శ్రీమద్దేవీభాగవతము (12వ స్కంధం, 3వ అధ్యాయం) లోని గాయత్రీ కవచ శ్లోకాలు, వాటి అన్వయము, ప్రతిపదార్థము, తాత్పర్యము మరియు విశేషాలు
శ్లోకం 1 & 2
నారద ఉవాచ:
స్వామిన్ సర్వజగన్నాథ సంశయోస్తి మమ ప్రభో |
ముచ్యేత కేన పుణ్యేన బ్రహ్మరూపః కథం భవేత్ |
కర్మ తచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛామి న్యాసం చ విధిపూర్వకం ||
- అన్వయము: హే స్వామిన్! సర్వజగన్నాథ! ప్రభో! మమ సంశయః అస్తి; నరః కేన పుణ్యేన ముచ్యేత? కథం బ్రహ్మరూపః భవేత్? తత్ కర్మ విధిపూర్వకం న్యాసం చ శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామి.
- ప్రతిపదార్థము: స్వామిన్ = ఓ దేవా!, సర్వజగన్నాథ = సమస్త లోకాలకూ ప్రభువైనవాడా!, ప్రభో = సమర్థుడవైనవాడా!, మమ = నాకు, సంశయః = ఒక సందేహము, అస్తి = ఉన్నది, కేన పుణ్యేన = ఏ పుణ్యము వలన, ముచ్యేత = (మానవుడు సంసార బంధాల నుండి) విముక్తుడవుతాడు?, కథం = ఏ విధముగా, బ్రహ్మరూపః = బ్రహ్మస్వరూపుడు, భవేత్ = కాగలడు?, తత్ = ఆ, కర్మ = కర్మను (కవచాన్ని), విధిపూర్వకం = విధియుక్తమైన, న్యాసం చ = న్యాస పద్ధతిని కూడా, శ్రోతుమ్ = వినడానికి, ఇచ్ఛామి = కోరుతున్నాను.
- తాత్పర్యము: నారదుడు పలికెను: "సమస్త లోకాలకూ అధిపతివైన ఓ ప్రభూ! నాకొక సందేహం ఉన్నది. మానవుడు ఏ పుణ్యం వల్ల సర్వపాపాల నుండి విముక్తుడై పరబ్రహ్మ స్వరూపాన్ని పొందుతాడు? ఆ మార్గాన్ని, విధిపూర్వకమైన న్యాస పద్ధతిని నేను వినాలనుకుంటున్నాను."
- విశేషాలు: నారద మహర్షి లోకకల్యాణార్థం సాక్షాత్ శ్రీమన్నారాయణుడిని ప్రశ్నించడం ద్వారా ఈ పరమ రహస్య కవచోపదేశానికి నాంది పలికారు.
శ్లోకం 3, 4 & 5
శ్రీ నారాయణ ఉవాచ:
అస్త్యేకం పరమం గుహ్యం గాయత్రీ కవచం తథా |
సర్వాన్ కామానవాప్నోతి దేవీరూపశ్చ జాయతే |
చతుష్షష్టికలాభిజ్ఞః పాతకాత్ యోగవిద్వరః ||
దేహశ్చ దేవతారూపో మంత్రరూపో విశేషతః |
ఋషిశ్ఛందోఽధిదైవం చ ధ్యానం చ విధివత్ ప్రభో |
పఠనాద్ధారణాన్మర్త్యః సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ||
- అన్వయము: శ్రీ నారాయణః ఉవాచ - ఏకమ్ పరమమ్ గుహ్యమ్ గాయత్రీ కవచమ్ అస్తి; (అస్య పఠనేన) సర్వాన్ కామాన్ అవాప్నోతి, దేవీరూపః చ జాయతే, చతుష్షష్టికలాభిజ్ఞః, పాతకాత్ (ముక్తః), యోగవిద్వరః (భవతి); దేహః చ దేవతారూపః విశేషతః మంత్రరూపః భవతి; అస్య ఋషిః ఛందః అధిదైవం ధ్యానం చ విధివత్ (జ్ఞాత్వా), పఠనాత్ ధారణాత్ మర్త్యః సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే.
