వర్షాలు బాగా కురవాలని ప్రార్థిస్తూ ఋగ్వేదంలోని 5వ మండలం, 83వ సూక్తంలో ఉన్న పర్జన్య సూక్తములోని మొదటి మంత్రం వివరణ:
మంత్రం (స్వర సహితంగా)
అచ్ఛా॑ వద త॒వసం॑ గీ॒ర్భిరా॒భిః స్తు॒హి ప॒ర్జన్యం॒ నమ॑సా వివాస ।
క॒నిక్ర॑దద్వృష॒భో జీ॒రదా॑ను॒రేతో॑ దధాత్యోష॑ధీషు॒ గర్భమ్ ॥ ౧ ॥
పదచ్ఛేదం
అచ్ఛ । వద । తవసమ్ । గీర్భిః । ఆభిః । స్తుహి । పర్జన్యమ్ । నమసా । ఆ । వివాస ।
కనిక్రదత్ । వృషభః । జీరదానుః । రేతః । దధాతి । ఓషధీషు । గర్భమ్ ॥
ప్రతిపదార్థం
• హే స్తోతః = ఓ స్తుతించే భక్తుడా! / ఓ స్తోతారూ!
• ఆభిః = (ఇక్కడ మేముఏ ర్పరిచిన) ఈ
• గీర్భిః = స్తుతి వాక్కులతో
• తవసమ్ = అత్యంత బలవంతుడైన
• పర్జన్యమ్ = పర్జన్య దేవుని (మేఘాధిపతిని/వర్షదేవుని)
• అచ్ఛ = అభిముఖుడవై / సమీపించి
• వద = ప్రార్థించుము
• స్తుహి = స్తుతించుము
• నమసా = నమస్కారములతో మరియు హవిస్సులతో (యజ్ఞ అన్నంతో)
• ఆ వివాస = నలువైపులా పరిచర్య (సేవ) చేయుము
• కనిక్రదత్ = మిక్కిలి గంభీరంగా ఉరుములు ఉరుముతూ (శబ్దం చేస్తూ)
• వృషభః = వర్షాన్ని సమృద్ధిగా కురిపించేవాడు
• జీరదానుః = శీఘ్రంగా దానాలు (ఫలాలను) ప్రసాదించేవాడు అయిన పర్జన్యుడు
• రేతః = సృష్టికి కారణమైన నీటిని (సారవంతమైన విత్తన రూప ఉదకాన్ని)
• ఓషధీషు = చెట్లు, చేమలు, మొక్కల యందు
• గర్భమ్ = గర్భ రూపంలో (ఫలదీకరణ రూపంలో)
• దధాతి = ఉంచుతున్నాడు / స్థాపిస్తున్నాడు.
తాత్పర్యం
ఓ స్తోతారూ! నీవు అత్యంత బలవంతుడైన పర్జన్య దేవుని వైపుకు తిరిగి, ఈ మధురమైన స్తుతి వచనములతో ఆయనను ప్రార్థించుము మరియు కీర్తించుము. నమస్కారములతో, హవిస్సులతో ఆయనను సేవించుము. వర్షాన్ని సమృద్ధిగా కురిపించేవాడు, త్వరితగతిన అనుగ్రహించేవాడు అయిన ఆ పర్జన్య దేవుడు గంభీరంగా ఉరుముతూ, సమస్త మూలికలలో మరియు చెట్లలో గర్భ స్థానీయుడైన జలరూప రేతస్సును నింపి వాటికి జీవాన్ని, సారాన్ని ప్రసాదిస్తున్నాడు.
విశేషాలు
• పర్జన్య శబ్ద నిర్వచనం: యాస్కాచార్యుల నిరుక్తం ప్రకారం 'పర్జన్య' అంటే సృష్టిని తన జలంతో తృప్తిపరిచేవాడు ('తర్పయితా') లేదా వర్షం ద్వారా శత్రువులను ప్రక్షాళనం చేసి జయించేవాడు అని అర్థం.
• ప్రకృతి సృష్టి క్రమం: ఈ మంత్రంలో వర్షాన్ని ఒక వృషభం (ఎద్దు)తో పోల్చారు. మేఘాల ఉరుములు, మెరుపులు ప్రకృతిలో జీవోత్పత్తికి కావలసిన సంకేతాలుగా చెప్పబడ్డాయి. ఆకాశం నుండి పడే వర్షపు బొట్టు భూమిలోని ఓషధుల (మొక్కల) ప్రాణశక్తికి, గర్భధారణకు కారణమవుతుందని వేదం ఇక్కడ ఆలంకారికంగా వర్ణించింది.
======================
వర్షాలు బాగా కురవాలని ప్రార్థిస్తూ ఋగ్వేదంలోని 5వ మండలం, 83వ సూక్తంలో ఉన్న పర్జన్య సూక్తములోని రెండవ మంత్రం వివరణ: ( 09. 08. 2026)
1. స్వరసహిత మంత్రము
వి వృ॒క్షాన్ హ॒న్త్యు॒త హ॒న్తి ర॒క్షసో॒ విశ్వం॑ విశ్వాయ॒ భువ॑నం మ॒హావధాత్ ।
ఉ॒తానా॑గా ఈషతే॒ వృష్ణ్యావతో॒ యత్ప॒ర్జన్యః॑ స్తనయ॑న్ హ॒న్తి దు॒ష్కృతః॑ ॥ 2 ॥
2. పద విభాగం
వి । వృక్షాన్ । హన్తి । ఉత । హన్తి । రక్షసః । విశ్వమ్ । విశ్వాయ । భువనమ్ । మహావధాత్ ।
ఉత । అనాగాః । ఈషతే । వృష్ణ్యావతః । యత్ । పర్జన్యః । స్తనయన్ । హన్తి । దుష్కృతః) ॥ ౨ ॥
3. ప్రతిపదార్థం
• యత్ = ఏ పర్జన్య దేవుడైతే
• స్తనయన్ = గర్జిస్తూ / ఉరుముతూ
• దుష్కృతః = పాపులను / చెడు కార్యాలు చేసేవారిని
• హన్తి = సంహరిస్తున్నాడో (శిక్షిస్తున్నాడో)
• వృక్షాన్ = చెట్లను
• వి హన్తి = విరిచివేస్తున్నాడో / కూల్చివేస్తున్నాడో
• ఉత = మరియు
• రక్షసః = రాక్షసులను (దుష్టశక్తులను)
• హన్తి = సంహరిస్తున్నాడో,
• మహావధాత్ = ఆయన యొక్క గొప్ప ఆయుధం/శిక్ష (వజ్రాయుధం వంటి పిడుగు) వలన
• విశ్వమ్ భువనమ్ = సమస్త లోకం (సమస్త ప్రాణికోటి)
• బిభేతి = భయపడుతోంది.
