శ్రీ వారాహ్యనుగ్రహాష్టకం ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యము మరియు విశేషాలు
01 శ్లోకము :
ఈశ్వర ఉవాచ |
మాతర్జగద్రచననాటకసూత్రధారే!
త్వాద్రూపమాకలయితుం పరమార్థతో౽యమ్ |
ఈశో౽ప్యమీశ్వరపదం సముపైతి తాదృక్
కో౽న్యః స్తవం కిమివ తావకమాదధాతు || ౧ ||
ప్రతిపదార్థం
మాతః = ఓ జగన్మాతా! ; జగత్ రచన నాటక సూత్రధారే = ఈ సమస్త విశ్వసృష్టి అనే నాటకానికి ప్రధాన సూత్రధారివైన దేవీ! ; పరం ఆర్థతః = పరమార్థముగా (యథార్థముగా) ; త్వత్ రూపమ్ = నీ యొక్క దివ్య స్వరూపాన్ని ; ఆకలయితుమ్ = ధ్యానించడం/తెలుసుకోవడం వలననే ; అయమ్ ఈశః అపి = ఈ పరమశివుడు కూడా ; తాదృక్ ఈశ్వర పదమ్ = అటువంటి అనంతమైన ఈశ్వరత్వమును/ఐశ్వర్య పదవిని ; సముపైతి = పొందుతున్నాడు ; అన్యః కః = అలాంటప్పుడు నాకంటే వేరైన సాధారణ మానవుడు లేదా దేవత ఎవడు? ; తావకమ్ స్తవమ్ = నీ యొక్క స్తుతిని/స్తోత్రాన్ని ; కిమ్ ఇవ ఆదధాతు = ఏ విధంగా చేయగలడు? (ఎవ్వరూ చేయలేరు).
తాత్పర్యము:
ఓ దివ్య మాతా! ఈ చరాచర జగత్తును సృష్టించడం అనే మహా నాటకానికి నీవే ప్రధాన సూత్రధారివి. నీ యొక్క యథార్థ దివ్య స్వరూపాన్ని ధ్యానించడం ద్వారానే సాక్షాత్తు ఈ పరమశివుడైన నేను కూడా అటువంటి అత్యున్నతమైన ఈశ్వరత్వాన్ని పొందగలుగుతున్నాను. విశ్వానికి అధిపతిగా ఉండే ఈశ్వర పదవి నాకే నీ అనుగ్రహం వల్ల లభించినప్పుడు, ఇక సామాన్యులైన ఇతర వ్యక్తులు లేదా దేవతలు నీ మహిమను గుర్తించి నిన్ను సరిగ్గా ఏ విధంగా స్తుతించగలరు? (అనగా నీ అనంత స్వరూపం స్తోత్రాలకు, వాక్కులకు అతీతమైనది).
విశేషాలు
సూత్రధారిణిగా దేవి: నాటకాన్ని వెనుక నుండి నడిపించే వ్యక్తిని సూత్రధారి అంటారు. ఈ సమస్త ప్రపంచం ఒక నాటకం అయితే, దానికి మూల శక్తి మరియు దర్శకురాలు వారాహీ దేవి.
శివుడి నమ్రత: సాక్షాత్తు పరమశివుడే ఈ శ్లోకంలో తనకు ఉన్న ఈశ్వరత్వము (విశ్వాధిపత్యం) కూడా దేవి యొక్క దివ్య రూప ధ్యానం వల్లనే లభించిందని పలికాడు. ఇది అమ్మవారి అత్యున్నత శక్తికి నిదర్శనం.
స్తుతులకు అతీతమైన మహిమ: సర్వేశ్వరుడైన శివుడికే అమ్మవారి వైభవాన్ని పూర్తిగా వర్ణించడం సాధ్యం కానప్పుడు, సామాన్య మానవులు తమ పరిమిత జ్ఞానంతో ఆమెను వర్ణించడం అసాధ్యం. కాబట్టి దేవిని భక్తితో, శరణాగతితో ఉపాసించడమే ప్రధాన మార్గం అని ఈ శ్లోకం బోధిస్తోంది.
02 శ్లోకము
నామాని కింతు గృణతస్తవ లోకవంద్యే!