- ప్రతిపదార్థము: ఏకమ్ = ఒకానొక, పరమమ్ = అత్యంత, గుహ్యమ్ = రహస్యమైన, గాయత్రీ కవచమ్ = గాయత్రీ కవచము, అస్తి = ఉన్నది, సర్వాన్ కామాన్ = సమస్త కోరికలను, అవాప్నోతి = పొందుతాడు, దేవీరూపః చ = దేవీ స్వరూపుడే, జాయతే = అవుతాడు, చతుష్షష్టికలాభిజ్ఞః = అరవై నాలుగు కళలు తెలిసినవాడు, పాతకాత్ = సమస్త పాపాల నుండి (విముక్తుడు), యోగవిద్వరః = యోగులలో శ్రేష్ఠుడు (అవుతాడు), దేహః చ = శరీరము కూడా, దేవతారూపః = దేవతా స్వరూపము, విశేషతః = విశేషముగా, మంత్రరూపః = మంత్ర స్వరూపముగా (మారుతుంది), ఋషిః = ఋషి, ఛందః = ఛందస్సు, అధిదైవం చ = అధిష్టాన దేవత, ధ్యానం చ = ధ్యానములను, విధివత్ = శాస్త్రోక్తంగా తెలుసుకొని, పఠనాత్ = చదవడం వల్ల, ధారణాత్ = ధరించడం వల్ల, మర్త్యః = మానవుడు, సర్వపాపైః = సర్వపాపాల నుండి, ప్రముచ్యతే = విముక్తుడవుతాడు.
- తాత్పర్యము: శ్రీ నారాయణుడు పలికెను: "ఓ నారదా! అత్యంత గోప్యమైన గాయత్రీ కవచం ఒకటి కలదు. దీనిని పఠించినా, ధరించినా మానవుడు సమస్త కోరికలను పొంది దేవీస్వరూపుడవుతాడు. 64 కళలను గ్రహించగల సమర్థుడై, సర్వపాపాల నుండి విముక్తి పొంది యోగశ్రేష్ఠుడవుతాడు. అతని దేహమే మంత్రమయమై దేవతా స్వరూపంగా మారుతుంది."
- విశేషాలు: ఋషి, ఛందస్సు, దేవత మరియు ధ్యానములను శాస్త్రోక్తంగా తెలుసుకుని పఠించినప్పుడే కవచానికి సంపూర్ణ ఫలితం దక్కుతుంది.
శ్లోకం 6, 7 & 8 (అంగన్యాస, కరన్యాస విధులు)
గాయత్రీ కవచస్యాస్య బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః |
ఋషయః ఋగ్యజుస్సామాథర్వాః ఛందాంసి నారద |
బ్రహ్మరూపా దేవతోక్తా గాయత్రీ పరమా కలా ||
తద్బీజం భర్గ ఇత్యేషా శక్తిరుక్తా మనీషిభిః |
కీలకం ధియః ప్రోక్తం మోక్షార్థే వినియోజనమ్ ||
చతుర్భిర్హృదయం ప్రోక్తం త్రిభిర్వర్ణైశ్శిరః స్మృతమ్ |
చతుర్భిస్స్యాచ్ఛిఖా పశ్చాత్త్రిభిస్తు కవచం స్మృతమ్ |
చతుర్భిర్నేత్రముద్దిష్టం చతుర్భిస్స్యాత్తదస్త్రకమ్ ||
- అన్వయము: నారద! అస్య గాయత్రీ కవచస్య బ్రహ్మ-విష్ణు-మహేశ్వరాః ఋషయః, ఋక్-యజుః-సామ-అథర్వాః ఛందాంసి, పరమా కలా బ్రహ్మరూపా గాయత్రీ దేవతా ఉక్తా, 'తత్' బీజం, 'భర్గః' ఇతి ఏషా శక్తిః మనీషిభిః ఉక్తా, 'ధియః' కీలకం ప్రోక్తం, మోక్షార్థే వినియోజనం; చతుర్భిః (అక్షరైః) హృదయం ప్రోక్తం, త్రిభిః వర్ణైః శిరః స్మృతం, పశ్చాత్ చతుర్భిః శిఖా స్యాత్, త్రిభిః తు కవచం స్మృతం, చతుర్భిః నేత్రమ్ ఉద్దిష్టం, చతుర్భిః తత్ అస్త్రకం స్యాత్.