• ఉత = అంతేకాకుండా
• వృష్ణ్యావతః = వర్షాన్ని కురిపించే ఆ పర్జన్యుని శక్తిని (లేదా వర్షపు తీవ్రతను) చూసి
• అనాగాః = ఏ పాపమూ లేని నిరపరాధులు కూడా
• ఈషతే = భయపడి తొలిగిపోతున్నారు (రక్షణ కోసం పరుగెత్తుతున్నారు).
4. తాత్పర్యం
పర్జన్య దేవుడు ఉరుములు ఉరుముతూ వర్షిస్తున్నప్పుడు, ఆయన పంపే పిడుగుల వల్ల పెద్ద పెద్ద వృక్షాలు కూలిపోతాయి, దుష్ట శక్తులు (రాక్షసులు) నశిస్తాయి, పాపులు శిక్షించబడతారు. ఆయన యొక్క ఆ భయంకరమైన శబ్దానికి, మహోగ్రమైన శక్తికి లోకంలోని ప్రాణులన్నీ భయకంపితులవుతాయి. ఆయన శిక్షించేది కేవలం పాపులనే అయినప్పటికీ, ఆయన కురిపించే ఉగ్రమైన వర్షానికి, ఆ ఉరుముల భయంకరత్వానికి ఏ పాపమూ చేయని నిరపరాధులు కూడా భయపడి సురక్షిత ప్రాంతాలకు తొలిగిపోతారు.
5. విశేషాలు
• నిరుక్త వ్యాఖ్య:
యాస్కాచార్యుల నిరుక్తంలో ఈ మంత్రానికి స్పష్టమైన వివరణ ఉంది. పర్జన్యుడు వర్షించే సమయంలో వచ్చే భయంకరమైన పిడుగులు ప్రకృతిలోని చెడును నాశనం చేస్తాయి.
• ప్రకృతి శక్తి - ఈశ్వర న్యాయం:
ఈ మంత్రం వర్షం యొక్క తీవ్రతను వర్ణిస్తుంది. పర్జన్యుడు ప్రశాంతంగా కురిస్తే సస్యశ్యామలం చేస్తాడు, కానీ ఆయన ఉగ్రరూపం దాల్చితే దుష్టసంహారం జరుగుతుంది.
• పాపులు - నిరపరాధులు:
రాజు లేదా ఈశ్వరుడు దుష్టులను శిక్షించేటప్పుడు ఆ ఉగ్రతను చూసి మంచివారు కూడా ఒక క్షణం భయపడతారో, అలాగే పర్జన్యుని గర్జనకు సమస్త భూతాలు, అపరాధం లేనివారు కూడా భీతిల్లుతారు.
======================
వర్షాలు బాగా కురవాలని ప్రార్థిస్తూ ఋగ్వేదంలోని 5వ మండలం, 83వ సూక్తంలో ఉన్న పర్జన్య సూక్తములోని మూడవ మంత్రం వివరణ: ( 10. 08. 2026)
ర॒థీవ॒ కశ॒యా.........
తాత్పర్యం
రథాన్ని నడిపే ఒక వీరుడు తన చేతిలో ఉన్న కొరడాతో గుర్రాలను సమర్థవంతంగా తోలుతూ, తన సైనికులను యుద్ధరంగానికి నడిపించినట్లే, పర్జన్యదేవుడు మెరుపులనే కొరడా దెబ్బలతో మేఘాలను ప్రేరేపిస్తాడు.
వర్షాన్ని తీసుకువచ్చే గాలిని, మేఘాలను దూతలుగా ముందుగా పంపుతాడు.
పర్జన్యుడు ఆకాశమంతటినీ నీటి మేఘాలతో కప్పివేసినప్పుడు, సింహం గర్జించినట్లుగా భయంకరమైన ఉరుముల శబ్దాలు సుదూర ప్రాంతాల వరకు ప్రతిధ్వనిస్తాయి.
విశేషాలు
అద్భుత ఉపమాలంకారం:
వేదకవి ఇక్కడ పర్జన్యుడిని ఒక రథికుడితో (రథసారథితో/యోధుడితో) పోల్చారు. ఆకాశంలో కనిపించే మెరుపులు రథికుడి చేతిలోని 'చావటి (కొరడా)' వంటివి. వేగంగా కదిలే మేఘాలు ఆ రథానికి కట్టిన 'గుర్రాలు'. వర్షానికి ముందు వచ్చే తీవ్రమైన ఈదురుగాలులు పర్జన్యుడు పంపే 'దూతలు'.
సింహ గర్జన:
ఉరుముల తీవ్రతను సూచించడానికి "సింహస్య స్తనథాః" అన్నారు. అనగా పర్జన్యుడు ఆకాశాన్ని నీటితో నింపినప్పుడు వచ్చే మేఘాల గర్జన, అడవిలో సింహం గర్జించినంత గంభీరంగా, సుదూర తీరాల వరకు వినిపిస్తుంది.
యాజ్ఞిక వినియోగం:
పర్జన్య సూక్తంలోని ఈ మంత్రాన్ని వృష్టి సమృద్ధి కోసం (వర్షాలు సమృద్ధిగా కురవడం కోసం) చేసే యజ్ఞయాగాదులలో మరియు జపాల్లో ప్రత్యేకంగా వినియోగిస్తారు.
