పంచాయుధ స్తోత్రం యొక్క శ్లోకాలు, వాటి ప్రతిపదార్థాలు మరియు తాత్పర్యాలు. ఈ స్తోత్రం శ్రీమహావిష్ణువు ధరించే ఐదు ఆయుధాలను (చక్రం, శంఖం, గద, ధనుస్సు, ఖడ్గం) స్తుతిస్తూ చేసే ప్రార్థన.
1. సుదర్శన చక్రం
శ్లోకం:
స్ఫురత్సహస్రార శిఖాతితీవ్రం సుదర్శనం భాస్కరకోటితుల్యమ్ |
సురద్విషాం ప్రాణవినాశి విష్ణోః చక్రం సదాహహం శరణం ప్రపద్యే || 1 ||
* ప్రతిపదార్థం:
* స్ఫురత్-సహస్ర-ఆర: ప్రకాశించే వేయి ఆకులు (spokes) కలిగి.
* శిఖా-అతితీవ్రం: అత్యంత వేడి కలిగిన మంటలు కలది.
* భాస్కర-కోటి-తుల్యమ్: కోటి సూర్యులతో సమానమైన కాంతి కలది.
* సుర-ద్విషాం: దేవతల శత్రువుల (రాక్షసుల) యొక్క.
* ప్రాణ-వినాశి: ప్రాణాలను హరించేది.
* విష్ణోః చక్రం: విష్ణుమూర్తి యొక్క ఆ చక్రమును.
* సదా అహం శరణం ప్రపద్యే: ఎల్లప్పుడూ నేను శరణు వేడుకుంటున్నాను.
* తాత్పర్యం: కోటి సూర్యుల ప్రకాశంతో సమానమైనది, వేయి ఆకులతో భయంకరమైన జ్వాలలను చిమ్ముతూ రాక్షసుల ప్రాణాలను హరించే శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క సుదర్శన చక్రాన్ని నేను ఎల్లప్పుడూ శరణు కోరుతున్నాను.
2. పాంచజన్య శంఖం
శ్లోకం:
విష్ణోర్ముఖోత్థానిలపూరితస్య యస్య ధ్వనిర్దానవదర్పహంతా |
తం పాంచజన్యం శశికోటిశుభ్రం శంఖం సదాహహం శరణం ప్రపద్యే || 2 ||
* ప్రతిపదార్థం:
* విష్ణోః-ముఖ-ఉత్థ-అనిల-పూరితస్య: విష్ణువు నోటి నుండి వచ్చిన గాలితో నింపబడినది.
* యస్య ధ్వనిః: దేని యొక్క శబ్దమైతే.
* దానవ-దర్ప-హంతా: రాక్షసుల గర్వాన్ని అణచివేస్తుందో.
* శశి-కోటి-శుభ్రం: కోటి చంద్రుల వలె తెల్లగా (నిర్మలంగా) ఉన్నది.
* తం పాంచజన్యం: ఆ పాంచజన్యమును.
* తాత్పర్యం: విష్ణువు ఊదగా వచ్చే శబ్దంతోనే రాక్షసుల గర్వాన్ని అణచివేసేది, కోటి చంద్రుల వలె తెల్లని కాంతి కలిగినది అయిన పాంచజన్య శంఖాన్ని నేను ఎల్లప్పుడూ శరణు కోరుతున్నాను.
3. కౌమోదకీ గద
శ్లోకం:
హిరణ్మయీం మేరుసమానసారాం కౌమోదకీం దైత్యకులకహంత్రీమ్ |
వైకుంఠవామాగ్రకరాగ్రదృష్టాం గదాం సదాహహం శరణం ప్రపద్యే || 3 ||
* ప్రతిపదార్థం:
* హిరణ్మయీం: బంగారు వర్ణము కలది.
* మేరు-సమాన-సారాం: మేరు పర్వతం వంటి బలం/సారం కలది.
* దైత్య-కుల-హంత్రీమ్: రాక్షస వంశాలను నాశనం చేసేది.
* వైకుంఠ-వామ-అగ్ర-కర-అగ్ర-దృష్టాం: విష్ణుమూర్తి యొక్క ఎడమ చేతి చివరలో శోభిల్లేది.
* తాత్పర్యం: మేరు పర్వతమంత ధృఢమైనది, బంగారు కాంతితో మెరుస్తూ రాక్షస గుంపులను నాశనం చేసేది, విష్ణుమూర్తి ఎడమ చేతిలో ఉండే కౌమోదకి అనే గదను నేను ఎల్లప్పుడూ శరణు కోరుతున్నాను.
4. శార్ఙ్గ ధనుస్సు
శ్లోకం:
యజ్జ్యానినాదశ్రవణాత్సురాణాం చేతాంసి నిర్ముక్తభయాని సద్యః |
భవంతి దైత్యాశని బాణవర్షైః శార్ఙ్గం సదాహహం శరణం ప్రపద్యే || 4 ||
* ప్రతిపదార్థం:
* యత్-జ్యా-నినాద-శ్రవణాత్: ఏ ధనుస్సు యొక్క నారి శబ్దాన్ని వినడం వల్ల.
* సురాణాం: దేవతల యొక్క.
* చేతాంసి: మనసులు.
* నిర్ముక్త-భయాని: భయం లేనివిగా (అవుతాయో).
* దైత్య-అశని-బాణ-వర్షైః: రాక్షసుల మీద పిడుగుల వంటి బాణాల వర్షం కురిపించేది.
