తెలుగులో తొలి గద్య రచన శ్రీ
కృష్ణమాచార్యుల 'సింహగిరి వచనాలు'.
శ్రీ కృష్ణమాచార్యులది
మహబూబ్నగర్ జిల్లా సంతవూరు గ్రామం.
వారు రచించిన వందల వచనములలో 60 వచనము
లు మాత్రమే లభించాయి. ఆ అరవై వచనం కూడా అసంపూర్ణ
వచనము.
నేను చదవని ఈ అరవై వచనాలు
చదువుకొంటూ, నా ఆత్మ సంతృప్తి కోసం ఈరోజునుంచి
( 06. 08. 2026) వాటికి తాత్పర్య, విశేషాలు
వ్రాసుకొంటున్నాను.
01 వ సింహగిరి వచనము
"దేవా, ఇంద్రాది దేవతలు
నూరును, హిరణ్యగర్భులు నూరును, కాశ్మీరగిరులు
మున్నూరును, తిలదాంచనగిరులు నన్నూరును, పతివ్రతలు
ఐనూరులును, అగ్రహారంబులారు నూర్లును , స్త్రీ మూర్తులు
ఏడునూరులును, ఉభయస్తోమకులు ఎనిమిది నూరులును, హేమస్త్రీ
గర్భంబులు తొమ్మిదినూరులును, కపిలధేనువులు వేయిని, కాలచక్రంబులు
లక్షయును, తులాపురుషంబులు కోటియును, కన్యకాదానంబులు
పదికోట్లును — ఇవి యన్నియు గూడిన మీ దివ్యనామ సంకీర్తన వినినందులకు వేయిలో నొక్క
భాగంబునకు సరిరావు, సరిరావు. ఈ సంకీర్తన ఫలం బెవరు వ్రాసిరి, యెవరు చదివిరి, యెవరు వినిరి —
వారి కాయురారోగ్యైశ్వర్యంబులు కృపచేతువు. అటుమీదట నాకిచ్చిన వైకుంఠంబు కృపచేతువు.
మా యతి రామానుజముని వరము. దాతారు. అనాథపతీ, స్వామీ, సింహగిరి నరహరీ, నమోనమో
దయానిధీ!"
తాత్పర్యం:
ఓ సింహగిరి నరసింహస్వామీ! దయాసముద్రుడా! నూరుమంది
ఇంద్రులను, వందమంది బ్రహ్మలను ఆరాధించడం వల్ల వచ్చే ఫలం, మూడువందల కాశ్మీర
పర్వతాల దర్శన ఫలం, నాలుగువందల తిల-స్వర్ణ పర్వత దానాలు, ఐదువందలమంది
పతివ్రతల పూజ, ఆరువందల అగ్రహార దానాలు, ఏడువందల
స్త్రీమూర్తుల దానాలు, ఎనిమిదివందలమంది ఉభయస్తోమకుల సత్కారం, తొమ్మిదివందల
హేమస్త్రీ గర్భ దానాలు, వేయి కపిల గోవుల దానాలు, లక్ష కాలచక్ర
దానాలు, కోటి తులాపురుష దానాలు, పదికోట్ల
కన్యాదానాలు — ఇవన్నీ ఒకెత్తుగా కలిసి ఇచ్చే పుణ్యఫలం కూడా నీ దివ్యనామ సంకీర్తనను
వినడం వల్ల లభించే మహా పుణ్యంలో వెయ్యో వంతుకు కూడా సరిపోలదు. ఈ సింహగిరి
సంకీర్తనలను వ్రాసినవారికి, పఠించినవారికి, ఆలకించినవారికి
నీవు ఈ లోకంలో ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదిస్తావు. అంతేకాకుండా, దేహానంతరం నాకు
ప్రసాదించిన వైకుంఠ పదాన్ని (మోక్షాన్ని) వారికి కూడా అనుగ్రహిస్తావు. ఇది
శ్రీరామానుజాచార్యుల దివ్య వరప్రసాదం. అనాథ రక్షకుడవైన ఓ సింహగిరి నరహరీ! నీకు
పదేపదే నమస్కరిస్తున్నాను.
విశేషాలు:
1.ఫలశ్రుతి ముందస్తు
ప్రస్తావన: సాధారణంగా ఏ గ్రంథంలోనైనా లేదా స్తోత్రంలోనైనా 'ఫలశ్రుతి' అనేది గ్రంథం
చివరలో ఉంటుంది. కానీ కృష్ణమాచార్యులు తన గ్రంథారంభంలోనే (మొదటి వచనంలోనే)
ఫలశ్రుతిని పేర్కొనడం ఒక అపూర్వమైన వైశిష్ట్యం.
2.నామ సంకీర్తనా మా
హాత్మ్యం: యజ్ఞయాగాదులు, కోటి కన్యాదానాలు, తులాభారాలు, అగ్రహార దానాల వంటి
మహా దానధర్మాలన్నింటి కంటే భగవంతుని దివ్యనామ సంకీర్తనం అత్యున్నతమైనదని, ఇది సమస్త దానఫలాల
కంటే వెయ్యింతలు శ్రేష్ఠమైనదని వైష్ణవ సంప్రదాయ సిద్ధాంతాన్ని ఇక్కడ ఉద్ఘాటించారు.
3.మకుట నియమం: శతక
పద్యాల మాదిరిగానే ఈ వచనంలో చివర మా యతి రామానుజముని వరము. దాతారు. అనాథపతీ, స్వామీ, సింహగిరి నరహరీ, నమోనమో
దయానిధీ!"* అనే మకుటం వాడబడింది.
4. ఆచార్య నిష్ఠ ప్రతి
సంకీర్తనా ఫలంలోనూ తన వైష్ణవ గురువైన శ్రీ రామానుజాచార్యుల అనుగ్రహాన్ని, వరప్రసాదాన్ని
స్మరించడం ద్వారా కృష్ణమాచార్యుల గురుభక్తి, ఆచార్య నిష్ఠ
స్పష్టమవుతాయి.
02 వ సింహగిరి వచనము
"దేవా, వేయి పుణ్యంబులు
సేసి నరుండై జన్మించును. దేవా, రెండు వేల పాపంబులుచేసి స్త్రీయై జన్మించును. దేవా, మూడువేల పాపంబులు
సేసి యంగడి వేశ్యయై జన్మించును. దేవా,
నాలుగువేల పాపంబులుసేసి యొకరింటి దాసియై
జన్మించును. దేవా, అయిదువేలు పాపంబులు సేసి యాడుచు పాడుచు నగ్నిలో
దుమికెడు కన్యయై జన్మించును. దేవా, ఏడువేలు పాపంబులుసేసి మతచోరుండై జన్మించును. దేవా, ఎనిమిదివేల
పాపంబులు సేసి నట్టడవిలో చారపులియై జన్మించును. దేవా, తొమ్మిదివేల
పాపంబులు సేసి చోరుండై జన్మించి తలగొట్టఁబడును. దేవా, పదివేల
పాపంబులుసేసి పంచాంగము చెప్పెడు బ్రాహ్మణుండై జన్మించును. దేవా, పదునొకండువేల
పాపంబులు సేసి గురుద్రోహియై, యంధుడై జన్మించును. దేవా, పండ్రెండువేలు
పుణ్యంబులు చేసి, శ్రీమద్భాగవతులై, శ్రీవైష్ణవులై
జన్మింతురు. దేవా, ఇది కృష్ణమాచార్యులు చెప్పిన సంకీర్తన ఫలంబు.
ఇందుకుఁ దప్పదు. మా యతి రామానుజ ముని వరము. అనాథపతీ, స్వామీ, సింహగిరి నరహరీ, నమోనమో
దయానిధీ!"
ఓ సింహగిరి నరహరీ! దయాసముద్రుడా! అనాథ
రక్షకా! నీకు నమస్కారములు.
ఒక జీవుడు వేయి పుణ్యాలు చేస్తే మానవ జన్మ
లభిస్తుంది. అలాగే రెండు వేల పాపాలు చేస్తే స్త్రీగా, మూడు వేల పాపాలు
చేస్తే సంతలో శరీరాన్ని అమ్ముకునే వేశ్యగా, నాలుగు వేల పాపాలు
చేస్తే ఇతరుల ఇంట్లో దాసిగా, ఐదు వేల పాపాలు చేస్తే సతీసహగమనం పేరిట అగ్నిలో
దూకే కన్యగా, ఏడు వేల పాపాలు చేస్తే మత ద్రోహిగా, ఎనిమిది వేల పాపాలు
చేస్తే దట్టమైన అడవిలో చారల పులిగా,
తొమ్మిది వేల పాపాలు చేస్తే దొంగగా పుట్టి
శిరచ్ఛేద శిక్షకు గురయ్యే వ్యక్తిగా,
పది వేల పాపాలు చేస్తే కేవలం పొట్టకూటి
కోసం పంచాంగం చెప్పే బ్రాహ్మణుడిగా,
పదకొండు వేల పాపాలు చేస్తే గురువుకు
ద్రోహం చేసి అంధుడిగా జన్మిస్తాడు.