నాడంబరం స్పృశతి దండధరస్య దండః |
యల్లేశలంబితభవాంబునిధిర్యతో౽యమ్
త్వన్నామ్న సంస్మృతిరియం న ను నః స్తుతిస్తే || ౨ ||
ప్రతిపదార్థం
లోకవంద్యే = సమస్త లోకాలచే పూజింపబడే ఓ జననీ! ; కింతు = కానీ ; తవ నామాని = నీ యొక్క దివ్య నామాలను ; గృణతః = జపించే/కీర్తించే భక్తుడిని ; దండధరస్య = యమధర్మరాజు యొక్క ; దండః = దండము (యమశిక్ష) ; ఆడంబరమ్ నా స్పృశతి = ఎంతమాత్రము తాకదు/బాధించదు ; యత్ = ఏ కారణం చేతనైతే ; అయమ్ భవాంబునిధిః = సంసారమనే ఈ మహా సముద్రం ; యత్ లేశ లంబితః = నీ నామము యొక్క ఒక చిన్న లేశమును (అంశను) ఆశ్రయించడం చేతనే దాటబడుతుందో ; యతః = అందువలన ; ఇయమ్ = ఇక్కడ మేము చేస్తున్నటువంటి ; త్వత్ నామ్నః సంస్మృతిః = నీ నామము యొక్క స్మరణ మాత్రమే (జరుగుతోంది) ; తే స్తుతిః న ను = ఇది నీ మహిమకు సరిపోయే నిజమైన స్తుతి కానే కాదు.
తాత్పర్యము:
సమస్త లోకాలచే పూజింపబడే ఓ జగన్మాతా! నీ నామాలను నిరంతరం జపించే భక్తులను యమధర్మరాజు తన దండంతో ఎంతమాత్రమూ శిక్షించలేడు (వారికి యమభయం ఉండదు). నీ నామంలోని ఒక చిన్న అంశను (లేశాన్ని) ఆశ్రయించినంత మాత్రాన సాధకులు ఈ దాటరాని సంసార సాగరాన్ని కూడా సునాయాసంగా దాటిపోతారు. అందువల్ల, మేము చేస్తున్న ఈ ప్రయత్నం కేవలం నీ నామాలను స్మరించుకోవడం మాత్రమే తప్ప, నీ అనంతమైన వైభవాన్ని పూర్తిగా వర్ణించే స్తుతి ఎంతమాత్రమూ కాదు.
విశేషాలు :
యమభయ నివారణ (అభయం): దేవి నామస్మరణ చేసేవారికి యమశిక్ష అనుభవించే పరిస్థితి ఉండదు. దేవి నామాలలో ఉన్న పాపక్షయ శక్తి వల్ల భక్తుడు పునర్జన్మ మరియు యమబాధల నుండి విడుదల పొందుతాడు.
నామమహిమ – తారక మంత్రం: సంసార సాగరం (పుట్టుక, చావుల చక్రం) అతి పెద్దది. దాన్ని దాటడానికి అమ్మవారి నామం ఒక తెప్ప (పడవ) లాగా పనిచేస్తుంది. అంతటి గొప్ప మహిమ దేవి నామానికి ఉంది.
భక్తుడి / ఈశ్వరుడి వినయం: భగవంతుడి మహిమతో పోలిస్తే మనం చేసే స్తోత్రాలు చాలా స్వల్పమైనవి. శివుడు దేవికి నమస్కరిస్తూ "నేను నిన్ను పూజించడం అంటే నా ఉద్ధరణ కోసమే తప్ప నీ మహిమను నేను పూర్తిగా చెప్పగలిగానని కాదు" అని భక్తిలోని పరమార్థాన్ని బోధిస్తున్నాడు.
3. మూడవ శ్లోకము
శ్లోకము :
త్వచ్చింతనాదరసముల్లసదప్రమేయ-
ఆనందోదయాత్సముదితః స్ఫుటరోమహర్షః |
మాతర్నమామి సుదినాని సదేత్యముం త్వా-
మభ్యర్థయే౭ర్థమితి పూరయతాద్దయాలో || ౩ ||
ప్రతిపదార్థం :
మాతః = ఓ జగన్మాతా! ; త్వత్ చింతనా ఆదర = నీ ధ్యానమునందు గల ఆదరాభిమానముల వల్ల ; సముల్లసత్ = మిక్కిలి ప్రకాశించేటటువంటి ; అప్రమేయ ఆనంద ఉదయాత్ = కొలవలేని (అనంతమైన) బ్రహ్మానందం ఉదయించడం వలన ; సముదితః = నాలో ఉత్పన్నమైన ; స్ఫుట రోమహర్షః = స్పష్టమైన శరీర గగుర్పాటు (పులకింత) కలవాడనై ; త్వామ్ నమామి = నీకు నమస్కరిస్తున్నాను ; దయాలో = ఓ దయామయీ! ; సదా = ఎల్లప్పుడు ; సుదినాని = సద్భక్తితో కూడిన మంచి రోజులే (లభించాలి) ; ఇతి = అని ; అముమ్ అర్థమ్ = ఈ కోరికను/ప్రార్థనను ; త్వత్ అభ్యర్థయే = నిన్ను వేడుకొంటున్నాను ; పూరయతాత్ = ఈ నా కోరికను నెరవేర్చుము.