- ప్రతిపదార్థము: నారద = ఓ నారదా!, అస్య గాయత్రీ కవచస్య = ఈ గాయత్రీ కవచమునకు, బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః = బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వరులు, ఋషయః = ఋషులు, ఋగ్యజుస్సామాథర్వాః = నాల్గు వేదాలు, ఛందాంసి = ఛందస్సులు, పరమా కలా = పరమశ్రేష్ఠమైన శక్తి స్వరూపిణి, బ్రహ్మరూపా గాయత్రీ = బ్రహ్మరూపిణియైన గాయత్రి, దేవతా = దేవతగా, ఉక్తా = చెప్పబడింది, తత్ = 'తత్' అనేది, బీజం = బీజాక్షరము, భర్గః ఇతి ఏషా = 'భర్గః' అనేది, మనీషిభిః = జ్ఞానులచే, శక్తిః = శక్తిగా, ఉక్తా = చెప్పబడింది, ధియః = 'ధియః' అనేది, కీలకం = కీలకముగా, ప్రోక్తం = చెప్పబడింది, మోక్షార్థే = మోక్షప్రాప్తి కొరకు, వినియోజనం = వినియోగము, చతుర్భిః = మొదటి 4 అక్షరాలతో (తత్సవితుః), హృదయం = హృదయ న్యాసము, ప్రోక్తం = చెప్పబడింది, త్రిభిః వర్ణైః = తర్వాతి 3 అక్షరాలతో (ర్వరేణ్యం), శిరః = శిరో న్యాసము, స్మృతం = చెప్పబడింది, పశ్చాత్ = తరువాత, చతుర్భిః = 4 అక్షరాలతో (భర్గో దేవ), శిఖా = శిఖా న్యాసము, స్యాత్ = అగును, త్రిభిః తు = 3 అక్షరాలతో (స్య ధీమహి), కవచం = కవచ న్యాసము, స్మృతం = చెప్పబడింది, చతుర్భిః = 4 అక్షరాలతో (ధియో యో నః), నేత్రమ్ = నేత్ర న్యాసము, ఉద్దిష్టం = చెప్పబడింది, చతుర్భిః = చివరి 4 అక్షరాలతో (ప్రచోదయాత్), తత్ = ఆ, అస్త్రకం = అస్త్ర న్యాసము, స్యాత్ = అగును.
- తాత్పర్యము: ఈ కవచానికి బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ఋషులు; నాలుగు వేదాలు ఛందస్సులు; పరబ్రహ్మ స్వరూపిణియైన గాయత్రీ దేవి అధిష్టాన దేవత. 'తత్' బీజము, 'భర్గః' శక్తి, 'ధియః' కీలకము. మోక్షప్రాప్తికై వినియోగము. గాయత్రీ మంత్రంలోని 24 అక్షరాలను వరుసగా 4, 3, 4, 3, 4, 4 అక్షరాల చొప్పున విభజించి హృదయ, శిరస్సు, శిఖ, కవచ, నేత్ర, అస్త్ర న్యాసాలు చేయాలి.
- విశేషాలు: 24 అక్షరాల గాయత్రీ మహా మంత్రాన్ని షడంగ న్యాసముగా విభజించి దేహ రక్షణకు అనుసంధానించడం ఈ శ్లోకాలలోని ప్రధాన విశేషం.
శ్లోకం 9 & 10 (ధ్యాన శ్లోకం)
అథ ధ్యానం ప్రవక్ష్యామి సాధకాభీష్టదాయకం |
ముక్తావిద్రుమహేమనీలధవళచ్ఛాయైర్ముఖైస్త్రీక్షణైః |
యుక్తామిందునిబద్ధరత్నమకుటాం తత్త్వార్థవర్ణాత్మికాం ||
గాయత్రీం వరదాభయాంకుశకశాః శుభ్రం కపాలం గదాం |
శంఖం చక్రమథారవిందయుగళం హస్తైర్వహంతీం భజే ||
- అన్వయము: అథ సాధక-అభీష్ట-దాయకం ధ్యానం ప్రవక్ష్యామి; ముక్తా-విద్రుమ-హేమ-నీల-ధవళ-ఛాయైః త్రీక్షణైః ముఖైః యుక్తామ్, ఇందు-నిబద్ధ-రత్న-మకుటామ్, తత్త్వార్థ-వర్ణాత్మికామ్, హస్తైః వరద-అభయ-అంకుశ-కశాః శుభ్రం కపాలం గదాం శంఖం చక్రమ్ అథ అరవింద-యుగళం వహంతీం గాయత్రీం భజే.
- ప్రతిపదార్థము: అథ = ఇకపై, సాధక = సాధకుల యొక్క, అభీష్ట = కోరికలను, దాయకం = ఇచ్చే, ధ్యానం = ధ్యానమును, ప్రవక్ష్యామి = చెబుతాను, ముక్తా = ముత్యము, విద్రుమ = పగడము, హేమ = బంగారము, నీల = ఇంద్రనీలము, ధవళ = తెలుపు రంగుల, ఛాయైః = కాంతులు గల, త్రీక్షణైః = మూడేసి నేత్రాలు గల, ముఖైః = ఐదు ముఖములతో, యుక్తామ్ = కూడినట్టియు, ఇందు = చంద్రవంకతో, నిబద్ధ = పొదగబడిన, రత్నమకుటామ్ = రత్న కిరీటము కలది, తత్త్వార్థవర్ణాత్మికాం = సమస్త వేద తత్త్వ వర్ణ స్వరూపిణియైనట్టియు, హస్తైః = చేతులయందు, వరద = వరద ముద్ర, అభయ = అభయ ముద్ర, అంకుశ = అంకుశము, కశాః = కొరడా/పాశము, శుభ్రం కపాలం = తెల్లని కపాలము, గదాం = గద, శంఖం = శంఖము, చక్రమ్ = చక్రము, అథ = మరియు, అరవిందయుగళం = రెండు పద్మములను, వహంతీం = ధరించిన, గాయత్రీం = గాయత్రీ దేవిని, భజే = సేవిస్తున్నాను.