కాని,
పండ్రెండు వేల మహా పుణ్యాలు ఆచరిస్తే
మాత్రం శ్రీమద్భాగవతులుగా, శ్రీవైష్ణవ భక్తులుగా జన్మిస్తారు.
ఇది కృష్ణమాచార్యులు అందించిన సంకీర్తనల సత్య ఫలము; దీనికి తిరుగు
లేదు. ఇది మా యతిరాజైన రామానుజాచార్యుల వరప్రసాదము.
విశేషాలు
తెలుగు సాహిత్యంలో తొలి వచన కవిత్వము: కృష్ణమాచార్యులు
(13వ శతాబ్దం) తెలుగు సాహిత్యంలో తొలి వచన కవిగా, వాగ్గేయకారుడిగా
పేరుపొందారు. వీరు సింహాచల నారసింహస్వామిపై "సింహగిరి
వచనాలు" పేరుతో అనేక వచన సంకీర్తనలను రచించారు.
"దేవా, మధ్యాహ్నకాలంబున
జన్మించిన మనుజుండు కడు దుష్టుండై జన్మించును. దేవా, అస్తమానంబున జన్మించిన మనుజుండు క్షీణాయుష్కుండగును. దేవా, తదుత్తరంబున జన్మించిన మనుజుండు సూతంపురోగి యగును. దేవా, ఆ పిండంబున నొక్కొక్క పాపం బొక్కొక్క వ్యాధిగా సంక్రమించును. దేవా, పూర్వజన్మంబున గృహములకు నగ్ని సంధించిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున
కుష్ఠురోగియై జన్మించును. దేవా, జననీజనకులకు నన్నంబిడని
మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున గూబయై జన్మించును. దేవా, ఘనముగా గోవుల సంపాదించి వానికి నీళ్లును మేపును పరామర్శింపక యున్న మనుజుండు
వెనుకటి జన్మంబున ఫిరంగి వ్యాధివాఁడై జన్మించును."
ఓ సింహాచల నారసింహస్వామీ!
మధ్యాహ్న సమయంలో జన్మించిన మానవుడు మిక్కిలి దుర్మార్గుడుగా మారుతాడు. సూర్యాస్తమయ
సమయంలో జన్మించినవాడు ఆయుష్షు తక్కువగా కలవాడవుతాడు. ఆ తరువాత (అర్ధరాత్రి వేళ)
జన్మించినవాడు తీవ్రమైన వాత రోగాలకు గురవుతాడు. మానవుడు చేసే ఒక్కొక్క పాపకర్మ
గర్భంలోని పిండంలో ఒక్కో రకమైన రోగంగా సంక్రమిస్తుంది. పూర్వజన్మలో ఇతరుల ఇళ్లకు
నిప్పు పెట్టినవాడు తరువాతి జన్మలో కుష్ఠురోగిగా పుడతాడు. కన్న తల్లిదండ్రులకు
అన్నం పెట్టక నిర్లక్ష్యం చేసినవాడు మరుసటి జన్మలో గుడ్లగూబగా జన్మిస్తాడు. అలాగే, చాలా ఆవులను సంపాదించి వాటికి సరిగ్గా నీళ్లు, మేత వేయకుండా అనాథలుగా వదిలేసినవాడు తరువాతి జన్మలో భయంకరమైన ఫిరంగి (చర్మ)
వ్యాధితో పుడతాడు.
విశేషాలు:
సింహగిరి వచనాల నేపథ్యం: సంకీర్తనాచార్యుడైన తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు (లేదా
కృష్ణమాచార్యులు) సింహాచల వరద నరసింహస్వామిపై "దేవా!" అనే మకుటంతో
చెప్పిన వచనాల్లో ఇది మూడవది. ఇది తెలుగు సాహిత్యంలో తొలి గద్య ప్రబంధాలలో ఒకటి.
కర్మ సిద్ధాంతం: ఈ వచనంలో "పాపఫలం వ్యాధిరూపంలో అనుభవించక
తప్పదు" అనే సనాతన కర్మ సిద్ధాంతాన్ని, పునర్జన్మ భావనను స్పష్టంగా వివరించారు.
సామాజిక మరియు ధార్మిక
నీతి:
తల్లిదండ్రుల సేవ: కన్నవారిని నిర్లక్ష్యం చేస్తే చీకటిలో జీవించే 'గూబ'గా పుడతారని చెప్పడం ద్వారా మాతృదేవోభవ, పితృదేవోభవ అనే ధర్మాన్ని ప్రబోధించారు.
3.2. " దేవా, ఘనమైన రొక్కంబు సంపాదించి తాను భుజింపక, యొక్కరికి దానధర్మంబు పరోపకారము సేయకుండిన యతండు, చచ్చి, బ్రహ్మరాక్షసియై, యా ధనంబునకుఁ గావలి కాయుచుండును. దేవా, కూపంబుల బడవేసిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున భూతమై జన్మించును. దేవా, చాడి చెప్పిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున దానభ్రష్టుండగును. దేవా, తగవున కూర్చుండి పక్షపాతములాడిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున బల్లియై జన్మించును. దేవా, ధాన్యంబుమీద కడుతత్పరత్వ ముండెనేని వెనుకటిజన్మంబున శోణకంబై జన్మించును. దేవా, వావివరుస నెఱిఁగి యెఱుఁగక నడచిన మనుజుండు, వెనుకటి జన్మంబున వారకాంతయై జన్మించును."
తాత్పర్యము:
ఓ సింహాచల నారసింహస్వామీ! గొప్పగా ధనాన్ని సంపాదించి తాను అనుభవించక, ఇతరులకు దానధర్మాలు గానీ పరోపకారము గానీ చేయని లోభి మరణించిన తర్వాత 'బ్రహ్మరాక్షసి'గా మారి, తాను దాచిపెట్టిన ఆ ధనానికే కాపలా కాస్తుంటాడు. ఇతరులను నూతుల్లో తోసి చంపినవాడు మరుసటి జన్మలో భూతమై పుడతాడు. చాడీలు చెప్పే గుణం ఉన్నవాడు తరువాతి జన్మలో దానధర్మాలకు దూరమై భ్రష్టుడవుతాడు. న్యాయ స్థానంలో లేదా పంచాయితీలో కూర్చుని అధర్మంగా పక్షపాత తీర్పులు చెప్పినవాడు మరుసటి జన్మలో బల్లిగా జన్మిస్తాడు. ధాన్యంపై అత్యాశ, పిసినారితనం ప్రదర్శించినవాడు తరువాతి జన్మలో పెనుమ్రానుగా పుడతాడు. వావివరుసలు పక్కనపెట్టి ధర్మాన్ని ఉల్లంఘించి ప్రవర్తించే మానవుడు మరుసటి జన్మలో వారకాంతగా (వేశ్యగా) జన్మిస్తాడు.
విశేషాలు:
నిఘంటువు ప్రకారం 'శోణకము' అనగా పెనుమ్రాను. ధాన్యంపై అత్యాశ ఉన్నవాడు నీచమైన ఈ జన్మను పొందుతాడని కర్మ సిద్ధాంతం చెబుతోంది.
'శోణకము' అనే పదానికి వృక్షవిశేషం (చెట్టు) అనే అర్థం ఇక్కడ పొసగదు. వాచస్పత్యం నిఘంటువు ఆధారంగా దీనికి 'ఎర్రటి కుక్క' లేదా 'భల్లూకము/రుక్షము' అనే అర్థాలు వర్తిస్తాయని కులశేఖరరావు గారు పేర్కొన్నారు.
న్యాయపీఠంపై కూర్చున్నవారు ధర్మానికి కట్టుబడి ఉండాలని, పక్షపాతం చూపితే బల్లి వంటి అల్ప జన్మ లభిస్తుందని చెప్పడం ద్వారా సామాజిక నీతిని, ధర్మపాలన ప్రాధాన్యతను నొక్కి చెప్పారు.
ధనం సంపాదించి దాన ధర్మాలు చేయకుండా దాచిపెడితే అది బ్రహ్మరాక్షసిగా మారి నిరర్థకమవుతుందనే హెచ్చరిక ఇందులో ఉంది.
వావి వరుసలు పాటించడం, పరదూషణలు (చాడీలు) చేయకపోవడం వంటి సామాజిక, కుటుంబ నైతిక విలువలను ఈ వచనంలో వివరంగా ప్రబోధించారు.