తాత్పర్యము:
ఓ దయామయివైన తల్లీ! నిన్ను నిరంతరం ధ్యానించడం వల్ల కలిగే అపారమైన ఆనందంతో నా శరీరం పులకరించి గగుర్పాటుకు లోనవుతోంది. అటువంటి దివ్యమైన అనుభూతితో నీకు ప్రణమిల్లుతున్నాను. ఓ అమ్మలగన్నా! నీ నామస్మరణతో, ధ్యానంతో గడిచే రోజులే నిజమైన "సుదినములు" (మంచి రోజులు). కాబట్టి నా జీవితంలో ఎల్లప్పుడూ అలాంటి సుదినములే లభించేలా అనుగ్రహించమని నిన్ను ప్రార్థిస్తున్నాను. నా ఈ కోరికను నెరవేర్చు తల్లి!
విశేషాలు :
సాత్విక వికారాలు (రోమహర్షం): భగవద్ధ్యానంలో మునిగిపోయినప్పుడు లభించే పరమానందం వల్ల శరీరంలో రోమాంచం (గగుర్పాటు) కలుగుతుంది. ఇది ఆత్మజ్ఞానానికి, ఉత్కృష్ట భక్తికి సంకేతం.
నిజమైన 'సుదినం' అంటే ఏమిటి?: లోకంలో మంచి ముహూర్తం లేదా లాభం వచ్చిన రోజును మంచి రోజు అనుకుంటారు. కానీ ఈ శ్లోకం ప్రకారం భగవంతుని స్మరణలో, ధ్యానంలో గడిచే ప్రతి క్షణమూ నిజమైన "సుదినమే".
నిష్కామ ప్రార్థన: ఇక్కడ ఐహికమైన భోగాలు, సంపదలు కోరడం లేదు; కేవలం దేవి స్మరణ నిరంతరం ఉండేలా అనుగ్రహించమని శరణాగతి వేడుకోవడం జరుగుతోంది.
4. నాలుగవ శ్లోకము
శ్లోకము :
ఇంద్రేందుమౌలివిధికేశవమౌలిరత్న-
రోచిశ్చయోజ్జ్వలితపాదసరోజయుగ్మే |
చేతో నతౌ మమ సదా ప్రతిబింబితా త్వం
భూయా భవాని భవనాశిని భావయే త్వామ్ || ౪ ||
ప్రతిపదార్థం :
ఇంద్ర = దేవేంద్రుడు ; ఇందుమౌలి = శివుడు ; విధి = బ్రహ్మదేవుడు ; కేశవ = విష్ణుమూర్తి మొదలైనవారి ; మౌలి రత్న = కిరీటములందలి రత్నాల యొక్క ; రోచిః చయ = కాంతి సమూహంచే ; ఉజ్జ్వలిత = ప్రకాశింపజేయబడిన ; పాద సరోజ యుగ్మే = పాదపద్మముల జంట కలిగినదానా! ; భవనాశిని = సంసార బంధాలను నశింపజేసే దానా! ; భవాని = ఓ భవానీ దేవీ! ; మమ నతౌ చేతః = నీకు నమస్కరిస్తున్న నా మనస్సునందు ; త్వమ్ = నీవు ; సదా = ఎల్లప్పుడూ ; ప్రతిబింబితా భూయాః = ప్రతిబింబించేలా (ప్రశాంతంగా నెలకొనేలా) ఉండుము ; త్వామ్ భావయే = నిన్నే నిరంతరం భావిస్తున్నాను/ధ్యానిస్తున్నాను.