- తాత్పర్యము: సాధకుల కోరికలను తీర్చే ధ్యానాన్ని చెబుతున్నాను. ముత్యము, పగడము, బంగారము, నీలమణి, శ్వేత వర్ణాల కాంతులతో ప్రకాశించే ఐదు ముఖాలు, ప్రతి ముఖంలోనూ మూడేసి నేత్రాలు, చంద్రకళతో కూడిన రత్నకిరీటము ధరించి, పది చేతులలో వరద, అభయ ముద్రలు, అంకుశం, కశ (పాశం), శుభ్రమైన కపాలం, గద, శంఖం, చక్రం, రెండు పద్మాలను ధరించిన పంచముఖ గాయత్రీ దేవిని ధ్యానిస్తున్నాను.
- విశేషాలు: పంచముఖములు పంచభూతాలకు, దశ హస్తములు దశ దిశలకు ప్రతీకలు. సమస్త దైవ శక్తుల సమాహారమే గాయత్రి.
శ్లోకం 11, 12, 13 & 14 (దిగ్బంధన రక్షణ)
గాయత్రీ పూర్వతః పాతు సావిత్రీ పాతు దక్షిణే |
బ్రహ్మసంధ్యా తు మే పశ్చాదుత్తరాయాం సరస్వతీ ||
పార్వతీ మే దిశం రక్షేత్ పావకీం జలశాయినీ |
యాతుధానీం దిశం రక్షేత్ యాతుధానభయంకరీ ||
పావమానీం దిశం రక్షేత్ పవమానవిలాసినీ |
దిశం రౌద్రీం చ మే పాతు రుద్రాణీ రుద్రరూపిణీ ||
ఊర్ధ్వం బ్రహ్మాణీ మే రక్షేదధస్తాద్వైష్ణవీ తథా |
ఏవం దశ దిశో రక్షేత్ సర్వాంగం భువనేశ్వరీ ||
- అన్వయము: పూర్వతః గాయత్రీ పాతు, దక్షిణే సావిత్రీ పాతు, పశ్చాత్ మే బ్రహ్మసంధ్యా తు, ఉత్తరాయాం సరస్వతీ (పాతు); జలశాయినీ పార్వతీ మే పావకీం దిశం రక్షేత్, యాతుధానభయంకరీ యాతుధానీం దిశం రక్షేత్, పవమానవిలాసినీ పావమానీం దిశం రక్షేత్, రుద్రరూపిణీ రుద్రాణీ మే రౌద్రీం దిశం చ పాతు; ఊర్ధ్వం బ్రహ్మాణీ మే రక్షేత్, తథా అధస్తాత్ వైష్ణవీ (రక్షేత్); ఏవం దశ దిశః (రక్షేత్), భువనేశ్వరీ సర్వాంగం రక్షేత్.
- ప్రతిపదార్థము: పూర్వతః = తూర్పు దిశయందు, గాయత్రీ = గాయత్రీ దేవి, పాతు = రక్షించుగాక!, దక్షిణే = దక్షిణ దిశయందు, సావిత్రీ = సావిత్రీ దేవి, పాతు = రక్షించుగాక!, పశ్చాత్ = పశ్చిమ దిశయందు, బ్రహ్మసంధ్యా తు = బ్రహ్మసంధ్యా దేవి, మే = నన్ను (రక్షించుగాక), ఉత్తరాయాం = ఉత్తర దిశయందు, సరస్వతీ = సరస్వతీ దేవి (రక్షించుగాక), జలశాయినీ = జలమునందు శయనించు, పార్వతీ = పార్వతీ దేవి, మే = నాయొక్క, పావకీం దిశం = ఆగ్నేయ దిశను, రక్షేత్ = రక్షించుగాక!, యాతుధానభయంకరీ = రాక్షసులకు భయంకరమైన దేవి, యాతుధానీం దిశం = నైరృతి దిశను, రక్షేత్ = రక్షించుగాక!, పవమానవిలాసినీ = వాయువుతో విలసిల్లు దేవి, పావమానీం దిశం = వాయవ్య దిశను, రక్షేత్ = రక్షించుగాక!, రుద్రరూపిణీ = రుద్రుని స్వరూపమైన, రుద్రాణీ = రుద్రాణీ దేవి, మే = నాయొక్క, రౌద్రీం దిశం చ = ఈశాన్య దిశను, పాతు = రక్షించుగాక!, ఊర్ధ్వం = పై దిశను, బ్రహ్మాణీ = బ్రహ్మాణీ దేవి, మే = నన్ను, రక్షేత్ = రక్షించుగాక!, తథా = అలాగే, అధస్తాత్ = క్రింది దిశను (పాతాళాన్ని), వైష్ణవీ = వైష్ణవీ దేవి (రక్షించుగాక), ఏవం = ఈ విధముగా, దశ దిశః = పది దిక్కులను, భువనేశ్వరీ = భువనేశ్వరీ దేవి, సర్వాంగం = నా సమస్త శరీర అవయవములను, రక్షేత్ = రక్షించుగాక!