===========================================
వర్షాలు బాగా కురవాలని ప్రార్థిస్తూ ఋగ్వేదంలోని 5వ మండలం, 83వ సూక్తంలో ఉన్న పర్జన్య సూక్తములోని నాలుగవ మంత్రం వివరణ: ( 11. 08. 2026)
స్వర సహిత మంత్రం
ప్ర వాతా॒ వాన్తి॑ ప॒తయ॑న్తి వి॒ద్యుత॒ ఉదోష॑ధీ॒ర్జిహ॑తే॒ పిన్వ॑తే॒ స్వః॑।
ఇరా॒ విశ్వ॑స్మై॒ భువ॑నాయ జాయతే॒ యత్ప॒ర్జన్యః॑ పృథి॒వీం రేత॒సావ॑తి ॥౪॥
పద విభాగం (పద పాఠం)
ప్ర। వాతాః॑। వాన్తి॑। ప॒తయ॑న్తి। వి॒ద్యుతః॑। ఉత్। ఓష॑ధీః। జిహ॑తే। పిన్వ॑తే। స్వః॑।
ఇరా॑। విశ్వ॑స్మై। భువ॑నాయ। జాయతే। యత్। ప॒ర్జన్యః॑। పృ॒థి॒వీమ్। రేత॑సా। అవ॑తి ॥
ప్రతిపదార్థం
యత్ = ఎప్పుడైతే
పర్జన్యః = వర్షదేవుడు (పర్జన్యుడు)
రేతసా = తన రేతస్సు వంటి జలము/నీటితో
పృథివీమ్ = భూమిని
అవతి = రక్షిస్తాడో (లేదా తడిపి సేదతీరుస్తాడో)
[తదా = అప్పుడు]
వాతాః = ఈదురు గాలులు
ప్ర వాన్తి = వేగంగా వీస్తాయి
విద్యుతః = మెరుపులు
పతయంతి = నలువైపులా ప్రసరిస్తాయి / పడతాయి
ఓషధీః = మొక్కలు, వృక్షాలు
ఉత్ జిహతే = పైకి మొలకెత్తి, ఎదుగుతాయి
స్వః = అంతరిక్షము (ఆకాశం)
పిన్వతే = నీటితో నిండి పొంగిపొర్లుతుంది (వర్షిస్తుంది)
విశ్వస్మై = సమస్తమైన
భువనాయ = ప్రాణులకు / లోకానికి ఉపకరించేలా
ఇరా = అన్నము (భూమి యొక్క సస్య సమృద్ధి)
జాయతే = ఉత్పత్తవుతుంది / సిద్ధమవుతుంది
తాత్పర్యము
వర్షదేవుడైన పర్జన్యుడు తన నీటితో భూమిని తడిపి రక్షించే సమయంలో—గాలులు బలంగా వీస్తాయి, ఆకాశంలో మెరుపులు నలువైపులా తళతళా మెరుస్తాయి, మొక్కలు మరియు ఓషధులు పైకి మొలకెత్తి సమృద్ధిగా ఎదుగుతాయి, అంతరిక్షం వర్షధారలతో స్రవిస్తుంది. అలా సకల ప్రాణకోటి క్షేమానికి, ఆహార సమృద్ధికి ఈ భూమి సమర్థవంతంగా సిద్ధమవుతుంది.
విశేషాలు
ప్రకృతి పరిణామ వరుస క్రమం:
వర్షం పడే సమయానికి ముందు మరియు ఆ సమయంలో ప్రకృతిలో జరిగే మార్పులను ఈ మంత్రం ఎంతో సుందరంగా వర్ణిస్తుంది. మొదట గాలులు వీచడం, ఆపై మెరుపులు రావడం, ఆకాశం నీటితో నిండి వర్షించడం, దానికి భూమి స్పందించి పైరు పచ్చలతో అలరారడం అనే క్రమాన్ని ఋషులు శాస్త్రీయంగా దర్శించారు.
రేతస్సుగా జలం:
పర్జన్యుడు కురిపించే వర్షపు నీటిని 'రేతస్సు' (సృష్టికి కారణమైన బీజం) తో పోల్చారు. ఆ వర్షబిందువులే భూమిపై నూతన ప్రాణానికి, సస్యశ్యామలతకు పునాది అని భావం.
విశ్వ కళ్యాణం:
ఈ వర్షం కేవలం ఒక్కరి కోసం కాదు; 'విశ్వస్మై భువనాయ' అంటే సమస్త లోకంలోని సమస్త ప్రాణుల (మానవులు, పశుపక్ష్యాదులు, వృక్షాలు) ఆకలి తీర్చి, జీవనాన్ని కాపాడడానికే ఈ ప్రకృతి చక్రం తిరుగుతుందని ఈ మంత్రం తెలియజేస్తోంది.
========================================
వర్షాలు బాగా కురవాలని ప్రార్థిస్తూ ఋగ్వేదంలోని 5వ మండలం, 83వ సూక్తంలో ఉన్న పర్జన్య సూక్తములోని అయిదవ మంత్రం వివరణ: ( 12. 08. 2026)
యస్య॑ వ్రతే పృథివీ నన్నమీ॑తి
యస్య॑ వ్రతే శ॒ఫవజ్జ॑ర్భురీతి ।
యస్య॑ వ్రత ఓష॑ధీర్వి॒శ్వరూ॑పాః
స నః॑ పర్జన్య మ॒హి శర్మ॑ యచ్ఛ ॥ 5 ॥
పద పాఠం (పదచ్ఛేదం)
యస్య । వ్రతే । పృథివీ । నన్నమీతి । యస్య । వ్రతే । శఫ-వత్ । జర్భురీతి । యస్య । వ్రతే । ఓషధీః । విశ్వ-రూపాః । సః । నః । పర్జన్య । మహి । శర్మ । యచ్ఛ ॥
ప్రతిపదార్థం
• హే పర్జన్య = ఓ పర్జన్య దేవుడా! (అందరికీ పూర్ణ తృప్తిని కలిగించే, గొప్ప విజేతవైన ఓ వర్షదేవుడా!)
• యస్య = ఏ నీ యొక్క,
• వ్రతే = నియమం వల్ల / కర్మ (సృష్టి కార్యము) వలన,
• పృథివీ = ఈ విశాలమైన భూమి,
• నన్నమీతి = బాగా వంగిపోతుందో (వర్షధారల బరువుకు, తేమకు లొంగి సుఫలమవుతుందో / సమంగా లొంగుతుందో),
• యస్య = ఏ నీ యొక్క,
• వ్రతే = నియమం (వర్షం) వలన,
• శఫ-వత్ = గిట్టలు కలిగిన పశువులు, జంతుజాలం అంతా,
• జర్భురీతి = చక్కగా పోషించబడుతున్నాయో / బలాన్ని పొంది సంచరిస్తున్నాయో,
• యస్య = ఏ నీ యొక్క,
• వ్రతే = నియమం / అనుగ్రహం వలన,
• విశ్వ-రూపాః = రకరకాల రూపాలు, వర్ణాలు కలిగిన,
• ఓషధీః = మూలికలు, వృక్షాలు, పంటలు (మొక్కలు),
• (భవంతి) = పెరుగుతున్నాయో / రూపుదిద్దుకుంటున్నాయో,
• సః = అటువంటి నీవు,
• నః = మాకు,
• మహి = గొప్పదైన,
• శర్మ = సుఖాన్ని / శ్రేయస్సును,
• యచ్ఛ = ప్రసాదించుము.