"
"దేవా, తన పురుషుండు దైవంబని యెఱిఁగి యెఱుంగక యెదురు మాటలాడిన కాంత వెనుకటి జన్మంబున గ్రామసూకరంబై జన్మించును. దేవా, హరికీర్తన మరోచకంబని, పరదైవతముల కీర్తనము వినిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున చెవిటివాఁడై జన్మించును. దేవా, వివాహంబులు చెఱిచిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున సంతానంబు పొందలేకపోవును. దేవా, కులమున నేనే ఘనుండనని గర్వించిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున కులహీనుండై జన్మించును. దేవా, రణంబున నేనే పరాక్రమశాలినని గర్వించిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున వైశ్యుండై జన్మించును. దేవా, చదువుల నేనే ఘనుండనని గర్వించిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున మతిహీనుండై జన్మించును. దేవా, రణమందు పారివచ్చిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున పిశాచంబై జన్మించును. దేవా, రణము పొడిచిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున రాజై జన్మించును. దేవా, రణమందు తన్నేలిన రాజు కొఱకై చచ్చిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున ఆ రాజు కడుపుననే పుట్టి ఆ పట్టణంబేలును. దేవా, షోడశమహాదానంబులు హరికి పుణ్యంబని చేసిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబున మోక్షమే పొందును."
తాత్పర్యము:
ఓ సింహాచల నారసింహస్వామీ! భర్తను దైవంగా భావించక ఎదురు తిరిగే స్త్రీ తరువాతి జన్మలో ఊరపందిగా పుడుతుంది. శ్రీహరి కీర్తనల పట్ల ఆసక్తి చూపక, ఇతర దైవాల స్తుతులు వినేవాడు చెవిటివాడై పుడతాడు. శుభకార్యాలైన వివాహాలను చెడగొట్టేవాడు తరువాతి జన్మలో సంతాన ప్రాప్తి లేక బాధపడతాడు. కుల గర్వం కలిగినవాడు కులహీనుడిగా, పరాక్రమ గర్వం ఉన్నవాడు వైశ్యుడిగా, విద్యా గర్వం ఉన్నవాడు మతిహీనుడిగా జన్మిస్తారు. యుద్ధ రంగం నుండి పారిపోయిన పిరికివాడు పిశాచమవుతాడు. ధైర్యంతో పోరాడినవాడు రాజవుతాడు. కన్న రాజభక్తితో స్వామిద్రోహం చేయకుండా రాజు కోసం ప్రాణాలర్పించిన సైనికుడు/వీరుడు మరుసటి జన్మలో ఆ రాజుకే కుమారుడిగా పుట్టి ఆ రాజ్యాన్నేలుతాడు. షోడశ మహాదానాలను శ్రీహరి ప్రీత్యర్థం పుణ్యభావంతో చేసే మానవుడు జన్మరాహిత్యాన్ని సాధించి సాక్షాత్ మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
విశేషాలు:
విద్య, కులము, పరాక్రమము వంటివి మానవుడికి అహంకారాన్ని పెంచుతాయి. అలా విర్రవీగితే తరువాతి జన్మలో ఆ గర్వపడ్డ విషయాల్లోనే లోటు ఏర్పడుతుందని (విద్యాగర్వానికి మతిహీనత, కులగర్వానికి కులహీనత) కర్మ సిద్ధాంత నిరూపణ జరిగింది.
యుద్ధంలో వెన్నుచూపి పారిపోవడం అధర్మమని (పిశాచ జన్మ వస్తుందని), ప్రభువు కోసం లేదా దేశం కోసం ప్రాణాలర్పించే వీరులకు అత్యున్నతమైన రాజభోగాలు, రాజ్యాధికారం ప్రాప్తిస్తాయని ప్రాచీన క్షాత్ర ధర్మాన్ని వివరించారు.
o
o శ్రీహరి కీర్తనల ప్రాశస్త్యాన్ని చెబుతూ, హరిభక్తికి విముఖత చూపడం పాపహేతువుగా చెప్పారు. అలాగే సర్వ దానాలను, కర్మలను శ్రీహరిర్పణ బుద్ధితో ("హరికి పుణ్యంబని") చేసినప్పుడే బంధాల నుంచి విముక్తి లభించి మోక్షం లభిస్తుందనే భాగవత ధర్మాన్ని ఉపదేశించారు.
గోదానము, భూదానము, తిలదానము, హిరణ్యదానము (బంగారం), ఆజ్యదానము (నెయ్యి), వస్త్రదానము, ధాన్యదానము, గుడదానము (బెల్లం), రౌప్యదానము (వెండి), లవణదానము (ఉప్పు), కన్యారాశి/కన్యాదానము, రత్నదానము, గజదానము, అశ్వదానము, రథదానము, గృహదానము - వీటిని 'షోడశ దానాలు' అంటారు. వీటిని భగవదర్పణంగా చేస్తే మోక్షం సిద్ధిస్తుంది.
మూడవ సింహగిరి వచనములలో నాలుగవ భాగం ( 03. 04)
"దేవా, తనకు పుణ్యంబని చేసిన మనుజుండు వెనుకటి జన్మంబుల మాయల, నింద్రజాలంబుల పదునారింటికి గురియై ముక్తికిం దెరువు చూడనేరడు. దేవా, మూలమంత్రంబునఁ దూలిన మనుజుండు తైలమందు, వటపిశాచశాస్త్రమందు అణురేణువుపాటి యగ్ని సంధించిన చందంబగును. దేవా, శ్రీవైష్ణవులే బ్రాహ్మణులు, శ్రీవైష్ణవులే పరమ సాధకులు, శ్రీవైష్ణవులే శోభిత శుభదాయకులు. వీరి కులగోత్రం బెన్న నేమిటికి? మీ దాస్యంబె కారణంబు! మీ దాస్యంబె వివాహంబు! శ్రీకృష్ణకువ్వారు స్వామీ, సింహగిరి నరహరీ, నమోనమో దయానిధీ!"
తాత్పర్యము:
ఓ సింహాచల నారసింహస్వామీ! "నేను పుణ్యం చేసుకుంటున్నాను" అనే గర్వంతో లేదా స్వార్థ ప్రయోజనాల కోసం దానధర్మాలు చేసే మానవుడు, రాబోయే జన్మల్లో పదహారు రకాల మాయాజాలాలకు, ఇంద్రజాల భ్రమలకు బందీ అయి మోక్షమార్గాన్ని కనుగొనలేక సంసార చక్రంలో చిక్కుకుపోతాడు. మూలమంత్రాన్ని వదిలిపెట్టి నీచమైన లేదా మంత్ర భ్రష్టత్వానికి గురైనవాడు నూనెలో లేదా పిశాచ శాస్త్రాల్లో చిన్న అగ్ని కణాన్ని వేసినట్లుగా భస్మమైపోతాడు.
లోకంలో శ్రీవైష్ణవులే నిజమైన బ్రాహ్మణులు, ఉత్తమ సాధకులు మరియు శ్రేయస్సును చేకూర్చేవారు. భగవద్భక్తులైన శ్రీవైష్ణవుల కులగోత్రాలను విచారించడం నిరర్థకం. నీకు దాస్యం చేయడమే ముక్తికి ప్రధాన కారణం; నీ దాస్యమే జీవాత్మకు పరమాత్మతో జరిగే పరమ పవిత్రమైన వివాహం (నిత్య సంబంధం). ఓ శ్రీకృష్ణకువ్వారు స్వామీ! సింహాచల నరసింహస్వామీ! దయాసముద్రుడా! నీకు వేల వేల నమస్కారములు.
విశేషాలు:
పుణ్యం కోసం లేదా కీర్తి కోసం చేసే దానాలు "అహంకారాన్ని" పెంచి మాయలో పడేస్తాయి. కాబట్టి సర్వ కర్మలను సమర్పణ బుద్ధితో, నిష్కామంగా చేసినప్పుడే మోక్షం లభిస్తుందని భగవద్గీతా తత్త్వాన్ని ఇక్కడ బోధించారు.
శ్రీవైష్ణవ సంప్రదాయంలో "భాగవతాపచారం" రాకూడదు. భక్తునికి కులగోత్రాలు చూడకూడదు; విష్ణు దాస్యమే ప్రధాన అర్హత. "భాగవతోత్తముల దాస్యమే పరమాత్మ ప్రాప్తికి ఏకైక మార్గం" అనే రామానుజ సిద్ధాంతం ఇందులో ప్రతిబింబిస్తుంది.
కువ్వారు' అనే పదం 'కృష్ణ కువ్వారు స్వామీ' అని అనేక వచనాల ముగింపులో సంబోధనగా ఉపయోగించబడింది.
కృష్ణమాచార్యులు తన జీవిత చరిత్రను తెలిపిన వచనంలో—కువ్వారు అనే ఆయన అనుగ్రహం వలనే తాను బావి (కూపము) నుండి కాపాడబడి, సింహాచలానికి వెళ్లినట్లు పేర్కొన్నారు.
అందువల్ల ఈ కువ్వారు అనే వ్యక్తిని కృష్ణమాచార్యులు తన గురువుగా భావించి ఉండే అవకాశం ఉంది.
'కువ్వారు' అనే పదం 'కుమార' అనే సంస్కృత శబ్దం నుండి పుట్టి ఉండవచ్చు. 'కృష్ణకుమారుడు' అనే మాటనే ఆయన 'కృష్ణకువ్వారు'గా ఉపయోగించి ఉంటారని నేను ఊహిస్తున్నాను.