- తాత్పర్యము: తూర్పున గాయత్రి, దక్షిణాన సావిత్రి, పడమర బ్రహ్మసంధ్య, ఉత్తరాన సరస్వతి నన్ను రక్షించుగాక. ఆగ్నేయంలో పార్వతి, నైరృతిలో యాతుధానభయంకరి, వాయవ్యంలో పవమానవిలాసిని, ఈశాన్యంలో రుద్రాణి రక్షించుగాక. పైన బ్రహ్మాణి, క్రింద వైష్ణవి, సమస్త శరీరాన్ని భువనేశ్వరీ దేవి సర్వవేళలా రక్షించుగాక.
- విశేషాలు: దశదిక్కుల నుంచి ఎటువంటి దుష్ట శక్తులు లేదా ఆపదలు రాకుండా అమ్మవారి వివిధ శక్తులతో దిగ్బంధన రక్షణ ఏర్పడుతుంది.
శ్లోకం 15, 16 & 17 (గాయత్రీ పద న్యాస రక్షణ)
తత్పదం పాతు మే పాదౌ జంఘే మే సవితుః పదం |
వరేణ్యం కటిదేశే తు నాభిం భర్గస్తథైవ చ ||
దేవస్య మే తద్ధృదయం ధీమహీతి చ గల్లయోః |
ధియః పదం చ మే నేత్రే యః పదం మే లలాటకమ్ ||
నః పాతు మే పదం మూర్ధ్ని శిఖాయాం మే ప్రచోదయాత్ ||
- అన్వయము: 'తత్' పదం మే పాదౌ పాతు, 'సవితుః' పదం మే జంఘే (పాతు), 'వరేణ్యం' కటిదేశే తు, తథా ఏవ చ 'భర్గః' నాభిం (పాతు), 'దేవస్య' మే తత్ హృదయం (పాతు), 'ధీమహి' ఇతి చ గల్లయోః (పాతు), 'ధియః' పదం చ మే నేత్రే (పాతు), 'యః' పదం మే లలాటకమ్ (పాతు), 'నః' పదం మే మూర్ధ్ని పాతు, 'ప్రచోదయాత్' మే శిఖాయాం (పాతు).
- ప్రతిపదార్థము: తత్పదం = 'తత్' అను పదము, మే = నాయొక్క, పాదౌ = పాదములను, పాతు = రక్షించుగాక!, సవితుః పదం = 'సవితుః' అను పదము, మే = నాయొక్క, జంఘే = పిక్కలను (రక్షించుగాక), వరేణ్యం = 'వరేణ్యం' అను పదము, కటిదేశే తు = నడుము భాగాన్ని, తథా ఏవ చ = అలాగే, భర్గః = 'భర్గః' అను పదము, నాభిం = నాభి ప్రదేశాన్ని, దేవస్య = 'దేవస్య' అను పదము, మే = నాయొక్క, హృదయం = హృదయ స్థానాన్ని, ధీమహి ఇతి చ = 'ధీమహి' అను పదము, గల్లయోః = చెక్కిళ్ళను/దవడలను, ధియః పదం చ = 'ధియః' అను పదము, మే = నాయొక్క, నేత్రే = కళ్ళను, యః పదం = 'యః' అను పదము, మే = నాయొక్క, లలాటకమ్ = నుదుటిని, నః పదం = 'నః' అను పదము, మే = నాయొక్క, మూర్ధ్ని = శిరస్సును, పాతు = రక్షించుగాక!, ప్రచోదయాత్ = 'ప్రచోదయాత్' అను పదము, మే = నాయొక్క, శిఖాయాం = శిఖను (రక్షించుగాక).