తాత్పర్యము (భావం)
ఓ పర్జన్య దేవుడా (వర్షదేవుడా)! నీ ఆజ్ఞ/కార్యక్షేత్రం వల్ల ఈ భూమి నీటితో తడిసి వంగి, సస్యశ్యామలానికి సిద్ధమవుతుంది. నీ నియమం/అనుగ్రహం చేతనే గిట్టలు కలిగిన ఆవులు, ఎద్దులు, సమస్త పశుసమూహాలు ఆహారం పొంది, పుష్టిగా తిరుగాడగలుగుతున్నాయి. నీ వర్షధారల వల్లనే అనేక రకాల వర్ణాలు, గుణాలు కలిగిన వివిధ మూలికలు, చెట్లు, ధాన్యాలు భూమిపై మొలకెత్తుతున్నాయి. అంతటి మహత్త్వము కలిగిన ఓ పర్జన్యుడా! నీవు మా అందరికీ గొప్ప సుఖాన్ని, శాంతిని, క్షమాగుణంతో కూడిన శ్రేయస్సును అనుగ్రహించు.
విశేషాలు
1. సృష్టిలో పర్జన్యుని పాత్ర: వేదంలో పర్జన్యుడు కేవలం మేఘంగానే కాక, జగత్తును పోషించే విశ్వ రక్షకుడిగా స్తుతించబడ్డాడు.
2. ప్రకృతి సమ్మేళనం: వర్షం కురిసినప్పుడు భూమి తేమను పీల్చుకుని మెత్తబడుతుంది (నన్నమీతి). ఇది పంటలు పండటానికి అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తుంది.
3. జీవకోటికి ఆధారము: నీరు లేకపోతే గడ్డి, ఆకులు పెరగవు; అవి లేకపోతే పశువులు (శఫవత్) బ్రతకలేవు. కాబట్టి జంతుజాల సంరక్షణకు పర్జన్యుడే మూలం.
4. ఓషధుల వైవిధ్యం: వర్షం వల్ల లభించే జలం ఒక్కటే అయినప్పటికీ, అది నేలలోని రకరకాల విత్తనాలకు జీవం పోసి వివిధ రూపాలు, రంగులు, ఔషధ గుణాలు ఉన్న వృక్షాలుగా (విశ్వరూపాః ఓషధీః) వికసింపజేస్తుంది
==========================================
వర్షాలు బాగా కురవాలని ప్రార్థిస్తూ -
ఋగ్వేదంలోని పర్జన్య సూక్తం (5వ మండలం, 83వ సూక్తం, 6వ మంత్రం) యొక్క స్వర సహిత మంత్రం, పదచ్ఛేదం (పద పాఠం), ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు 13 .08. 2026
1. స్వర సహిత మంత్రం
ది॒వో నో॑ వృష్టిం॒ మరు॑తో రరీధ్వం॒ ప్ర పి॑న్వత వృష్ణ్యో॒ అశ్వ॑స్య॒ ధారాః॑।
అ॒ర్వాఙ్కేన॑ స్రనయి॒త్నునేయ॒పో ని॑షి॒ఞ్చన్నసు॑రః పి॒తా నః॑॥
2. పద పాఠం (పదచ్ఛేదం)
దివః। నః। వృష్టిమ్। మరుతః। రరీధ్వమ్। ప్ర। పిన్వత। వృష్ణః। అశ్వస్య। ధారాః।
అర్వాఙ్। ఏతేన। స్తనయిత్నునా। ఆ। ఇహి। అపః। ని-సిఞ్చన్। అసురః। పితా। నః॥
3. ప్రతిపదార్థం
• మరుతః = ఓ వాయుదేవులారా!
• నః = మా కొరకు / మాకు
• దివః = ద్యులోకము (అంతరిక్షము) నుండి
• వృష్టిమ్ = వర్షాన్ని
• రరీధ్వమ్ = ప్రసాదించండి (ఇవ్వండి)
• వృష్ణః = వర్షాన్ని కురిపించేటటువంటి
• అశ్వస్య = అంతరిక్షమంతటా వ్యాపించే మేఘం యొక్క
• ధారాః = జలధారలను
• ప్ర పిన్వత = బాగా ప్రవహింపజేయండి (తడిపి నింపండి)
• ఏతేన = ఈ
• స్తనయిత్నునా = ఉరుములు, గర్జనలతో కూడిన మేఘంతో
• అర్వాఙ్ = ఇటువైపుగా (మా వైపుకు/భూమిపైకి)
• ఆ ఇహి = రండి (ఓ పర్జన్య దేవా!)
• అపః = జలములను (వర్షపు నీటిని)
• నిషిఞ్చన్ = బాగా కురిపిస్తూ (సిక్తం చేస్తూ)
• అసురః = సర్వ ప్రాణులకు ప్రాణశక్తిని ప్రసాదించేవాడు
• పితా = తండ్రి వంటి రక్షకుడు
• నః = మనకు / మాకు
4. తాత్పర్యము (భావము)
ఓ మరుద్గణములారా (వాయుదేవులారా)! మీరు అంతరిక్షం నుండి మాకు సమృద్ధిగా వర్షాన్ని ప్రసాదించండి. ఆకాశమంతా వ్యాపించి, వర్షాన్ని కురిపించే మేఘాల నీటి ధారలను సమృద్ధిగా ప్రవహింపజేయండి.
ఓ పర్జన్య దేవా! గర్జించే మేఘాలతో, జలాలను సమృద్ధిగా కురిపిస్తూ మా అభిముఖంగా (భూమి వైపుకు) దయచేయండి. ప్రాణశక్తిని ప్రసాదించే ఈ మేఘం ద్వారా మీరు తండ్రిలా మమ్మల్ని పోషిస్తూ, రక్షిస్తున్నారు.
5. విశేషాలు
1. ఈ మంత్రంలో వర్షం పడడానికి కావాల్సిన వైజ్ఞానిక, ఆధ్యాత్మిక అంశాలు రెండూ సూచించబడ్డాయి. గాలి (మరుత్తులు) సహకరిస్తేనే మేఘాలు (అశ్వం) కదిలి వర్షిస్తాయి.
2. వేదాలలో 'అసుర' అనే పదాన్ని దుష్టులు అనే అర్థంలో కాకుండా, "అసన్ (ప్రాణః) రాతి ఇతి అసురః" అంటే "ప్రాణశక్తిని లేదా జీవకళను ప్రసాదించే శక్తి" అనే ఉదాత్తమైన అర్థంలో పరమేశ్వరునికి లేదా పర్జన్యునికి విశేషణంగా ఉపయోగించారు.