తాత్పర్యము:
దేవేంద్రుడు, పరమశివుడు, బ్రహ్మ, విష్ణువు మొదలైన త్రిమూర్తులు మరియు దేవతలు నీ పాదాలకు నమస్కరిస్తున్నప్పుడు, వారి కిరీటాలలో ఉన్న దివ్య రత్నాల కాంతులు నీ పాదపద్మాలపై పడి నీ పాదాలు మరింత శోభాయమానంగా వెలిగిపోతున్నాయి. ఓ భవానీ! సంసారమనే జనన మరణ చక్రం నుండి విముక్తి కలిగించే (భవనాశిని) ఓ మాతా! నమస్కరిస్తున్న నా హృదయ కమలంలో నీ దివ్య రూపం ఎల్లప్పుడూ ప్రతిబింబించేలా అనుగ్రహించు. నిన్నే నేను నిరంతరం ధ్యానిస్తున్నాను.
విశేషాలు :
పరాశక్తి అత్యున్నత స్థానం: బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరాది త్రిమూర్తులు మరియు సురాధిపతియైన ఇంద్రుడు కూడా దేవి పాదపద్మాలకు శరణు వేడుతుంటారని ఈ శ్లోకం వర్ణిస్తుంది. ఇది శ్రీవిద్యలో 'చరణకమల సేవ' యొక్క ప్రాధాన్యతను తెలియజేస్తుంది.
హృదయ ప్రతిబింబం: నిర్మలమైన అద్దంలో రూపం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అలాగే భక్తితో కూడిన మనస్సు అనే అద్దంలో అమ్మవారి దివ్య రూపం "ప్రతిబింబించాలి" అని శివుడు ప్రార్థిస్తున్నాడు.
భవనాశిని: 'భవ' అంటే సంసార చక్రం. సంసారంలో ఉండే కష్టాలను, పునర్జన్మల బంధాలను ఛేదించే శక్తి ఒక్క జగన్మాత అనుగ్రహానికే సాధ్యమని ఈ శ్లోకం స్పష్టం చేస్తోంది.
5. ఐదవ శ్లోకము
శ్లోకము :
లీలోద్ధృతక్షితితలస్య వరాహమూర్తేః
వారాహమూర్తిరఖిలార్థకరీ త్వమేవ |
ప్రా లేయరశ్మిసుకలోల్లసితావతంసా
త్వమ్ దేవి వామతనుభాగహరా హరస్య || ౫ ||
ప్రతిపదార్థం :
దేవి = ఓ దివ్య మాతా! ; లీలా ఉద్ధృత క్షితి తలస్య = లీలగా (అనాయాసంగా) భూమండలాన్ని ఉద్ధరించిన ; వరాహ మూర్తేః = శ్రీ వరాహస్వామి యొక్క ; అఖిల అర్థకరీ = సమస్త పురుషార్థాలను (ధర్మార్థకామమోక్షాలను) నెరవేర్చే ; వారాహీ మూర్తిః = వారాహీ స్వరూపిణివి ; త్వమ్ ఏవ = నీవే అయి ఉన్నావు ; ప్రా లేయ రశ్మి = ప్రాలేయ రశ్మి (మంచు వంటి చల్లని కిరణాలు కలిగిన చంద్రుని యొక్క) ; సుకలా ఉల్లసిత అవతంసా = సుందరమైన కళ చేత ప్రకాశించే శిరోభూషణము (శిఖామణి) కలదానా! ; త్వమ్ = నీవు ; హరస్య = పరమశివుని యొక్క ; వామ తను భాగ హరా = ఎడమ వైపు ఉన్న అర్ధశరీరాన్ని హరించిన/ఆక్రమించిన పార్వతీ దేవివి.
తాత్పర్యము:
ఓ దేవీ! ప్రళయ జలధిలో మునిగిపోయిన భూమండలాన్ని ఒక లీలగా పైకి ఎత్తిన శ్రీ వరాహస్వామి యొక్క సమస్త కోరికలను, కార్యాలను నెరవేర్చిన అభీష్టదాయినియైన "వారాహీ స్వరూపం" నీవే! చల్లని వెన్నెలలు కురిపించే చంద్రకళను శిరోభూషణంగా ధరించిన ఓ మాతా! నీవు పరమశివుని శరీరంలో ఎడమ భాగాన్ని ఆక్రమించిన అర్థనారీశ్వరివి (పార్వతివి).