- తాత్పర్యము: గాయత్రీ మంత్రంలోని 8 పదాలు పాదాల నుండి శిఖ వరకు గల శరీర భాగాలను రక్షించుగాక: 'తత్' పాదాలను, 'సవితుః' పిక్కలను, 'వరేణ్యం' నడుమును, 'భర్గః' నాభిని, 'దేవస్య' హృదయాన్ని, 'ధీమహి' చెక్కిళ్ళను, 'ధియః' కళ్ళను, 'యః' నుదుటిని, 'నః' శిరస్సును, 'ప్రచోదయాత్' శిఖను రక్షించుగాక.
- విశేషాలు: గాయత్రీ మంత్రంలోని పద విభాగం ద్వారా స్థూల దేహంలోని ప్రధాన స్థానాలన్నింటికీ మంత్రకవచ రక్షణ ఏర్పడుతుంది.
శ్లోకం 18 నుండి 24 (గాయత్రీ 24 అక్షర న్యాస రక్షణ)
తత్పదం పాతు మూర్ధానం సకారః పాతు ఫాలకమ్ |
చక్షుషీ తు వికారార్ణస్తుకారస్తు కపోలయోః ||
నాసాపుటం వకారార్ణో రేకారస్తు ముఖే తథా |
ణికార ఊర్ధ్వమోష్ఠం తు యకారస్త్వధరోష్ఠకమ్ ||
ఆస్యమధ్యే భకారార్ణో గోకారశ్చుబుకే తథా |
దేకారః కంఠదేశే తు వకారః స్కంధదేశకమ్ ||
స్యకారో దక్షిణం హస్తం ధీకారో వామహస్తకమ్ |
మకారో హృదయం రక్షేదికార ఉదరే తథా ||
ధికారో నాభిదేశే తు యోకారస్తు కటిం తథా |
గుహ్యం రక్షతు యోకార ఊరూ ద్వౌ నఃపదాక్షరమ్ ||
ప్రకారో జానునీ రక్షేచ్చోకారో జంఘదేశకమ్ |
దకారో గుల్ఫదేశే తు యకారః పదయుగ్మకమ్ |
తకారవ్యంజనం చైవ సర్వాంగే మే సదాఽవతు ||
- అన్వయము: 'తత్' పదం మూర్ధానం పాతు, 'స'కారః ఫాలకం పాతు, 'వి'కారార్ణః చక్షుషీ తు, 'తు'కారః తు కపోలయోః (పాతు), 'వ'కారార్ణః నాసాపుటం, తథా 'రే'కారః తు ముఖే (పాతు), 'ణి'కారః ఊర్ధ్వమ్ ఓష్ఠం తు, 'య'కారః తు అధరోష్ఠకమ్ (పాతు), 'భ'కారార్ణః ఆస్యమధ్యే, తథా 'గో'కారః చుబుకే (పాతు), 'దే'కారః కంఠదేశే తు, 'వ'కారః స్కంధదేశకమ్ (పాతు), 'స్య'కారః దక్షిణం హస్తం, 'ధీ'కారః వామహస్తకమ్ (పాతు), 'మ'కారః హృదయం రక్షేత్, తథా 'హి'కారః ఉదరే (రక్షేత్), 'ధి'కారః నాభిదేశే తు, తథా 'యో'కారః కటిం (రక్షేత్), 'యో'కారః గుహ్యం రక్షతు, 'నః' పదాక్షరమ్ ద్వౌ ఊరూ (రక్షతు), 'ప్ర'కారః జానునీ రక్షేత్, 'చో'కారః జంఘదేశకమ్ (రక్షేత్), 'ద'కారః గుల్ఫదేశే తు, 'యా'కారః పదయుగ్మకమ్ (రక్షేత్), 'త్'కార వ్యంజనం చ ఏవ సర్వాంగే మే సదా అవతు.
