధించిన పాముల నుండి ఉషను విడిపించింది మరియు అతని గర్వాన్ని అణచింది. ఆమె దయ వల్లే ప్రద్యుమ్నుడు ఉషను తిరిగి పొందగలిగాడు. అటువంటి దయామయురాలైన శివాదేవి మన జీవితంలోని అన్ని అశుభాలను తొలగిస్తుంది.

శ్లోకం 15:

పాపః పులస్త్యతనయః పునరుత్థితో మా-

మద్యాపి హర్తుమయమాగత ఇత్యుదీతం |

యత్సేవనేన భయమిందిరయాsవధూతం

తామాదిదేవతరుణీం శరణం గతోsస్మి || 15||

తాత్పర్యం:

పాపాత్ముడైన పులస్త్యుని కుమారుడు (రావణుడు) తిరిగి లేచి నన్ను హింసించడానికి వస్తున్నాడని చెప్పబడినప్పుడు, ఎవరి సేవ వలన లక్ష్మీదేవి భయాన్ని పోగొట్టిందో, అటువంటి ఆదిదేవత అయిన దుర్గాదేవిని నేను శరణు వేడుతున్నాను.

విశేషాలు:

రావణుడి వంటి భయంకరమైన శత్రువుల నుండి కూడా దుర్గాదేవి రక్షిస్తుంది. లక్ష్మీదేవి కూడా ఆమెను సేవించడం ద్వారా భయాన్ని జయించింది. అటువంటి శక్తివంతమైన తల్లిని మనం ఆశ్రయిస్తే మనకు ఎలాంటి భయం ఉండదు.

శ్లోకం 16:

యద్ద్ధ్యానజం సుఖమవాప్యమనంతపుణ్యై-

స్సాక్షాత్తమచ్యుతపరిగ్రహమాశ్వవాపుః |

గోపాంగనాః కిల యదర్చనపుణ్యమాత్రా

త్సా మే సదా భగవతీ భవతు ప్రసన్నా || 16||

తాత్పర్యం:

ఎవరి ధ్యానం వలన కలిగే ఆనందాన్ని పొంది, అనంతమైన పుణ్యాల ద్వారా గోపికలు సాక్షాత్తు శ్రీకృష్ణుని పొందారో, కేవలం ఎవరి అర్చన యొక్క పుణ్యంతోనే వారు ఆ ఫలితాన్ని పొందారో, అటువంటి భగవతి ఎల్లప్పుడూ నాపై ప్రసన్నురాలు అగుగాక.

విశేషాలు:

ఈ శ్లోకం దుర్గాదేవి యొక్క శక్తిని మరియు భక్తి యొక్క గొప్పతనాన్ని తెలియజేస్తుంది. గోపికలు దుర్గాదేవిని పూజించడం ద్వారానే శ్రీకృష్ణుని యొక్క అనుగ్రహాన్ని పొందగలిగారు. కాబట్టి, దుర్గాదేవిని భక్తితో ఆరాధిస్తే మనం కూడా ఆమె అనుగ్రహాన్ని పొందవచ్చు.

శ్లోకం 17:

రాత్రిం ప్రపద్య ఇతి మంత్రవిదః ప్రపన్నా-

నుద్బోధ్య మృత్యవధిమన్యఫలైః ప్రలోభ్య |

బుధ్వాచ తద్విముఖతాం ప్రతనం నయంతీ-

మాకశమాదిజననీం జగతాం భజే తాం || 17||

తాత్పర్యం:

"రాత్రిం ప్రపద్యే" (నేను రాత్రిని ఆశ్రయిస్తున్నాను) అనే మంత్రంతో ఆశ్రయించిన వారిని, మరణం వరకు ఉండే ఇతర ఫలాలతో ప్రలోభపెట్టి మేల్కొలిపి, వారి విముఖతను తెలుసుకొని వారిని తమ దారికి తెచ్చుకునే ఆకాశ స్వరూపిణి, జగత్తుకు తల్లి అయిన దుర్గాదేవిని నేను భజిస్తున్నాను.

విశేషాలు:

ఈ శ్లోకం దుర్గాదేవి యొక్క జ్ఞాన స్వరూపాన్ని తెలియజేస్తుంది. ఆమె తన భక్తులను మాయాజాలం నుండి మేల్కొల్పుతుంది మరియు వారికి మోక్ష మార్గాన్ని చూపుతుంది. ఆమె ఆకాశం వలె అనంతమైనది మరియు సమస్త జగత్తుకు తల్లి. అటువంటి తల్లిని మనం పూజించాలి.

శ్లోకం 18:

దేశకాలేషు దుష్టేషు దుర్గాచంద్రకలాస్తుతిః |

సంధ్యయోరనుసంధేయా సర్వాపద్వినివృత్తయే || 18||

తాత్పర్యం:

చెడు సమయాల్లో మరియు చెడు కాలాల్లో, దుర్గా చంద్ర కళా స్తుతిని ఉదయం మరియు సాయంత్రం సంధ్యా వేళల్లో పఠించాలి. ఇది అన్ని ఆపదలను తొలగిస్తుంది.

విశేషాలు:

ఈ చివరి శ్లోకం దుర్గా చంద్ర కళా స్తుతి యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది. కష్ట సమయాల్లో ఈ స్తుతిని పఠించడం వలన అన్ని రకాల ఆపదలు తొలగిపోతాయి. కాబట్టి, ప్రతిరోజూ సంధ్యా వేళల్లో ఈ స్తుతిని పఠించడం చాలా మంచిది.