3. వర్షం కురవడం వల్ల ధాన్యాలు, ఆహారం లభించి సమస్త జీవకోటి ప్రాణాలు నిలుస్తాయి. అందుచేతనే ఈ వర్షకారక శక్తిని వేదం "పితా" (తండ్రి/రక్షకుడు) అని సంబోధించింది.
=====================================
వర్షాలు బాగా కురవాలని ప్రార్థిస్తూ -
ఋగ్వేదంలోని పర్జన్యసూక్తం (5వ మండలం, 83వ సూక్తం, 7వ మంత్రం) యొక్క స్వర సహిత మంత్రం, పదచ్ఛేదం, ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాల వివరణ: 14. 08. 2026
1. స్వర సహిత మంత్రం
అ॒భి క్ర॑న్ద స్తనయ॒ గర్భ॒మా ధా॑ ఉద॒న్వతా॒ పరి॑ దీయా॒ రథే॑న ।
దృతిం॒ సు క॑ర్ష॒ విషి॑తం॒న్య॑ఞ్చం స॒మా భ॑వన్తూ॒ద్వతో॑ నిపా॒దాః ॥ 7 ॥
2. పదచ్ఛేదం (పద పాఠం)
అ॒భి । క్ర॒న్ద॒ । స్తనయ॑ । గర్భ॑మ్ । ఆ । ధాః॒ । ఉ॒ద॒న్ऽవతా॑ । పరి॑ । దీ॒య॒ । రథే॑న ।
దృతి॑మ్ । సు । క॒ర్ష॒ । విऽసి॑తమ్ । వ్య॑ఞ్చమ్ । స॒మాః । భ॒వ॒న్తు॒ । ఉ॒త్ऽవతః॑ । ని॒ऽపా॒దాః ॥
3. ప్రతిపదార్థము
హే పర్జన్య/ప్రభో! = ఓ వర్షదేవుడా / పరమేశ్వరా!
అభి క్రన్ద = భూమి వైపు బిగ్గరగా గర్జించు.
స్తనయ = మెరుపులతో కూడిన ఉరుముల ధ్వనిని చేయుము.
గర్భమ్ ఆ ధాః = ఓషధులలో (నెలపైన ఉన్న సస్యములలో) నీటి రూపంలో గర్భాన్ని స్థాపించు (అంటే చెట్లు, చేమలు ఫలించేలా చేయుము).
ఉదన్వతా రథేన = నీటితో నిండి ఉన్న మేఘమనే రథం ద్వారా,
పరి దీయ = ఆకాశంలో నలువైపులా సంచరించుము.
విషితమ్ = నీటితో బాగా నిండి/బంధించబడి ఉన్న,
నష్యఞ్చమ్ = క్రిందికి తొంగిచూస్తున్న (క్రిందికి దిగివస్తున్న),
దృతిమ్ = తోలు తిత్తి వంటి మేఘాన్ని,
సు కర౮ (సుకర్ష) = బాగా కిందికి ఆకర్షించి వర్షింపజేయుము.
ఉద్వతః = ఎత్తైన ప్రదేశాలు (కొండలు, గుట్టలు),
నిపాదాః = లోతైన ప్రదేశాలు (పల్లములు) ఆక్రమించిన నేలలన్నీ,
సమాః భవన్తు = నీటితో నిండిపోయి సమతలంగా (ఒకే రకంగా) మారుగాక!
4. తాత్పర్యం
ఓ పర్జన్య దేవా! నీవు భూమి వైపు బిగ్గరగా గర్జిస్తూ, మెరుపుల ఉరుముల శబ్దాన్ని కలిగించు. నీటితో నిండిన నీ మేఘమనే రథంపై ఆకాశమంతా పరిభ్రమించు. వృక్షాలు, మూలికలు బాగా ఫలించేలా వాటికి నీటి రూపాన్ని (గర్భాన్ని) ప్రసాదించు.
నీటితో నిండి, క్రిందికి వంగి ఉన్న తోలు తిత్తి లాంటి మేఘాన్ని భూమి వైపు లాగి వర్షింపజేయుము. ఆ వర్షధారల వల్ల ఎత్తైన మిట్ట ప్రదేశాలు, లోతైన పల్లపు ప్రాంతాలు అన్నీ జలమయమై సమంగా కనిపించుగాక!
5. విశేషాలు
మేఘాన్ని 'తోలు తిత్తి' (దృతి)తో పోల్చడం: ప్రాచీన కాలంలో నీటిని నిల్వ చేయడానికి చర్మపాత్రలను (తోలు తిత్తులను) ఉపయోగించేవారు. ఇక్కడ వేదకవి మేఘాన్ని నీటితో నిండిన ఒక పెద్ద తోలు తిత్తిగా వర్ణించాడు. ఆ తిత్తి ముడి విడిచి, మూతిని క్రిందికి తిప్పి వర్షింపజేయమని పర్జన్యుడిని వేడుకుంటున్నారు.
ప్రకృతి సమతలం కావడం: వర్షం సమృద్ధిగా కురిసినప్పుడు మిట్టలు, పల్లములు అనే తేడా లేకుండా సమస్త భూభాగం నీటితో నిండిపోయి ఒకే సమతల ఉపరితలంలా కనిపిస్తుంది.
సస్యశ్యామలత: వర్షపు నీరు ఓషధులకు (మొక్కలకు, పంటలకు) ప్రాణశక్తిని ఇస్తుందని, అది ప్రకృతిలో కొత్త జీవనానికి (గర్భ ధారణకు) మూలమని ఈ మంత్రం తెలియజేస్తోంది
============================================
వర్షాలు బాగా కురవాలని ప్రార్థిస్తూ -
ఋగ్వేదంలోని పర్జన్యసూక్తం (5వ మండలం, 83వ సూక్తం, 8వ మంత్రం) యొక్క స్వర సహిత మంత్రం, పదచ్ఛేదం, ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాల వివరణ: 17. 08. 2026
స్వర సహిత మంత్రం
మ॒హాన్తం॒ కోశ॒ముద॑చా॒ ని షి॑ఞ్చ॒ స్యన్ద॑న్తాం కు॒ల్యా విషి॑తాః పు॒రస్తా॑త్।
ఘృ॒తేన॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ వ్యు॑న్ధి సుప్రపా॒ణం భ॑వత్వ॒ఘ్న్యాభ్యః॑ ॥
పద విభాగం (పదపాఠం)
మ॒హాన్త॑మ్ । కోశ॑మ్ । ఉత్ । అ॒చ॒ । ని । సి॒ఞ్చ॒ । స్యన్ద॑న్తామ్ । కు॒ల్యాః । వి-సి॑తాః । పు॒రస్తా॑త్ । ఘృ॒తేన॑ । ద్యావా॑పృథి॒వీ ఇతి॑ । వి । ఉ॒న్ధి॒ । సు-ప్ర॒పా॒నమ్ (సు-ప్రపాణమ్) । భ॒వ॒తు॒ । అ॒ఘ్న్యాభ్యః॑ ॥
ప్రతిపదార్థం
హే పర్జన్య = ఓ వర్షకారకుడవైన పర్జన్య దేవా!