- ప్రతిపదార్థము: తత్పదం ('త') = 'త' వర్ణము, మూర్ధానం = శిరస్సును, పాతు = రక్షించుగాక!, సకారః = 'స' అక్షరము, ఫాలకమ్ = నుదుటిని, పాతు = రక్షించుగాక!, వికారార్ణః = 'వి' అక్షరము, చక్షుషీ తు = కళ్ళను, తుకారః తు = 'తు' అక్షరము, కపోలయోః = చెంపలను, వకారార్ణః = 'వ' అక్షరము, నాసాపుటం = ముక్కు రంధ్రములను, తథా = అలాగే, రేకారః తు = 'రే' అక్షరము, ముఖే = ముఖమును, ణికారః = 'ణి' అక్షరము, ఊర్ధ్వమోష్ఠం తు = పై పెదవిని, యకారః తు = 'యం' (య) అక్షరము, అధరోష్ఠకమ్ = క్రింది పెదవిని, భకారార్ణః = 'భ' అక్షరము, ఆస్యమధ్యే = నోటి లోపలి భాగాన్ని, తథా = అలాగే, గోకారః = 'ర్గో' (గో) అక్షరము, చుబుకే = గడ్డమును, దేకారః = 'దే' అక్షరము, కంఠదేశే తు = గొంతును, వకారః = 'వ' అక్షరము, స్కంధదేశకమ్ = భుజములను, స్యకారః = 'స్య' అక్షరము, దక్షిణం హస్తం = కుడి చేతిని, ధీకారః = 'ధీ' అక్షరము, వామహస్తకమ్ = ఎడమ చేతిని, మకారః = 'మ' అక్షరము, హృదయం = గుండెను, రక్షేత్ = రక్షించుగాక!, తథా = అలాగే, హికారః (ఇకారః) = 'హి' అక్షరము, ఉదరే = కడుపును, ధికారః = 'ధి' అక్షరము, నాభిదేశే తు = నాభిని, తథా = అలాగే, యోకారః = 'యో' అక్షరము, కటిం = నడుమును, యోకారః = రెండవ 'యో' అక్షరము, గుహ్యం = గుహ్య ప్రదేశాన్ని, రక్షతు = రక్షించుగాక!, నః పదాక్షరమ్ = 'నః' అను అక్షరము, ద్వౌ ఊరూ = రెండు తొడలను, ప్రకారః = 'ప్ర' అక్షరము, జానునీ = మోకాళ్ళను, రక్షేత్ = రక్షించుగాక!, చోకారః = 'చో' అక్షరము, జంఘదేశకమ్ = పిక్కలను, దకారః = 'ద' అక్షరము, గుల్ఫదేశే తు = చీలమండలను, యాకారః = 'యా' అక్షరము, పదయుగ్మకమ్ = పాదద్వయాన్ని, త్కార వ్యంజనం చైవ = 'త్' అను పొల్లు అక్షరము, సర్వాంగే = సమస్త అవయవాలను, మే = నన్ను, సదా = ఎల్లప్పుడూ, అవతు = కాపాడుగాక!
- తాత్పర్యము: గాయత్రీ మంత్రంలోని 24 అక్షరాలు శరీరంలోని అణువణువునూ రక్షిస్తాయి. శిరస్సు నుండి పాదాల వరకు ప్రతి అవయవానికి ఒక్కొక్క అక్షర రక్షణను అమర్చి, చివరి 'త్' కార వ్యంజనం సమస్త శరీరాన్ని నిరంతరం రక్షించుగాక అని ప్రార్థించడమైనది.
- విశేషాలు: మాతృకాన్యాస విధానంలో గాయత్రీ వర్ణాలను దేహావయవాలకు న్యాసం చేయడం వల్ల సాధకుడి దేహం మంత్రమయ కవచంగా మారి సమస్త రుగ్మతలు, భయాల నుండి రక్షింపబడుతుంది.
'న్యాసము' అంటే ఒక నిర్దిష్టమైన భావనతో లేదా మంత్రాక్షరాలతో శరీరంలోని వివిధ భాగాలను స్పర్శిస్తూ, ఆ భాగాలలో ఆ దైవిక శక్తిని నిలపడం (ప్రతిష్ఠించడం).
సంస్కృతంలో అక్షరాలను 'మాతృకలు' లేదా 'వర్ణాలు' అంటారు. గాయత్రీ మహా మంత్రంలో 24 అక్షరాలు (వర్ణాలు) ఉన్నాయి.
కవచ శ్లోకాలలో చెప్పినట్లుగా — శిరస్సుపై 'త', నుదుటిపై 'స', కళ్ళపై 'వి', ముక్కుపై 'వ'… ఇలా ఒక్కొక్క అక్షరాన్ని ఉచ్ఛరిస్తూ తల నుండి పాదాల వరకు ఆయా శరీర భాగాలను భావనాపూర్వకంగా తాకడాన్ని వర్ణన్యాసం అంటారు.
ఇలా 24 అక్షరాలనూ శరీర భాగాలకు అనుసంధానించినప్పుడు, సాధారణ మాంసపు ముద్దగా ఉండే మన దేహం ఒక రక్షణ వలయంలా (శక్తి క్షేత్రంలా) మారుతుంది. సైనికుడిని ఇనుప కవచం బాణాల నుండి కాపాడినట్లే, ఈ మంత్రాక్షరాల శక్తి సాధకుడిని ఆవరించి అదృశ్య రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తుంది.
ఫలితం:
శరీరంలో ఉన్న నాడులు, చక్రాలు మంత్రాక్షరాల కంపనాల (Vibrations) వల్ల శుద్ధమై రోగాలు, రుగ్మతలు నశిస్తాయి.
మనస్సులోని భయాలు, మానసిక ఆందోళనలు, బాహ్యంగా వచ్చే దుష్ట శక్తులు లేదా ఆపదల ప్రభావం శరీరంపై పడకుండా సంపూర్ణ రక్షణ లభిస్తుంది.