నేటికీ హిందీ భాషలో 'కుమార్' అనే మాటను 'కువాఁర్' లేదా 'కువఁర్' అని పలకడం, రాయడం జరుగుతోంది. ఈ అంశం పైన పేర్కొన్న ఊహకు తగిన ఆధారంగా నిలుస్తోంది.( సింహగిరి వచనములు xxx పుటలో ఉన్న కులశేఖరరావుగారి మాటలను వ్యావహారిక శైలిలోకి మార్చి)
దేవా, తనువులు మాయ, తలపోసి తలపోసి చెప్పెదనంటినా, కఱకఱల మోహమిది. ఆశల పాషాణంబిది. అతుకుల జల్లెడ యిది! తన బ్రతుకు కొఱకు పోరాడి పోరాడి యొరులం జెఱచెడు దుర్గంధపు డొంకయిది. నీరుబుగ్గ, ఊఁట చెలమ, తూంట్లబాన, తొడరి దుర్గంధమునఁ బొలు(చు)ను. మాటలేకాని మఱి యెందుకుఁ బసలేదు. నోఁటను ముఱికి, దంతంబులఁ బాఁచి, నాశికంబున ఊళె'. నయనంబుల పీకే. చెవిలోని గుల్మి'. చెట్టల కొంప. మూట గట్టుకొన్న మలమూత్రముల తిత్తి. చీమునెత్తుట జడిపురుగుల జలదారి. చిచ్చుటిరోత. పైత్యపు గోళ. పైఁగల పంచారంబిది. తోలు గప్పిన డోలు సుమ్మిది. నమ్మిక లేదు! నమ్మిక లేదు! ఇది నాటకములాడెడు బూటకముల బొమ్మ. అమ్మమ్మా! ఈ బొమ్మ యుత్తమ (గుణము) లెంచి చూచెదనంటినా, కామియై, పామై, గ్రామసూకరమై, చండ్రపిల్లియై, పిల్లినోట యెలుకయై, ఊతయై, (?) ఊతలోని మ్రానై, కత్తి కోతలంబడి చచ్చి చచ్చి, పుట్టి పుట్టి, యీఁగయై, దోమయై, యెగిరెడు పక్షియై, యనేక జీవజంతువుల యోనియందు బుట్టి, బండై, లండై, లండుపసరంబై, యాలోన మీనై, మ్రానిమీది మర్కటంబై, వెక్కసంపు డేగయై, డేగకాలి తొండయై, గండభేరుండ గజసింహశరభ శార్దూలంబులై, రాగియై, కంచై, యినుమై, యుక్కునై, పులినోటి రాయియై (?), చకచకలుగాను, వకవకలుగాను, చక్కిళ్ళంబడి, చక్కని కోటయై, గుడి గోపురంబై, కొత్తళంబై, కారమై, వికారమై, మధువై, చేదై, యతిమధురంబై, యలసి సొలసి యంగడి సరుకై, యా వెనుక శోణకంబై జన్మించును. దేవా, యదియు విడుపై నరుండు జన్మించును. అప్పప్ప! ఇందో యందో యనుచు తప్పించుకపోను సందులేక, యెనుబది నాలుగు లక్షల కోట్ల జీవజంతువుల బోనులోఁదగిలి, గంగలో నోడ పగిలినట్లు, మహా పాతకంబునంబ(ద)గిలి, కుమ్మరి సానవలెఁ దిమ్మదిరుగుచు, ముణుంగుచు, లేచుచు నీవిధంబై యున్నది. హరీ, నాథా, నన్నుకావుమీ! ఈ దేహం బనెడు లంకపై దండుదిగి, చిత్తమనెడు నింద్రజిత్తుపై రణించి, (రావణునిపై రణించి) దుర్బుద్ధులనెడు దుర్మార్గపు రాక్షసుల హతముచేసి, యాశలనెడు రాక్షసుల పేరడంచి, మమత మండోదరినిట్టి దాసిగానేలి, యాచార్యుండనెడు హనుమంతునిఁ బంపి, యాలంకఁ జొచ్చి, వధించి, జీవుండనెడు సీతను దెచ్చి మీ పాదారవిందముల భక్తికి హత్తించి దరిఁజేర్పుమీ! మా యతి రామానుజముని వరము. దాతారు. అనాథపతీ, స్వామీ, సింహగిరి నరహరీ, నమోనమో దయానిధీ!
1, 2, 3 ఈ మాటలు మాలిన్యము అనునర్థమును సూచించినను నైఘంటికార్థము మృగ్యము.
తాత్పర్యము (భావము)
దేవా! మానవ శరీరాలు కేవలం మాయాస్వరూపాలు. ఈ శరీరం గురించి ఎంత ఆలోచించినా, ఎంత విచారణ చేసి చెప్పినా లభించేది తీవ్రమైన మోహం (వ్యామోహం) మాత్రమే. ఇది నెరవేరని కోరికలనే రాతిబండ (పాషాణం). అతుకులు పెట్టిన జల్లెడ వంటిది. తన ఉనికి (బ్రతుకు) కోసం నిరంతరం పోరాడి, ఇతరులను నాశనం చేసే దుర్గంధంతో కూడిన పాడుబడ్డ పొద (డొంక) ఇది.
విశేషాలు (ప్రత్యేకతలు & ఆంతర్యం)
శరీర అనిత్యత - వైరాగ్యం: కవి (కృష్ణమాచార్యులు) ఈ వచనంలో మానవ శరీర నింద ద్వారా తత్త్వబోధ చేశారు. దేహం రోత పుట్టించే మలమూత్రాల సంచి అని, వెలుపల తోలు కప్పబడిన డోలు మాత్రమేనని చెబుతూ శరీరంపై ఉన్న మోహాన్ని (వ్యామోహాన్ని) పోగొట్టే దివ్యమైన వైరాగ్యాన్ని కలిగించారు.
దేహము = లంక: అహంకార, కామక్రోధాలతో నిండిన స్థలం.
'ఊళె', 'పీకే', 'గుల్మి' వంటి పదాలు శోధము (జిగట ద్రవం), కంటి పీపిలు, చెవి గులిమి వంటి మాలిన్యాలను సూచిస్తాయి. ఇవి జానపద/వ్యావహారిక ప్రయోగాల రూపంలో దేహ అసహ్యతను ప్రతిబింబిస్తాయి.
"దేవా, పెద్దతనంబు సేసి మిమ్ము మెప్పించెదనంటినా, జాంబవంతుండు మీ సన్నిధినే యున్నాఁడే. దేవా, బుద్ధిని నే మెప్పించెద నంటినా, విభీషణుండు మీ సన్నిధినే యున్నాఁడే. దేవా, బంటుదనంబు సేసి మెప్పించెదనంటినా, యంజనాసుతుండు హనుమంతుండు మీ సన్నిధినే యున్నాఁడే. దేవా, తీర్ధంబు లాడి మిమ్ము మెప్పించెదనంటినా, గంగాభవాని మీ యంగుష్ఠంబునందే యుద్భవించి యున్నదే. దేవా, ప్రదక్షిణలుచేసి మిమ్ము మెప్పించెదనంటినా, సూర్యచంద్రాదులు మీ సన్నిధినే యున్నారే. దేవా, వేదవేద్యుండనై మిమ్ము మెప్పించెదనంటినా, బ్రహ్మ మీ నాభికమలమునం దుద్భవించి యున్నాఁడే. దేవా, గీత ప్రబంధముల చేత మిమ్ము మెప్పించెద నంటినా, కిన్నర కింపురుష గరుడ గంధర్వ సనకసనందన సనత్కుమార పరమభాగవతులు, నారదాదులు, మీసన్నిధినే యున్నారే. దేవా, సత్యంబుల మిమ్ము మెప్పించెదనంటినా, శ్రీమహాలక్ష్మి మీయురమందే యున్నదే. దేవా, శాంత శమదమాది గుణంబులచేత నోర్పు గలిగి యుండెద నంటినా, భూదేవి మీ సన్నిధినే యున్నదే. దేవా, విందులు వెట్టి, మిమ్ము మెప్పించెద నంటినా, విదుర భరద్వాజులు, శబరి మీ సన్నిధినే యున్నవారే. దేవా, ఏకాదశీవ్రతాదుల మిమ్ము మెప్పించెదనంటినా, రుక్మాంగదుఁడు మీ సన్నిధినే యున్నవాఁడే. దేవా, భక్తివైరాగ్యంబులఁ జేసి మిమ్ము మెప్పించెదనంటినా, ప్రహ్లాదుఁడు మీ సన్నిధినే యున్నవాఁడే. దేవా, వాహనరూపుండనై భరింతునంటినా, గరుత్మంతుండు మీసన్నిధినే యున్నాఁడే. దేవా, మీ పాదపద్మంబులు నాకన్నులఁ జూచుకొని, మీ ద్వారంబు గాచుక యుండెదనంటినా, ద్వారపాలకులు మీసన్నిధినే యున్నారే. దేవా, నేనా మిమ్ము నుతించగలవాఁడను? ఎనుబది నాలుగు లక్షల కోట్ల జీవ జంతువులలో నేనొక నరజీవుండనే! దేవా! మిమ్ము వేయిశిరస్సులు, రెండువేల జిహ్వలుగల శేషాహీ నుతియించి కొనియాడవలె నంతేగాక! యతి రామానుజా, అనాథపతీ, స్వామీ, సింహగిరి నరహరీ, నమోనమో దయానిధీ!