మహాన్తమ్ = మిక్కిలి గొప్పదైన, విస్తారమైన
కోశమ్ = మేఘమనే జలనిధిని / జలభాండారాన్ని
ఉత్ అచ = ఆకాశంపైకి లేపి ఉంచు / నిలుపుము
ని షిఞ్చ = క్రిందికి (భూమిపైకి) వర్ష రూపంలో ధారగా కురిపించుము
విషితాః = సమస్త ఆటంకాలు, బంధనాల నుండి విముక్తమైనట్టి
కుల్యాః = నదులు, కాలువలు
పురస్తాత్ = ముందు వైపునకు (ముందుకు సాగుతూ)
స్యన్దన్తామ్ = వేగంగా ప్రవహించుగాక!
ఘృతేన = తేజస్సును, పోషణను ఇచ్చే శుద్ధమైన జలముతో
ద్యావాపృథివీ = ఆకాశాన్ని, భూలోకాన్ని (సమస్త వాతావరణాన్ని)
వి ఉన్ధి = తడుపుము / సమృద్ధిగా తృప్తిపరచుము
అఘ్న్యాభ్యః = హింసించరాని, చంపరాని పవిత్రమైన గోవులకు (సమస్త పశువులకు)
సుప్రపాణమ్ = శ్రేష్ఠమైన త్రాగునీటి స్థానములు / జలాశయాలు
భవతు = సమకూడుగాక (ఏర్పడుగాక).
తాత్పర్యం
ఓ పర్జన్య దేవా! నీవు అపారమైన జలముతో కూడిన మేఘమనే గొప్ప కోశాన్ని ఆకాశంలో నింపి, దానిని భూమిపై సమృద్ధిగా కురిపించుము. నీ అనుగ్రహంతో ఆటంకాలు వీడిన నదీ ప్రవాహాలు వేగంగా ముందుకి సాగుగాక! పుష్టినిచ్చే అమృతతుల్యమైన నీటితో భూమ్యాకాశాలను తడిపి చల్లబరచుము. దీనివలన ఎన్నటికీ హింసించరాని పవిత్రమైన గోవులకు మరియు మూగజీవాలకు సమస్త ప్రాంతాల్లో తాగడానికి స్వచ్ఛమైన నీరు పుష్కలంగా లభించుగాక.
విశేషాలు
కోశమ్ (మేఘం): వేదాలలో మేఘాన్ని అపారమైన నీటిని దాచి ఉంచే ఒక "గొప్ప ఖజానా" (కోశం) తో పోల్చారు. పర్జన్యుడు ఆ పాత్రను పైకి ఎత్తి, భూమిపై దారపోసి వర్షంగా కురిపిస్తాడని వైదిక భావన.
ఘృతం (జలం): వేద పరిభాషలో 'ఘృతమ్' అంటే నేయి మాత్రమే కాక జీవకోటికి కాంతిని, శక్తిని మరియు పోషణను ఇచ్చే 'స్వచ్ఛమైన వర్షపు నీరు' అని కూడా అర్థం.
అఘ్న్యా (గోవులు): 'హననము చేయరానిది' లేదా 'చంపకూడనిది' అని 'అఘ్న్య' పదానికి అర్థం. వేద సంస్కృతిలో గోవులను అత్యంత పవిత్రంగా, రక్షణార్హమైనవిగా భావించారు. వర్షం కురిసి జలాశయాలు నిండితే గోవులకు, ఇతర పశువులకు త్రాగునీటి కరవు తీరుతుందని ఈ మంత్రం ప్రత్యేకంగా ప్రార్థిస్తోంది.
సుప్రపాణమ్: పశుపక్ష్యాదులు సులభంగా దిగి తాగడానికి వీలైన స్వచ్ఛమైన చెరువులు, మడుగులు మరియు కాలువలు ఏర్పడాలని భావం.
ఋగ్వేదంలోని పర్జన్యసూక్తం (5వ మండలం, 83వ సూక్తం, 8వ మంత్రం) యొక్క స్వర సహిత మంత్రం, పదచ్ఛేదం, ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాల వివరణ: 17. 08. 2026
స్వర సహిత మంత్రం
మ॒హాన్తం॒ కోశ॒ముద॑చా॒ ని షి॑ఞ్చ॒ స్యన్ద॑న్తాం కు॒ల్యా విషి॑తాః పు॒రస్తా॑త్।
ఘృ॒తేన॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ వ్యు॑న్ధి సుప్రపా॒ణం భ॑వత్వ॒ఘ్న్యాభ్యః॑ ॥
పద విభాగం (పదపాఠం)
మ॒హాన్త॑మ్ । కోశ॑మ్ । ఉత్ । అ॒చ॒ । ని । సి॒ఞ్చ॒ । స్యన్ద॑న్తామ్ । కు॒ల్యాః । వి-సి॑తాః । పు॒రస్తా॑త్ । ఘృ॒తేన॑ । ద్యావా॑పృథి॒వీ ఇతి॑ । వి । ఉ॒న్ధి॒ । సు-ప్ర॒పా॒నమ్ (సు-ప్రపాణమ్) । భ॒వ॒తు॒ । అ॒ఘ్న్యాభ్యః॑ ॥
ప్రతిపదార్థం
హే పర్జన్య = ఓ వర్షకారకుడవైన పర్జన్య దేవా!
మహాన్తమ్ = మిక్కిలి గొప్పదైన, విస్తారమైన
కోశమ్ = మేఘమనే జలనిధిని / జలభాండారాన్ని
ఉత్ అచ = ఆకాశంపైకి లేపి ఉంచు / నిలుపుము
ని షిఞ్చ = క్రిందికి (భూమిపైకి) వర్ష రూపంలో ధారగా కురిపించుము
విషితాః = సమస్త ఆటంకాలు, బంధనాల నుండి విముక్తమైనట్టి
కుల్యాః = నదులు, కాలువలు
పురస్తాత్ = ముందు వైపునకు (ముందుకు సాగుతూ)
స్యన్దన్తామ్ = వేగంగా ప్రవహించుగాక!