విశేషాలు :
విష్ణు-శివ శక్తుల ఐక్యం: ఈ శ్లోకంలో అమ్మవారు ఒక వైపు విష్ణుమూర్తి యొక్క ఆదివరాహ అవతారానికి చెందిన శక్తిగా (వారాహిగా), మరొక వైపు పరమశివుని అర్ధాంగిగా (పార్వతిగా) వర్ణించబడింది. దీని ద్వారా హరిహరుల శక్తి ఒక్కటే అనే అద్వైత భావన వ్యక్తమవుతోంది.
అఖిలార్థకరీ: దేవి భక్తులకు కేవలం ప్రాపంచిక కోరికలే కాకుండా మోక్షం వరకు అన్ని పురుషార్థాలను అనుగ్రహించే పరదేవత అని స్పష్టమవుతోంది.
6. ఆరవ శ్లోకము
శ్లోకము :
త్వామంబ తప్తకనకోజ్జ్వలకాంతిమంతః
యే చింతయంతి యువతీతనుమాగలాంతామ్ |
చక్రాయుధాం త్రినయనాం వరపోతృవక్త్రాం
తేషాం పదాంబుజయుగం ప్రణమంతి దేవాః || ౬ ||
ప్రతిపదార్థం :
అంబ = ఓ జగన్మాతా! ; తప్త కనక ఉజ్జ్వల కాంతిమ్ = పుటము పెట్టిన/కరిగించిన బంగారము వలె మిక్కిలి ప్రకాశించే దివ్యమైన కాంతి కలిగినదానా! ; ఆగలాంతామ్ = కంఠము వరకు ; యువతీ తనుమ్ = సుందరమైన నవయౌవన స్త్రీ రూపాన్ని ; వర పోతృ వక్త్రామ్ = శ్రేష్ఠమైన వరాహ (పంది) ముఖాన్ని ; చక్రాయుధామ్ = చేతిలో సుదర్శన చక్రాన్ని ఆయుధంగా ధరించినదానా! ; త్రినయనామ్ = ముక్కంటి (మూడు కన్నులు) కలిగినదానా! ; త్వామ్ = అటువంటి నీ దివ్య స్వరూపాన్ని ; యేంతః చింతయంతి = ఎవరైతే తమ హృదయాంతరాలలో నిరంతరం ధ్యానిస్తారో ; తేషామ్ = అట్టి భక్తుల యొక్క ; పద అంబుజ యుగమ్ = పాదపద్మముల జంటకు ; దేవాః ప్రణమంతి = దేవతలు సైతం ప్రణామం చేస్తారు.
తాత్పర్యము:
ఓ అమ్మలగన్నా! కంఠము వరకు సుందరమైన నవయౌవన స్త్రీ శరీరము, పైభాగమున శ్రేష్ఠమైన వరాహ ముఖము కలిగి, కరిగించిన అపరంజి బంగారం వలె భాసించే శరీర కాంతితో, హస్తంలో చక్రాన్ని ధరించి, మూడు నేత్రాలతో ప్రకాశించే నీ దివ్యమైన "వారాహీ స్వరూపాన్ని" ఎవరైతే తమ హృదయ కమలంలో ఏకాగ్రతతో ధ్యానిస్తారో, అటువంటి పరమ భక్తుల పాదపద్మాలకు సాక్షాత్తు దేవతలు కూడా నమస్కరిస్తారు.
విశేషాలు :
వారాహీ స్వరూప వర్ణన: ధ్యానం సులభం కావడానికి అమ్మవారి దివ్య మంగళ రూపాన్ని ఈ శ్లోకం వివరంగా వర్ణిస్తోంది. కంఠం వరకు నవయౌవన స్త్రీ శరీరం, పైన దివ్యమైన వరాహ ముఖం, మూడు కన్నులు (సూర్య, చంద్ర, అగ్ని నేత్రాలు), చేతిలో చక్రాయుధం మరియు పసిడి (బంగారు) ఛాయ కలిగి ఉండటం వారాహీ దేవి ఉపాసనా స్వరూప ప్రత్యేకత.
భక్తుడి మహిమ (దేవతల నమస్కారం): వారాహీ దేవిని హృదయంలో నిజాయితీగా ధ్యానించే భక్తుడు ఎంతటి ఆధ్యాత్మిక స్థాయికి చేరుకుంటాడంటే — ఆ భక్తుడికి సాక్షాత్తు దేవతలు కూడా మోకరిల్లుతారు. భగవద్భక్తుడు దేవతల కంటే గొప్ప పూజ్యనీయుడవుతాడనే ఆధ్యాత్మిక సత్యాన్ని ఇది తెలియజేస్తోంది.