తాత్పర్యము:
" నరసింహ దేవా! నాలోని ఏ గుణం చేతనైనా మిమ్మల్ని మెప్పించగలనా అని ఆలోచిస్తే, అది సాధ్యం కాదనిపిస్తోంది.
పెద్దరికం/అనుభవం: నేను పెద్దరికం చూపి మిమ్మల్ని మెప్పించాలనుకుంటే... మీకంటే పెద్దవాడు, అనుభవజ్ఞుడైన జాంబవంతుడు మీ దగ్గరే ఉన్నాడు.
విశేషాలు:
దైన్యం - అహంకార రాహిత్యం: భక్తి మార్గంలో "నేను" అనే అహంకారం పోవడమే ప్రధానం. కవి తనకంటే గొప్ప గొప్ప భక్తులను స్మరిస్తూ, భగవంతుని ముందు తన అల్పత్వాన్ని అంగీకరించడమే ఈ వచనం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం.
దేవా, పరమపదవాసా, మీ నాభి కమలంబున నాది భీకర నారాయణ బ్రహ్మకు కశ్యపబ్రహ్మ జన్మించెనే. దేవా, ఆ కశ్యపుబ్రహ్మకు సూర్యుండు జన్మించెనే. దేవా, ఆ సూర్యునకు రఘువు జన్మించెనే. దేవా, ఆ రఘువునకుఁ గాకుత్సుండు జన్మించెనే. ఆ కాకుత్సునకు మరీచి జన్మించెనే. దేవా, ఆ మరీచికి విశ్వమావు జన్మించెనే. దేవా, ఆ విశ్వమావునకు వికుక్షి జన్మించెనే. దేవా, ఆ వికుక్షికి కుక్షి జన్మించెనే. దేవా, ఆ కుక్షికి భానుండు జన్మించెనే. దేవా, ఆ భానునకు ననూరుండు జన్మించెనే. దేవా, ఆ యనూరునకు త్రిశంకుండు జన్మించెనే. దేవా, ఆ త్రిశంకునకు హరిశ్చంద్రుండు జన్మించెనే.
దేవా, ఆ హరిశ్చంద్రునకు లోహితుండు జన్మించెనే. దేవా, ఆ లోహితునకు సుదంతుండు(తి) జన్మించెనే. దేవా, ఆ సుదంతు(తి)నకు దూర్వాసుండు జన్మించెనే. దేవా, ఆ దూర్వాసునకు విదురుండు జన్మించెనే. దేవా, ఆ విదురునకు చదురుండు జన్మించెనే. దేవా, ఆ చదురునకు దిలీపుండు, నాతనికి నజుండు జన్మించిరే. దేవా, ఆ యజునకు దశరథుండు జన్మించెనే. దేవా, ఆ దశరథునకు రఘునాయకులు జన్మించెనే. దేవా, ఆ రఘునాయకులకుఁ గుశలవులు జన్మించిరే. దేవా, ఆ కుశలవులకుఁ గుంచభోజుఁడు జన్మించెనే. దేవా, ఆ కుంచభోజునకు శ్రీగోపాలుండు జన్మించెనే. దేవా, శ్రీగోపాలునకు నందగోపాలుఁడు జన్మించెనే. దేవా, ఆ నందగోపాలునకు వసుదేవుండు జన్మించెనే. దేవా, ఆ వసుదేవునకు శ్రీకృష్ణుండు జన్మించెనే. దేవా, శ్రీకృష్ణునకు మన్మథుండు జన్మించెనే. ఆ మన్మథునకు ననిరుద్ధుండు జన్మించెనే. దేవా, ఆ యనిరుద్ధునకు వ్రతముని జన్మించెనే. దేవా, వ్రతమునికి నీలోకముననుండు ప్రజలు జన్మించిరే. దేవా, ఈ సంకీర్తన వినువారలకు వైకుంఠపదవులిచ్చి రక్షింపవే. శ్రీకృష్ణకువ్వారు స్వామీ, సింహగిరి నరహరీ, నమోనమో దయానిధీ!
ఓ దేవా! వైకుంఠవాసా!
మీ నాభి (బొడ్డు) కమలం నుండి ఆద్యుడైన బ్రహ్మదేవుడు జన్మించగా, ఆయనకు కశ్యప ప్రజాపతి జన్మించాడు.
ఆ హరిశ్చంద్రునికి లోహితుడు జన్మించాడు.
ఆ లోహితునికి సుదంతుడు (సుదంతి) జన్మించాడు.
ఆ సుదంతునికి దూర్వాసుడు, ఆ దూర్వాసునికి విదురుడు, ఆ విదురునికి చదురుడు జన్మించారు.
ఆ చదురునికి దిలీపుడు, ఆ దిలీపునికి అజుడు జన్మించారు.
ఆ అజమహారాజునకు దశరథుడు జన్మించాడు.
ఆ దశరథ మహారాజునకు రఘునాయకుడైన శ్రీరాముడు జన్మించాడు.
ఆ శ్రీరామునికి కుశలవులు (కుశుడు, లవుడు) జన్మించారు.
ఆ కుశలవులకు కుంచభోజుడు జన్మించాడు.
ఆ కుంచభోజునికి శ్రీగోపాలుడు, ఆ శ్రీగోపాలునికి నందగోపాలుడు జన్మించారు.
ఆ నందగోపాలునికి వసుదేవుడు జన్మించాడు.
ఆ వసుదేవునికి శ్రీకృష్ణభగవానుడు జన్మించాడు.
ఆ శ్రీకృష్ణునికి మన్మథుడు (ప్రద్యుమ్నుడు) జన్మించాడు.
ఆ మన్మథునికి అనిరుద్ధుడు జన్మించాడు.
ఆ అనిరుద్ధునికి వ్రతముని జన్మించగా, ఆ వ్రతముని నుండి ఈ లోకంలో ఉన్న సమస్త మానవాళి (ప్రజలు) జన్మించారు.
ఓ దేవా! ఈ పవిత్రమైన వంశానుక్రమ సంకీర్తనను వినే భక్తులందరికీ వైకుంఠ ప్రాప్తిని (మోక్షాన్ని) ప్రసాదించి కాపాడు స్వామీ! శ్రీకృష్ణకువ్వారు స్వామీ, సింహగిరి నరసింహస్వామీ, దయాసముద్రుడా నీకు వేల వేల నమస్కారములు!
వంశ వృక్ష వర్ణన: ఇది శ్రీమహావిష్ణువు నాభికమలం నుండి ప్రారంభమైన సూర్యవంశ (ఇక్ష్వాకు వంశ) క్రమాన్ని వివరించే వచనం.
భగవంతుని నాభి కమలం నుండి ప్రారంభమైన ఈ వంశవృక్షం చివరికి "ఈ లోకంలో ఉండే సమస్త ప్రజల వరకు" చేరుకుందని చెప్పడం ద్వారా, జీవులందరూ ఆ శ్రీమహావిష్ణువు సంతానమే అనే అద్వైత/భక్తి భావనను చాటారు.
· ఫలశ్రుతి: వచనం చివరలో "ఈ సంకీర్తన వినువారలకు వైకుంఠపదవులిచ్చి రక్షింపవే" అని చెప్పడం ద్వారా ఈ వచనాన్ని విన్నా, పఠించినా మోక్షం కలుగుతుందనే ఫలశృతిని జోడించారు.
· మకుటం: వచనం ముగింపులో "శ్రీకృష్ణకువ్వారు స్వామీ, సింహగిరి నరహరీ, నమోనమో దయానిధీ!" అనే సింహగిరి వచనాల ప్రసిద్ధ మకుటంతో స్వామివారిని శరణు వేడారు.
· శైలి: "జన్మించెనే", "జన్మించిరే" అనే పదాల పునరావృతాల (అనుప్రాస) ద్వారా లయాత్మకమైన గేయ శైలిలో భక్తిరసాన్ని నింపారు.
07 వ సింహగిరి వచనము
వీక్షణప్రమోదా, మహెూదర మహాపార్శ్వ కంపన వజ్రదంష్ట్ర వజ్రమస్తకశూలా,కుంభనికుంభ కుంభకర్ణ కరచరణ శిరఃఖండనా, మకరాక్ష ధూమ్రాక్షవిరూపాక్షాతికాయ మహాకాయ చండమదగర్వ సంహారా, ఇంద్రజిత్తు తలగుండు
గండా, రావణగిరి వజ్రాయుధా, పంక్తి కంధర శిరఃపంక్తిఖండనా,లంకాపాలకా, విభీషణ రాజ్యస్థాపనాచార్యా, జానకీసంయోగా, పుష్పకారూఢా,భరధ్వాజవిందా, నందిగ్రామ ప్రవేశా, భరత శత్రుఘ్న లక్ష్మణసమేతా, అయోధ్యా
ప్రవేశా, పట్టాభిషిక్తా, లోకపావనా, మైథిలీ సమేతా, ఆనంద, జయజయశ్రీరాఘవేశ్వరా, మా యతి రామానుజా, సింహగిరి నరహరీ, నమోనమో
దయానిధీ!