ఘృతేన = తేజస్సును, పోషణను ఇచ్చే శుద్ధమైన జలముతో
ద్యావాపృథివీ = ఆకాశాన్ని, భూలోకాన్ని (సమస్త వాతావరణాన్ని)
వి ఉన్ధి = తడుపుము / సమృద్ధిగా తృప్తిపరచుము
అఘ్న్యాభ్యః = హింసించరాని, చంపరాని పవిత్రమైన గోవులకు (సమస్త పశువులకు)
సుప్రపాణమ్ = శ్రేష్ఠమైన త్రాగునీటి స్థానములు / జలాశయాలు
భవతు = సమకూడుగాక (ఏర్పడుగాక).
తాత్పర్యం
ఓ పర్జన్య దేవా! నీవు అపారమైన జలముతో కూడిన మేఘమనే గొప్ప కోశాన్ని ఆకాశంలో నింపి, దానిని భూమిపై సమృద్ధిగా కురిపించుము. నీ అనుగ్రహంతో ఆటంకాలు వీడిన నదీ ప్రవాహాలు వేగంగా ముందుకి సాగుగాక! పుష్టినిచ్చే అమృతతుల్యమైన నీటితో భూమ్యాకాశాలను తడిపి చల్లబరచుము. దీనివలన ఎన్నటికీ హింసించరాని పవిత్రమైన గోవులకు మరియు మూగజీవాలకు సమస్త ప్రాంతాల్లో తాగడానికి స్వచ్ఛమైన నీరు పుష్కలంగా లభించుగాక.
విశేషాలు
కోశమ్ (మేఘం): వేదాలలో మేఘాన్ని అపారమైన నీటిని దాచి ఉంచే ఒక "గొప్ప ఖజానా" (కోశం) తో పోల్చారు. పర్జన్యుడు ఆ పాత్రను పైకి ఎత్తి, భూమిపై దారపోసి వర్షంగా కురిపిస్తాడని వైదిక భావన.
ఘృతం (జలం): వేద పరిభాషలో 'ఘృతమ్' అంటే నేయి మాత్రమే కాక జీవకోటికి కాంతిని, శక్తిని మరియు పోషణను ఇచ్చే 'స్వచ్ఛమైన వర్షపు నీరు' అని కూడా అర్థం.
అఘ్న్యా (గోవులు): 'హననము చేయరానిది' లేదా 'చంపకూడనిది' అని 'అఘ్న్య' పదానికి అర్థం. వేద సంస్కృతిలో గోవులను అత్యంత పవిత్రంగా, రక్షణార్హమైనవిగా భావించారు. వర్షం కురిసి జలాశయాలు నిండితే గోవులకు, ఇతర పశువులకు త్రాగునీటి కరవు తీరుతుందని ఈ మంత్రం ప్రత్యేకంగా ప్రార్థిస్తోంది.
సుప్రపాణమ్: పశుపక్ష్యాదులు సులభంగా దిగి తాగడానికి వీలైన స్వచ్ఛమైన చెరువులు, మడుగులు మరియు కాలువలు ఏర్పడాలని భావం.
=======================
వర్షాలు బాగా కురవాలని ప్రార్థిస్తూ -
ఋగ్వేదంలోని పర్జన్యసూక్తం (5వ మండలం, 83వ సూక్తం, 9వ మంత్రం) యొక్క స్వర సహిత మంత్రం, పదచ్ఛేదం, ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాల వివరణ: 17. 08. 2026
ఋగ్వేదంలోని పర్జన్యసూక్తం (5వ మండలం, 83వ సూక్తం, 9వ మంత్రం) యొక్క స్వర సహిత మంత్రం, పదచ్ఛేదం, ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాల వివరణ: 17. 08. 2026
స్వర సహిత మంత్రం
యత్ప॑ర్జన్య॒ కని॑క్రదత్స్త॒నయ॒న్ హంసి॑ దుష్కృ॒తః ।ప్రతీ॒దం విశ్వం॑ మోదతే॒ యత్కిం చ॑ పృథి॒వ్యామధి॑ ॥
పద విభాగం (పదపాఠః)
యత్ | పర్జన్య | కనిక్రదత్ | స్తనయన్ | హంసి | దుః-కృతః | ప్రతి | ఇదమ్ | విశ్వమ్ | మోదతే | యత్ | కిమ్ | చ | పృథివ్యామ్ | అధి ॥
ప్రతిపదార్థం
- పర్జన్య = ఓ పర్జన్య దేవా / పరమేశ్వరా!
- యత్ = ఎప్పుడైతే
- కనిక్రదత్ = (వేదవాక్కుల ద్వారా / ఉరుముల ద్వారా) గంభీరంగా శబ్దం చేస్తూ
- స్తనయన్ = గర్జిస్తూ
- దుష్కృతః = పాపులను / వినాశకర శక్తులను (దట్టమైన దుష్ట మేఘాలను)
- హంసి = నశింపజేస్తావో (ఛేదిస్తావో),
- పృథివ్యామ్ అధి = ఈ భూమిపై
- యత్ కిం చ = ఏ ఏ చరాచర ప్రాణుల సమూహం ఉన్నదో
- ఇదం విశ్వమ్ = ఆ సమస్త జగత్తు అంతా
- ప్రతి మోదతే = మిక్కిలి ఆనందాన్ని పొందుతుంది (ఉత్సహించి సంతోషిస్తుంది).
తాత్పర్యం
ఓ పర్జన్య దేవా (పరమేశ్వరా)! నీవు గంభీరమైన గర్జనతో శబ్దం చేస్తూ, దుష్టులను మరియు లోకానికి కీడు చేసే పాపపు శక్తులను ఎప్పుడైతే సంహరిస్తావో, అప్పుడు ఈ భూమండలం మీద ఉన్న సమస్త చరాచర సృష్టియు పరమానందాన్ని అనుభవిస్తుంది.
విశేషాలు (అంతరార్థం & లౌకికార్థం)
- పరమేశ్వరుడు హృదయంలోని ఋక్, యజుర్, సామ వేదవాక్కుల గర్జనతో మనలోని పాప ప్రవృత్తులను నశింపజేస్తాడు. పాపం నశించి అంతఃకరణం నిర్మలమైనప్పుడు, ప్రాణి ప్రతిరోజూ నిజమైన ఆనందాన్ని అనుభవిస్తుంది. పాపరాహిత్యమే అసలైన సుఖానికి మూలం.