* తాత్పర్యం: ఏ ధనుస్సు యొక్క నారి శబ్దం వినగానే దేవతల భయం పోతుందో, పిడుగుల వంటి బాణాలతో రాక్షసులను చెల్లాచెదురు చేసే శార్ఙ్గము అనే ధనుస్సును నేను ఎల్లప్పుడూ శరణు కోరుతున్నాను.
5. నందక ఖడ్గం
శ్లోకం:
రక్షోఽసురాణాం కఠినోగ్రకంఠ-చ్ఛేదక్షరచ్ఛోణిత దిగ్ధసారమ్ |
తం నందకం నామ హరేః ప్రదీప్తం ఖడ్గం సదాఽహం శరణం ప్రపద్యే || 5 ||
* ప్రతిపదార్థం:
* రక్షః-అసురాణాం: రాక్షసుల యొక్క.
* కఠిన-ఉగ్ర-కంఠ-ఛేద: కఠినమైన మరియు భయంకరమైన కంఠాలను ఛేదించగా.
* క్షరత్-శోణిత దిగ్ధ-సారమ్: కారుతున్న రక్తంతో తడిసిన వాడి అయినది.
* తం నందకం నామ: నందకము అనే పేరు గల.
* హరేః ప్రదీప్తం ఖడ్గం: విష్ణుమూర్తి యొక్క వెలుగుతున్న కత్తిని.
* తాత్పర్యం: భయంకరమైన రాక్షసుల కంఠాలను తెగనరకగా చిమ్మే రక్తంతో తడిసి, ఎంతో పదునుగా ప్రకాశించే శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క 'నందకము' అనే ఖడ్గాన్ని నేను ఎల్లప్పుడూ శరణు కోరుతున్నాను.
6. ఫలశ్రుతి - 1
శ్లోకం:
ఇమం హరేః పంచమహాయుధానాం స్తవం పఠేద్యోఽనుదినం ప్రభాతే |
సమస్త దుఃఖాని భయాని సద్యః పాపాని నశ్యంతి సుఖాని సంతి || 6 ||
* ప్రతిపదార్థం:
* ఇమం హరేః పంచ-మహా-ఆయుధానాం స్తవం: శ్రీహరి యొక్క ఈ ఐదు గొప్ప ఆయుధాల స్తోత్రాన్ని.
* యః పఠేత్ అనుదినం ప్రభాతే: ఎవరైతే ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే పఠిస్తారో.
* సమస్త దుఃఖాని భయాని: అన్ని రకాల బాధలు మరియు భయాలు.
* సద్యః పాపాని నశ్యంతి: వెంటనే పాపాలు నశించిపోతాయి.
* సుఖాని సంతి: సుఖాలు కలుగుతాయి.
* తాత్పర్యం: శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క ఐదు ఆయుధాలను స్తుతించే ఈ స్తోత్రాన్ని ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే పఠించేవారికి దుఃఖాలు, భయాలు మరియు పాపాలు తొలగిపోయి, శాంతి మరియు సుఖాలు లభిస్తాయి.
7. రక్షణ మరియు ముగింపు
శ్లోకం:
వనే రణే శత్రు జలాగ్నిమధ్యే యదృచ్ఛయాపత్సు మహాభయేషు |
పఠేత్త్విదం స్తోత్రమనాకులాత్మా సుఖీభవేత్తత్కృత సర్వరక్షః || 7 ||
* ప్రతిపదార్థం:
* వనే రణే శత్రు జల-అగ్ని-మధ్యే: అడవిలో ఉన్నా, యుద్ధంలో ఉన్నా, శత్రువుల మధ్య లేదా నీరు, నిప్పు వంటి ప్రమాదాల్లో ఉన్నా.
* యదృచ్ఛయా-ఆపత్సు: అకస్మాత్తుగా వచ్చే ఆపదలలో.
* పఠేత్ తు ఇదం స్తోత్రం: ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరైతే చదువుతారో.
* తత్కృత సర్వరక్షః: ఆ ఆయుధాల ద్వారా రక్షించబడి సుఖంగా ఉంటారు.
శ్లోకం:
యచ్చక్రశంఖం గదఖడ్గశారంగిణం పీతాంబరం కౌస్తుభవత్సలాంఛితమ్ |
శ్రియాసమేతోజ్జ్వలశోభితాంగం విష్ణుం సదాఽహం శరణం ప్రపద్యే ||
తాత్పర్యం: చక్రం, శంఖం, గద, ఖడ్గం, ధనుస్సులను ధరించి, పీతాంబరధారియై, కౌస్తుభమణిని కలిగి, లక్ష్మీదేవితో కలిసి ప్రకాశించే ఆ శ్రీమహావిష్ణువును నేను ఎల్లప్పుడూ శరణు కోరుతున్నాను.
ముగింపు శ్లోకం:
జలే రక్షతు వరాహః స్థలే రక్షతు వామనః |
అటవ్యాం నారసింహశ్చ సర్వతః పాతు కేశవః ||
తాత్పర్యం: నీటిలో వరాహస్వామి, భూమి మీద వామనుడు, అడవులలో నరసింహస్వామి మరియు అన్ని దిక్కులా ఆ కేశవుడు మనల్ని రక్షించుగాక!
ఇతి పంచాయుధ స్తోత్రం సంపూర్ణం. 🕉️🙏🕉️
No comments:
Post a Comment