ఓ యజ్ఞస్వరూపుడా! యజ్ఞఫలాన్ని స్వీకరించే భోక్తవు నీవే. "సమస్త జగత్తు విష్ణుమయమే" అని చాటే వేద మంత్రాల సమూహంచే చుట్టబడి స్తుతింపబడువాడా! శివధనస్సును విరిచినవాడా, సీతాదేవి మనసును గెలుచుకున్న మనోహరా! పరశురాముని భుజబలాన్ని, పరాక్రమ గర్వాన్ని హరించినవాడా! సీతతో కలసి అయోధ్యలో ప్రవేశించినవాడా! కైకేయి తెచ్చిన విఘ్నాన్ని అనుకూలంగా మలచుకుని తండ్రి ఇచ్చిన మాటను నిలబెట్టినవాడా (పితృవాక్య పరిపాలకుడా)!
హరిహర/విష్ణు-రామ సమన్వయం: ఈ వచనంలో విష్ణుతత్వాన్ని (శ్రీమన్నారాయణ, శంఖ చక్ర గదాధర, పక్షీంద్ర వాహన) మరియు శ్రీరామావతార వైభవాన్ని (దశరథ నందన, కౌసల్యా గర్భ రత్నాకర, తాటక ప్రాణాపహార) ఏకకాలంలో కీర్తిస్తూ స్వామి సర్వాంతర్యామిత్వాన్ని వివరించారు.
సందర్భాన్ని బట్టి చూస్తే, తరువాతి పదాలలో వరుసగా సోదరుల ప్రస్తావన వస్తుంది:
భరతునికి అన్న: (...భరతాగ్రజా)
లక్ష్మణునికి ప్రాణసఖుడు: సౌమిత్రమిత్రా (సౌమిత్రి = లక్ష్మణుడు)
శత్రుఘ్నుని ఆదరించినవాడు: శత్రుఘ్న వశీకరా
- కృష్ణ లీలల వర్ణన: సింహగిరి నరసింహస్వామిని కీర్తిస్తూనే, పరమాత్ముని కృష్ణావతార లీలలైన కాళీయమర్దనం, కంసవధ, ధేనుకాసుర, శకటాసుర, కేశి (ఘోటక) సంహారాలను లయబద్ధంగా స్తుతించారు.
- వనకుఠారా రూపకం: చాణూర, ముష్టిక, ధేనుకాసురులను 'వనం' (అడవి) తోనూ, శ్రీకృష్ణుడి పరాక్రమాన్ని ఆ అడవిని నరికే 'కుఠారం' (గొడ్డలి) తోనూ పోల్చిన మనోహరమైన రూపకమిది.
- భక్త రక్షణ తత్వం: స్వామి కేవలం రాక్షస సంహారకుడే కాక, ఆక్రూరుడు, గజేంద్రుడు, ప్రహ్లాదుడు, అంబరీషుడు, ద్రౌపది, పాండవులు వంటి భక్తులను ఆదుకున్న ఆపద్బాంధవ గుణాన్ని ఈ వచనం స్పష్టంగా గుర్తుచేస్తుంది.
- భక్తికి పెద్దపీట: విదురుడు పేదవాడైనా, అహంకారం లేని ప్రేమతో సమర్పించిన సాదాసీదా ఆహారాన్ని (శాకాహారాన్ని/ఆకుకూరలను) పరమాత్ముడు ప్రీతితో స్వీకరించాడని చెప్పడం ద్వారా భగవంతునికి కావలసింది భక్తేనని నిరూపితమవుతుంది.
- వేదాంత తత్త్వ ప్రస్తావన: స్వామి కేవలం రాక్షస సంహారకుడే కాక ‘అచలాచలాణురూపా’, ‘ఆదిమధ్యాంతరహితా’, ‘అభవస్వరూపా’ వంటి విశేషణాల ద్వారా ఉపనిషత్తులు వర్ణించే నిరాకార, సర్వవ్యాపక పరబ్రహ్మ తత్త్వాన్ని సులభంగా వివరించారు.
- సుందర రూప వర్ణన: మకరకుండలాలు, రత్నకిరీటం, పీతాంబరధారణ, శేషశయనం వంటి వైష్ణవ సాంప్రదాయ దివ్యమంగళ విగ్రహ రూపాన్ని కళ్ళకు కట్టినట్లు చిత్రించారు.
- మహాభారత ప్రస్తావన: 'గాంధారీ పుత్రమిత్ర గహన దవానలా' అనే ప్రయోగం ద్వారా కౌరవ సైన్యాన్ని అడవితోను, శ్రీకృష్ణుని సంకల్పాన్ని దావాగ్నితోను పోల్చిన అద్భుతమైన రూపక శైలి కనిపిస్తుంది.
- భవరోగ వైద్యునిగా భగవంతుడు: సంసార బంధాలు, జనన-మరణ చక్రాలనే రోగాల నుంచి విముక్తి కలిగించే ఏకైక వైద్యుడిగా (‘భవరోగవైద్యా’) పరమాత్ముని శరణాగతి తత్త్వాన్ని చాటిచెప్పారు.
- దశావతార సంపూర్ణ స్తుతి: వైష్ణవ సంప్రదాయంలో ప్రసిద్ధమైన దశావతార క్రమాన్ని పేర్కొంటూ, వేదాలను దొంగిలించిన సోమకాసుర సంహారం నుండి హిరణ్యకశిపుని వధ వరకు ప్రధాన లీలలన్నింటినీ ఒకే ధారలో సమాహారంగా నిక్షిప్తం చేశారు.
- ముక్తి తత్త్వ ప్రతిపాదన: అజామిళుడు, ఘంటాకర్ణుల వంటి వారిని ఉదాహరిస్తూ వైష్ణవ సాంప్రదాయంలోని నాలుగు రకాల మోక్షాలను (సాలోక్య - స్వామి లోకంలో ఉండటం, సామీప్య - స్వామి సమీపాన ఉండటం, సారూప్య - స్వామి రూపాన్ని పొందడం, సాయుజ్య - స్వామిలో ఐక్యం కావడం) ప్రసాదించగల ఏకైక విభుడిగా స్వామిని వర్ణించారు.
- యోగానుభవ ప్రతీకలు: 'ఓంకార ప్రదీపా', 'నాదబిందు కళాతీతా' వంటి ప్రయోగాల ద్వారా కేవలం భక్తి మార్గమే కాక, శ్రీవైష్ణవ యోగ సంబంధమైన అత్యున్నత పరతత్త్వాన్ని నరసింహునిగా దర్శించారు.
- విశ్వరూప దర్శనం: స్వామి ఒక్కొక్క రోమకూపంలో అనంత కోటి బ్రహ్మాండాలు కొలువై ఉంటాయని వర్ణించడం ద్వారా భగవద్గీతలోని విశ్వరూప తత్త్వాన్ని గుర్తుచేశారు.
- సృష్టి-అంతర్యామి రహస్యం: సృష్టికర్త బ్రహ్మ అయినప్పటికీ, ఆ బ్రహ్మను నియమించి, సమస్త చరాచర జగత్తులో అంతర్యామిగా నిలిచి నడిపించే సూత్రధారి శ్రీమన్నారాయణుడేనని వచనంలో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.
- శ్రీవైష్ణవ సాంప్రదాయ ముగింపు: వచనం చివరలో 'మా యతి రామానుజముని వరము' అని సంబోధించడం విశిష్టాద్వైత గురుపరంపర పట్ల మరియు జగద్గురు రామానుజాచార్యుల పట్ల గల అచంచలమైన భక్తిప్రపత్తులకు నిదర్శనం.
- విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంత నిష్ఠ: శ్రీవైష్ణవంలో 'అనన్యార్హ శేషత్వము' ముఖ్యం. అంటే శ్రీమన్నారాయణుడిని తప్ప అన్యదైవాలను ఆరాధించకూడదనే సిద్ధాంత నియమాన్ని ఇక్కడ స్పష్టం చేశారు.
- ఆచార్య ప్రాధాన్యత: భక్తునికి ఎన్ని విద్యలు, భక్తి ఉన్నప్పటికీ గురువు/ఆచార్యుని అనుగ్రహం (ఆచార్య కటాక్షం) లేకపోతే ముక్తి లభించదని నొక్కి చెప్పారు.
- అంత్యకాల స్మరణ: గీతలో చెప్పినట్లు అంత్యకాలంలో భగవంతుని స్మరించడమే మోక్షానికి మార్గం. ప్రాణావసాన సమయంలో సంసార భ్రమలను విడిచి నరసింహుని మాత్రమే స్మరించాలని తన మనస్సుకు ఉపదేశం (చిత్తోపదేశం) చేసుకున్నారు.