- : పర్జన్యుడు (వర్షదేవుడు) ఆకాశంలో ఉరుములతో గర్జిస్తూ, నీటిని కురిపించకుండా అడ్డుపడే దుష్ట మేఘాలను తన వజ్రాయుధంతో ఛేదించి వర్షాన్ని కురిపిస్తాడు. ఆ వర్షధారల వల్ల భూమిపైనున్న సమస్త ప్రాణికోటి, వృక్షసంపద తృప్తిచెంది ఆనందంతో పులకరిస్తాయి.
వర్షాలు బాగా కురవాలని ప్రార్థిస్తూ -
ఋగ్వేదంలోని పర్జన్యసూక్తం (5వ మండలం, 83వ సూక్తం, 10వ మంత్రం) యొక్క స్వర సహిత మంత్రం, పదచ్ఛేదం, ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాల వివరణ: 19. 08. 2026
ఋగ్వేదంలోని పర్జన్యసూక్తం (5వ మండలం, 83వ సూక్తం, 10వ మంత్రం) యొక్క స్వర సహిత మంత్రం, పదచ్ఛేదం, ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాల వివరణ: 19. 08. 2026
స్వరసహిత మంత్రం:
అవ॑ర్షీర్వ॒ర్షముదు॒ షూ గృ॑భా॒యాక॒ర్ధన్వా॒న్యత్యే॑త॒వా ఉ॑ ।అజీ॑జన॒ ఓష॑ధీ॒ర్భోజ॑నాయ॒ కము॒త ప్ర॒జాభ్యో॑ఽవిదో మనీ॒షామ్ ॥ ౧౦ ॥
పద విభాగం (పదపాఠః):
- అవ॑ర్షీః । వ॒ర్షమ్ । ఉత్ । ఊ॒మ్ ఇతి॑ । సు । గృ॒భాయ॑ । అకః॑ । ధన్వా॑ని । అతి॑ऽఏ॒తవై॑ । ఊ॒మ్ ఇతి॑ ।
- అజీ॑జనః । ఓష॑ధీః । భోజ॑నాయ । కమ్ । ఉ॒త । ప్ర॒ऽజాభ్యః॑ । అ॒విదః । మ॒నీ॒షామ్ ॥ ౧౦ ॥
ప్రతిపదార్థం:
- హే పర్జన్య/ప్రభో! = ఓ వర్షకారకుడవైన దేవా! / ఓ ప్రభూ!
- వర్షమ్ (వ॒ర్షమ్) = సమృద్ధిగా వర్షపు నీటిని
- అవర్షీః (అవ॑ర్షీః) = కురిపించావు
- ఉత్... సు గృభాయ (ఉదు॒ షూ గృ॑భాయ) = ఇప్పుడు ఆ వర్షాన్ని బాగుగా ఉపసంహరించుకో (అతివృష్టిని నివారించు) / సమస్త ప్రాణులను ఉద్ధరించు
- ధన్వాని (ధన్వా॑ని) = నీరు లేని ఎడారి ప్రదేశాలను / మెట్ట భూములను సైతం
- అత్యేతవై ఉ (అత్యే॑త॒వా ఉ) = దాటి సులభంగా ప్రయాణించుటకు అనువుగా (జలవంతముగా)
- అకః (అకః॑) = చేశావు
- భోజనాయ (భోజ॑నాయ) = సమస్త ప్రాణుల ఆహారము కొరకు / భోగము కొరకు
- ఓషధీః (ఓష॑ధీః) = ఓషధులను, సకల ధాన్య-వృక్ష సంపదను
- అజీజనః (అజీ॑జనః) = పుట్టించావు (ఉత్పన్నం చేశావు)
- ఉత (ఉ॒త) = మరియు
- ప్రజాభ్యః (ప్ర॒జాభ్యః॑) = ప్రజలకు / సకల ప్రాణులకు
- కమ్ (కమ్) = సుఖాన్ని / ఆనందాన్ని (పాదపూరణార్థం కూడా)
- మనీషామ్ (మ॒నీ॒షామ్) = శ్రేష్ఠమైన బుద్ధిని / ప్రార్థనా స్తుతులను
- అవిదః (అ॒విదః) = కలిగించావు / (స్తుతులను) గ్రహించావు.
తాత్పర్యం (భావార్థం):
ఓ పర్జన్య దేవా (పరమేశ్వరా)! నీవు లోక క్షేమం కోసం చక్కగా వర్షాన్ని కురిపించావు. ఎండిపోయిన ఎడారి భూములను కూడా ప్రయాణానికి అనువుగా జలమయంగా మార్చావు. ఇక ఇప్పుడు నీ వర్షాన్ని ఉపసంహరించుకో. జీవుల ఆహారం కోసం సమస్త ఓషధులను, ధాన్యాలను మొలకెత్తించావు. తద్వారా సమస్త ప్రజాకోటికి సుఖశాంతులను, సద్బుద్ధిని ప్రసాదించావు. ఇటువంటి మహోపకారానికి ప్రతిగా ప్రజలు చేసే భక్తిపూర్వక స్తుతులను నీవు అందుకొనుచున్నావు.
విశేషాంశాలు:
- అతివృష్టి నివారణ ప్రార్థన: ఈ మంత్రం సకాలంలో వర్షాన్ని కురిపించినందుకు కృతజ్ఞత తెలుపుతూనే, అతివృష్టి వల్ల నష్టం కలగకుండా వర్షాన్ని శాంతింపజేయమని కోరే విశిష్ట ప్రార్థన (ఇయమతివృష్టివిమోచనీ).
- ఆహారం - మానసిక వికాసం: పర్జన్యుడు కురిపించిన వర్షం వల్ల లభించే సాత్వికాహారం (ఓషధులు) ద్వారా మానవులకు శారీరక పుష్టి మాత్రమే కాక, అంతఃకరణ సుఖం మరియు బుద్ధి వికాసం (మనీషా) లభిస్తాయి.
- ఆధ్యాత్మిక దృష్టి: సద్బుద్ధిని పొందిన సాధకుడు కామ, క్రోధ, లోభాది అరిషడ్వర్గాలకు దూరంగా ఉండి 'అత్రి' (త్రిగుణాతీత స్థితిని పొందినవాడు) గా మారి ప్రకృతిని, భగవంతుని లీలలను నిరంతరం స్తుతిస్తాడు.
No comments:
Post a Comment