క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే — మన శరీరంలోని ప్రతి భాగాన్ని గాయత్రీ మంత్రాక్షరాలతో నింపి, దేహాన్నే ఒక దేవాలయంగా, దైవశక్తితో కూడిన రక్షణ కవచంగా మార్చుకునే తాంత్రిక/వైదిక పద్ధతి ఇది.
శ్లోకం 25 & 26 (ఫలశ్రుతి)
ఇదం తు కవచం దివ్యం బాధాశతవినాశనమ్ |
చతుష్షష్టికలావిద్యాదాయకం మోక్షకారకమ్ ||
ముచ్యతే సర్వపాపేభ్యః పరం బ్రహ్మాధిగచ్ఛతి |
పఠనాచ్ఛ్రవణాద్వాపి గోసహస్రఫలం లభేత్ ||
- అన్వయము: ఇదం దివ్యం కవచం తు బాధా-శత-వినాశనమ్, చతుష్షష్టి-కలా-విద్యా-దాయకం, మోక్షకారకం; (అస్య ప్రభావైః మర్త్యః) సర్వపాపేభ్యః ముచ్యతే, పరం బ్రహ్మ అధిగచ్ఛతి; పఠనాత్ శ్రవణాత్ వా అపి గో-సహస్ర-ఫలం లభేత్.
- ప్రతిపదార్థము: ఇదం = ఈ, దివ్యం కవచం తు = దివ్యమైన కవచము, బాధాశతవినాశనమ్ = వందలాది బాధలను నశింపజేసేది, చతుష్షష్టికలావిద్యాదాయకం = అరవై నాలుగు కళల విద్యలను ప్రసాదించేది, మోక్షకారకమ్ = మోక్షమును కలుగజేసేది, సర్వపాపేభ్యః = సమస్త పాపముల నుండి, ముచ్యతే = విముక్తుడవుతాడు, పరం బ్రహ్మ = పరబ్రహ్మ తత్త్వమును, అధిగచ్ఛతి = పొందుతాడు, పఠనాత్ = చదవడం వల్ల గాని, శ్రవణాత్ వా అపి = వినడం వల్ల గాని, గోసహస్రఫలం = వేయి ఆవులను దానం చేసిన పుణ్యఫలాన్ని, లభేత్ = పొందుతాడు.
- తాత్పర్యము: ఈ దివ్య గాయత్రీ కవచం వందలాది కష్టాలను, ఆపదలను నశింపజేస్తుంది. 64 కళలను కరతలామలకం చేసి మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. దీనిని నిత్యం పఠించినా లేక భక్తితో విన్నా సర్వపాపాల నుండి విముక్తులై పరబ్రహ్మను చేరుకుంటారు; వేయి గోవులను దానం చేసినంత ఉత్తమ పుణ్యఫలం లభిస్తుంది.
- విశేషాలు: సంధ్యావందనం లోపించిన దోషాలు తొలగిపోవడానికి, సకల విద్యా ప్రాప్తికి, అంతిమంగా మోక్ష సాధనకు ఈ కవచ పారాయణ ఉత్తమ మార్గమని దేవీ భాగవతం స్పష్టం చేస్తోంది.
సాక్షాత్ శ్రీమన్నారాయణుడు గురువుగా, నారద మహర్షి శిష్యుడిగా ఉపదేశం పొందిన దివ్యమైన స్తోత్రం ఈ గాయత్రీ కవచం.
ఈ కవచాన్ని పఠించడం వల్ల వేయి గోవులను దానం చేసినంత ఉత్తమ పుణ్యఫలం లభిస్తుంది.
భయంకరమైన మహాపాపాల నుండి తక్షణమే విముక్తి లభించి, సాధకుడు పరబ్రహ్మ స్వరూపాన్ని పొందుతాడు.
అరవై నాలుగు కళలు (64 విద్యలు) సులభంగా పట్టుబడతాయి.
వందలాది కష్టాలు, సకల బాధలు వెనువెంటనే తొలగిపోయి, అంతిమంగా మోక్షం సిద్ధిస్తుంది.
నమ్మకంతో, భక్తిశ్రద్ధలతో ఈ కవచాన్ని నిత్యం పఠించేవారికి సకల శుభాలు కలుగుతాయి; ఎలాంటి ఆపదలు దరిచేరవు.
గతంలో సంధ్యావందనం వంటి నిత్యకర్మలు చేయని లోపాలు లేదా పాపాల నుండి కూడా ఈ కవచ పారాయణ రక్షణనిచ్చి, శుద్ధిని చేకూరుస్తుంది.

No comments:
Post a Comment