07. శ్లోకము :
త్వత్సేవనస్ఖలితపాపచయస్య మాతః!
మోక్షో౽పి యస్య న సతో గణనాముపైతి |
దేవాసురోరగనృపూజితపాదపీఠే!
కస్యాః శ్రియః స ఖలు భాజనతాం న ధత్తే || ౭ ||
ప్రతిపదార్థం :
మాతః = ఓ జగన్మాతా! ; త్వత్ సేవన = నీ యొక్క దివ్య సేవ/ఉపాసన వలన ; స్ఖలిత పాప చయస్య = నశించిపోయిన సమస్త పాపముల సమూహం కలిగినట్టి ; యస్య సతః = ఏ సజ్జనుడైన భక్తునికైతే ; మోక్షః అపి = పరమ పురుషార్థమైన మోక్షము కూడా ; గణనామ్ న ఉపైతి = లెక్కలోనిది కాదో (దేవి నిత్య కైంకర్యా ఆనందం ముందు మోక్షం కూడా తక్కువగా అనిపిస్తుందో) ; దేవ అసుర ఉరగ నృ పూజిత పాద పీఠే = దేవతలు, అసురులు (రాక్షసులు), ఉరగులు (నాగులు) మరియు మానవులచే నిరంతరం పూజింపబడే పాదపీఠము కలిగిన ఓ దేవీ! ; సః = అటువంటి భక్తుడు ; కస్యాః శ్రియః = ఏ విధమైన అనంత సంపదలకు/సకల ఐశ్వర్యములకు ; భాజనతామ్ న ధత్తే ఖలు = పాత్రుడు కాడు? (తప్పక సమస్త భోగభాగ్యాలకు, అష్టైశ్వర్యాలకు పాత్రుడవుతాడు).
తాత్పర్యము:
దేవతలు, దానవులు, నాగులు మరియు మానవులు అనే తేడా లేకుండా సమస్త ప్రాణులచే పూజలందుకునే పాదపీఠము కలిగిన ఓ జగన్మాతా! నీ దివ్య సేవ చేయడం వల్ల తొలగిపోయిన పాప సమూహాలు కలిగిన పరమ భక్తునికి, చివరకు ఆ మోక్షం కూడా ఒక గొప్ప లెక్కలోనిదిగా అనిపించదు (అనగా నీ చరణ కైంకర్యం పొందే ఆనందం మోక్షానందం కంటే మిన్నగా ఉంటుంది). అటువంటి నీ అనుగ్రహం పొందిన ఉత్తమ భక్తుడు ఈ లోకంలో ఏ విధమైన ఐశ్వర్యాలకు, భాగ్యాలకు పాత్రుడు కాడు? అతడు సకల సంపదలను, అనంతమైన ఐశ్వర్యాన్ని సునాయాసంగా పొందుతాడు.
విశేషాలు :
మోక్షాన్ని మించిన భక్తి (కైంకర్య ప్రాప్తి): భారతీయ సనాతన ధర్మంలో 'మోక్షం' అత్యున్నత లక్ష్యం. కానీ పరమ భాగవతులకు దేవి నిత్య సేవ/కైంకర్యం కలిగే ఆనందం ముందు ఆ మోక్షపదం కూడా చిన్నదిగానే అనిపిస్తుంది. భక్తి రసంలో ఇది అత్యున్నత స్థాయి.
సర్వలోక పూజ్యత: దేవి పాదపీఠాన్ని దేవతలే కాక, అసురులు, నాగులు, మానవులు కూడా పూజిస్తారు. అంటే సృష్టిలోని సమస్త జీవులకు దేవి పాద కమలాలే ఏకైక శరణ్యం.
ఇహపర సాధన: వారాహీ దేవి ఉపాసన వల్ల ఇహలోకంలో సర్వ సంపదలు (అష్టైశ్వర్యాలు) లభించడమే కాక, పరలోకంలో అమృతత్వము/మోక్షము కూడా కరతలామలకమవుతాయి.
08.శ్లోకము :
కిం దుష్కరం త్వయి మనోవిషయం గతాయాం?