- శైలి: ప్రాచీన తెలుగు వచన ప్రక్రియకు ఇది అత్యుత్తమ ఉదాహరణ. లయబద్ధమైన పదబంధాలతో భక్తి, వైరాగ్య భావాలు ఇందులో ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తాయి.
తాత్పర్యము
ఓ దేవా! సింహగిరి నరసింహస్వామీ!
మనోనిగ్రహం (శమం), ఇంద్రియనిగ్రహం (దమం) వంటి సద్గుణాలు ఉన్నవాడే ఉత్తమమైన బ్రాహ్మణుడు.
అవే శమదమాది గుణాలు ఉన్నవాడే ఉత్తముడైన క్షత్రియుడు.
అలాగే శమదమాది సద్గుణాలు కలిగినవాడే ఉత్తముడైన శూద్రుడు. వాడే అందరిలోనూ ముఖ్యుడు/శ్రేష్ఠుడు.
ఎన్ని పురాణ ప్రవచనాలు విన్నా, శాస్త్ర వాదనలు నేర్చినా ప్రయోజనం ఏమిటి? అన్ని విషయాలు తెలిసికూడా తెలియనివానిలా సరైన మార్గాన్ని విడిచి, పెడత్రోవన నడుస్తూ ఇతర అక్రమ మార్గాల్లో ప్రవర్తించే ప్రాణికి ఏ గతి పడుతుంది? (అధోగతే కలుగుతుంది).
ఓ దిక్కులేని వారికి దిక్కైన అనాథరక్షకా! దయాసముద్రుడవైన సింహగిరి నరహరీ! నీకు ఇవే మా నమస్కారాలు.
విశేషాలు
గుణమే ప్రధానం, పుట్టుక కాదు: కేవలం ఒక కులంలో పుట్టినంత మాత్రాన ఎవరూ ఉత్తములు కాలేరని, ఇంద్రియ నిగ్రహం, మనోనిగ్రహం (శమదమాదులు) ఉన్నప్పుడే ఏ కులస్థుడైనా ఉత్తముడవుతాడని కృష్ణమాచార్యులు స్పష్టంగా చాటారు. భక్తి, జ్ఞాన మార్గాలలో సదాచార గుణాలకే అగ్రతాంబూలం అని నిరూపించారు.
ఆచరణ లేని జ్ఞానం వ్యర్థం: ఎన్ని పురాణాలు చదివినా, ఎన్ని ధర్మశాస్త్రాలు విన్నా వాటిని నిత్య జీవితంలో ఆచరించకపోతే ఆ జ్ఞానమంతా వ్యర్థమని, అలా ఆచరించని మనిషి జంతు సమానుడవుతాడని తీవ్రంగా హెచ్చరించారు.
శ్రీవైష్ణవ సమతా దృక్పథం: భగవద్భక్తి, ఆత్మనిగ్రహం ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ భగవంతునికి ప్రీతిపాత్రులేననే భగవద్ రామానుజుల విశాల దృక్పథాన్ని ఈ వచనం ప్రతిబింబిస్తుంది.
- నూరు మంది బ్రహ్మల కాలాలు (కల్పాలు) ముగిసిన తర్వాత మాత్రమే 'రోమజుడు' (లోమశ మహర్షి) శరీరంలో ఒక రోమం రాలుతుంది.
- అటువంటి రోమజులు 108 మంది గతించిన తర్వాత 'మీనజుడు' (మత్స్యగంధీ సుతుడైన వ్యాసుడు లేదా మత్స్యసంభవుడు) అనే మునికి ఒక్క రోజు గడుస్తుంది.
- అటువంటి మీనజులు 108 మంది గడిచిన తర్వాత 'పాద మహాముని' అనే మునికి ఒక్క పాదం అంతరిస్తుంది.
- అటువంటి పాద మహామునులు 108 మంది గతించిన తర్వాత ఒక 'మహా ప్రళయం' ఏర్పడుతుంది.
- ఆ మహాప్రళయం ముగిసిన తర్వాత రుద్రుడు (శివుడు) ప్రళయ తాండవం చేస్తాడు.
- అటువంటి రుద్రులు కూడా లయమైపోయిన తర్వాత సమస్త సృష్టి జలమయమై (ఏకార్ణవమై), మర్రి ఆకుపై పవళించిన శ్రీకృష్ణుడి లీలలతో అంతా గాఢాంధకారమవుతుంది.
- అటువంటి చీకటి కూడా తీరిపోయిన తర్వాత, అనంతకోటి సూర్యుల వెలుగుతో ఎనిమిది భుజాలు కలిగిన నారాయణ రూపం ప్రకాశిస్తుంది.
- కాలమాన వైభవం: పురాణాల్లోని మహర్షుల ఆయుష్షు, యుగాలు, కల్పాల సంఖ్యలను ఒకదానితో ఒకటి పోలుస్తూ కాలం యొక్క అనంతత్వాన్ని మరియు ఆ కాలానికి కూడా అతీతుడైన పరమాత్మ తత్త్వాన్ని క్రమపద్ధతిలో వర్ణించారు.
- భారతీయ కాలగణన సూచన: బ్రహ్మ ఆయువు కంటే ఎన్నో రెట్లు పెద్దదైన లోమశ మహర్షి వంటి వారి జీవిత కాలాన్ని కొలమానంగా తీసుకుని, సృష్టి లయ చక్రాలను వివరించారు.
- పరబ్రహ్మ తత్త్వం: రుద్ర ప్రళయం, ఏకార్ణవం (జల ప్రళయం), వటపత్రశయనుని అవస్థలు దాటిన తర్వాత కనిపించే దివ్యమైన "అష్టభుజ నారాయణ" స్వరూపమే సర్వోత్కృష్టమైనదని కవి పేర్కొన్నారు.
- సాహిత్య శైలి: సంస్కృత పదాల మేళవింపుతో కూడిన గద్య శైలిలో, తులనాత్మకమైన ఎత్తుగడలతో భక్తి భావాన్ని ఉన్నతంగా వ్యక్తం చేయడం సింహగిరి వచనాల ప్రత్యేకత.
"దేవా! నిన్ను నెఱుంగనివాని వ్రతోపవాస వర్ణాచారములు విఫలములు. జ్ఞానరహితుండైన నరుండు తాను కర్మియైన నేమి ఫలము? మా సింహగిరి నరహరి నెఱుంగనివారి జ్ఞాన మజ్ఞానమగును. ఎఱుకచే మరపుచే మీ మూర్తి ధ్యాన విశేషంబునకు సోపానంబులు:
ప్రథమము అన్యదేవతా నిరసనము. ద్వితీయము విషయ రాహిత్యము. తృతీయము భగవద్దాసుల కైంకర్యము. చతుర్థము మీ మీఁది విశ్వాసము. పంచమము సత్యము. షష్ఠము ఆశా నిర్ముక్తి. సప్తమము రహస్యము.పరమాణువు రాఘవభాష్య విశేష సుధామృత సంజీవ నిష్ఠాపరమ విభూతి విశ్వమై జయాధికారంబు గలిగి, ‘అహింసా పరమో ధర్మః’ అనెడు నర్థంబు దెలిసి, సర్వజీవ దయాపరుండై చిత్తములోని జీవుండు చక్రాంకితుండై యుండవలయు.వ్రతోపవాసంబులు సేసిననేమి? షోడశ మహాదానంబులు సేసిననేమి? దేహత్రయ గుణంబులు వదలక, కులాభిమాన విద్యాగర్వంబులు వదలక, ఇంద్రియ మోహాంధకారంబు నివారించక యున్న దేహి దుర్మతి. ద్వయము బ్రహ్మజ్ఞాన మూర్తిలోను, మా సింహగిరి నరహరి పదధ్యానమందును దొరుకును. అనాథపతీ! స్వామీ! సింహగిరి నరహరీ! నమో నమో దయానిధీ!"
- మొదటి మెట్టు: అన్య దేవతలను ఆశ్రయించకపోవడం (అనన్య భక్తి).
- రెండవ మెట్టు: ప్రాపంచిక భోగాల పట్ల ఆసక్తి లేకపోవడం (విషయ రాహిత్యం).
- మూడవ మెట్టు: భగవంతుని భక్తులకు, భాగవతులకు సేవ చేయడం (కైంకర్యం).
- నాలుగవ మెట్టు: శ్రీహరిపై సంపూర్ణ విశ్వాసం కలిగి ఉండడం (మహావిశ్వాసం).
- ఐదవ మెట్టు: సత్యవర్తన కలిగి ఉండడం.
- ఆరవ మెట్టు: కోరికలను, ఆశలను పూర్తిగా వదిలిపెట్టడం.
- ఏడవ మెట్టు: భగవద్ రహస్య తత్త్వాన్ని (తిరుమంత్ర, ద్వయ మంత్రాల అంతరార్థాన్ని) గ్రహించడం.