కిం దుర్లభం త్వయి విధానువదర్చితాయామ్? |
కిం దుర్భరం త్వయి సకృత్ స్మృతిమాగతాయాం?
కిం దుర్జయం త్వయి కృతస్తుతివాదపుంసామ్? || ౮ ||
ప్రతిపదార్థం (= సంధి విడదీసి రన్నింగ్ పేరాగ్రాఫ్ రూపంలో):
త్వయి = నీవు ; మనో విషయమ్ గతాయామ్ = (ఒక్కసారి) హృదయ/మనస్సు ధ్యాన పరిధిలోకి వచ్చినంత మాత్రముననే ; దుష్కరమ్ కిమ్ = సాధ్యం కాని/చేయలేని కార్యం ఏముంటుంది? (సమస్త కార్యములు సులభమవుతాయి) ; త్వయి = నీవు ; విధానువత్ అర్చితాయామ్ = శాస్త్రోక్తమైన విధివిధానముగా పూజింపబడినప్పుడు ; దుర్లభమ్ కిమ్ = పొందడానికి అసాధ్యమైనది (లభించనిది) ఏముంటుంది? (సకల కోరికలూ నెరవేరుతాయి) ; త్వయి = నీవు ; సకృత్ స్మృతిమ్ ఆగతాయామ్ = ఒక్కసారి మనస్సులో స్మరణకు వచ్చినంత మాత్రముననే ; దుర్భరమ్ కిమ్ = భరించలేని కష్టము/బాధ ఏముంటుంది? (సమస్త దుఃఖాలు తొలగిపోతాయి) ; త్వయి కృత స్తుతి వాద పుంసామ్ = నిన్ను భక్తితో స్తోత్రము చేసినటువంటి సాధకులకు/మానవులకు ; దుర్జయమ్ కిమ్ = ఈ లోకంలో జయించలేనట్టి శత్రువు గానీ, భయము గానీ ఏముంటుంది? (సర్వత్రా విజయం లభిస్తుంది).
తాత్పర్యము:
ఓ వారాహీ మాతా! నీ దివ్య స్వరూపం ఒక్కసారి సాధకుడి మనస్సులో ధ్యానింపబడి నిలిచినా, ఇక అతనికి సాధ్యం కాని కష్టమైన పని అంటూ ఏదీ ఉండదు. నిన్ను శాస్త్రోక్తంగా, విధిపూర్వకంగా అర్చించినవారికి లభించని అరుదైన వస్తువు/కోరిక జగత్తులోనే ఉండదు. నీ నామాన్ని లేదా రూపాన్ని ఒక్కసారి మనస్ఫూర్తిగా స్మరిస్తే చాలు, ఎంతటి భరించలేని దుఃఖమైనా నశించిపోతుంది. ఇక నిన్ను నిరంతరం స్తుతించే భక్తులకు లోకంలో జయించలేని శత్రువులు, సవాళ్లు అంటూ ఏవీ ఉండవు — వారు సర్వత్రా విజయాన్ని సాధిస్తారు.
విశేషాలు :
నాలుగు దివ్య ప్రశ్నోత్తరాలు (చతుర్విధ ఫలాలు): శ్లోకం నాలుగు రకాల చమత్కారభరితమైన ప్రశ్నల ద్వారా దేవి అనుగ్రహం యొక్క అనంతమైన శక్తిని చాటుతుంది:
దుష్కరం (కష్టమైనది): ఏదీ లేదు — పనులు సులభంగా నెరవేరుతాయి.
దుర్లభం (లభించనిది): ఏదీ లేదు — సర్వ అభీష్టాలూ సిద్ధరిస్తాయి.
దుర్భరం (భరించలేనిది): ఏదీ లేదు — కష్టాలు, వ్యాధులు, శోకాలు నశిస్తాయి.
దుర్జయం (జయించలేనిది): ఏదీ లేదు — శత్రువులు, భయాలపై విజయం లభిస్తుంది.
వారాహీ ఉపాసనా ప్రాశస్త్యం: దేవిని విశ్వాసంతో సంస్మరించినా, స్తుతించినా సాధకుని జీవితంలో ప్రతికూలతలు తొలిగిపోయి అనుకూలత లభిస్తుందని ఈ ముగింపు శ్లోకం భక్తులలో పూర్ణ విశ్వాసాన్ని నింపుతుంది.
ఇతి శ్రీ వారాహ్యనుగ్రహాష్టకం సంపూర్ణమ్.