- విశిష్టాద్వైత భక్తి మార్గం: రామానుజ సంప్రదాయంలో ప్రధానమైన 'అనన్య శేషత్వము' (పరమాత్ముడిని తప్ప ఇతరులను ఆశ్రయించకపోవడం), 'భాగవత సేవ' (భక్తుల కైంకర్యం) వంటి ముఖ్యాంశాలు ఇక్కడ స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
- బాహ్యాడంబరాల ఖండన: కేవలం వ్రతాలు, దానాలు, కులాభిమానాలు ఉండి మనసులో జీవకారుణ్యం, అహంకార రాహిత్యం లేకపోతే భక్తి నిరర్థకమని కృష్ణమాచార్యులు స్పష్టం చేశారు.
- శ్రీవైష్ణవ సంస్కారాలు: 'చక్రాంకితుండై', 'ద్వయము', 'రాఘవభాష్య' (రామానుజ భాష్యం) వంటి పదాల ద్వారా పంచ సంస్కారాలు మరియు ద్వయమంత్ర ప్రాశస్త్యం ప్రస్తావించబడ్డాయి.
తాత్పర్యం :
స్వామీ! సింహగిరి నరసింహ దేవా!
భగవత్ తత్త్వజ్ఞుల గొప్పతనం: మీ దివ్యమైన తత్త్వజ్ఞానాన్ని గ్రహించినవారే నిజమైన జ్ఞానులు. వారు నిరంతరం పరమానందంలో తేలియాడుతూ, జీవించి ఉండగానే వైకుంఠవాసుల వంటి అనుభూతిని పొందుతారు. వారే అత్యంత పవిత్రులు. కోటి యజ్ఞాలు చేసిన పుణ్యం, సమస్త దర్శనములు మరియు సకల శాస్త్రాలు చదివిన ఫలితం మీ జ్ఞానాన్ని పొందడమే.
భాగవత సేవ: అనాథ రక్షకుడవైన ఓ సింహగిరి నరహరీ! మీకు నిరంతరం సేవ (కైంకర్యం) చేసే భక్తులకు నమస్కారం చేయడమే మాకు పదివేలు (మహాభాగ్యం). వారిని పూజించడం వల్ల లెక్కలేనన్ని పుణ్యఫలాలు దక్కుతాయి.
ఏకదైవ నిష్ఠ & ఆచార్య ప్రాధాన్యత: సదాచార్యుని మార్గదర్శకత్వం లేని ద్విజుడు తన కులాచారాన్ని, ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టి, కులహీనురాలైన అనామకురాలితో సుఖాన్ని కోరడం ఎంతటి నింద్యమైనదో... సర్వేశ్వరుడవైన నిన్ను వదిలి ఇతర దేవతలను శరణు వేడడం కూడా అంతే వ్యర్థమైనది, నిషిద్ధమైనది.
శ్రీ రామానుజ ముని ప్రశంస: యతిరాజులైన శ్రీ రామానుజాచార్యుల అనుగ్రహమే మాకు సర్వ శ్రేయస్సులను ప్రసాదించే గొప్ప దానం. ఓ సింహగిరి నరహరీ! దయాసముద్రుడా! నీకు ఇవే మా నమస్కారాలు.
ముఖ్య విశేషాంశాలు:
విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంత సారం:
జ్ఞాన స్వరూపం: కేవలం పుస్తక పాండిత్యం కాకుండా, భగవంతుని దివ్యజ్ఞానాన్ని అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకోవడమే సకల శాస్త్రాల పరమార్థమని స్పష్టం చేశారు.
భాగవత అపచారం నివారణ - భాగవత కైంకర్యం: భగవంతుని సేవ కంటే భగవద్భక్తులకు (కైంకర్యపరులకు) నమస్కరించడం విశేష ఫలప్రదమని వైష్ణవ సంప్రదాయంలోని "భాగవత వైభవాన్ని" చాటారు.
ఉదాహరణతో కూడిన హెచ్చరిక (అన్యదేవతా నిరాకరణ):
ఆచార్యుని ఆశ్రయించకుండా ఇతర దేవతలను శరణువేడటాన్ని (అన్యదేవతా ప్రపత్తిని) లౌకికమైన భ్రష్టాచారంతో పోల్చి, ఏకైక రక్షకుడైన పరమాత్మపైనే 'అనన్య భక్తి' ఉండాలని తీవ్రమైన ఉపమానంతో వివరించారు.
ఆచార్య నిష్ఠ:
విశిష్టాద్వైత ప్రవక్త అయిన శ్రీ భగవద్రామానుజుల అనుగ్రహమే భక్తులకు అసలైన వరప్రసాదమని (యతి రామానుజ మునివరము) కొనియాడారు.
తాత్పర్యము
"దేవా! 'అనంత, పద్మనాభ, వాసుదేవ, నారాయణ, గోవింద, ముకుంద' అనే ఇరవై మూడు అక్షరాల మహామంత్రాన్ని, పరమ రహస్యాన్ని గ్రహించిన మహాత్ములు ఈ భూమిపై ఎంతమంది ఉంటారు?
శ్రుతులు (వేదాలు) నిన్ను సర్వాంతర్యామివని, సకల జీవుల కర్మలకు సాక్షివని ఘోషిస్తున్నాయి. ఈ సమస్త బ్రహ్మాండమూ నీ యందే దాగి ఉంది. 'సకల సృష్టికి మూలమైన దేవుడు ఒక్క విష్ణు నారాయణుడే' అని వేల ముఖాలతో వేదవాక్కులు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
యతిరాజైన రామానుజాచార్యులను అనుగ్రహించిన దాతవు, దిక్కులేని వారికి దిక్కయిన వాడవు, దయాసముద్రుడవు అయిన ఓ సింహగిరి నరసింహస్వామీ! నీకు ఇవే మా నమస్కారాలు!"
విశేషాలు
23 అక్షరాల నామమహిమ: భగవంతుని దివ్యనామాలలో ఆరు ప్రధాన నామాలను (అనంత, పద్మనాభ, వాసుదేవ, నారాయణ, గోవింద, ముకుంద) కలిపితే మొత్తం 23 అక్షరాలు అవుతాయి. ఈ నామస్మరణ విశిష్టమైన తారక మంత్రంతో సమానమని కృష్ణమాచార్యులు పేర్కొన్నారు.
వేదాంత ప్రతిపాదన: 'ఏకో విష్ణు ర్నారాయణః' అన్న వేద వాక్యాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, సర్వాంతర్యామిత్వము మరియు జగద్రక్షకత్వము నారాయణునివేనని విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంతాన్ని స్పష్టం చేశారు.
రామానుజ ప్రశస్తి: వైష్ణవ సంప్రదాయానికి గురువైన భగవద్రామానుజుల ప్రస్తావన చేయడం ద్వారా, గురుకృప మరియు భక్తి మార్గం యొక్క ప్రాధాన్యతను చాటారు.
శైలి: సంస్కృత పదాల మేళవింపుతో, ఆర్తితో కూడిన లయబద్ధమైన వచన శైలిలో నరసింహస్వామిపై గల అనన్య భక్తిని ప్రకటించారు.
శ్రీ కృష్ణమాచార్యులు రచించిన 17వ సింహగిరి వచనం విశిష్టాద్వైత సాంప్రదాయ వైభవాన్ని, ఆచార్య-భాగవత భక్తిని కీర్తిస్తుంది.
తాత్పర్యము
శ్రీరామానుజ సిద్ధాంతము: జగత్తులో శ్రీరామానుజాచార్యులు ప్రతిపాదించిన విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంతాన్ని మించిన శ్రేష్ఠమైన సిద్ధాంతం మరొకటి లేదు.
పరమాచార్యులు: ఆ పరమ పూజ్యులైన ఆచార్యుల వంటి మార్గదర్శకులు ఎవరూ లేరు.
భాగవతులు: పరమ భాగవతుల వంటి సదా ఆనందంలో తేలియాడే భక్తులు ఇంకెవరూ లేరు.
కైంకర్యపరులు: ఆ భాగవతులకు నిస్వార్థంగా సేవ చేసే దాసుల వంటి సేవకులు మరొకరు లేరు.
మంత్ర వైభవం: "అస్మద్గురుభ్యోన్నమః" (నా గురువులకు నమస్కరిస్తున్నాను) అనే గురు పరంపరా మంత్రానికి సమానమైన మంత్రం లేదు.
పరమ రహస్యం: తిరుమంత్రం (ద్వయం/రహస్యత్రయం) వంటి ఉత్తమోత్తమమైన ఆధ్యాత్మిక రహస్యం మరొకటి లేదు.
పరమ నాంచారి (లక్ష్మీదేవి): సమస్త లోకాలకు తల్లి అయిన శ్రీమహాలక్ష్మి (నాంచారి) వంటి కరుణామయి అయిన తల్లి మరొకరు లేరు.
సింహగిరి నరహరి: దిక్కులేని వారికి రక్షకుడైన సింహాచల నారసింహుని మించిన దైవం లేదు. దయాసముద్రుడవైన ఓ సింహగిరి నరహరీ, నీకు ఇవే మా అనేక నమస్కారాలు!
విశేషాలు
విశిష్టాద్వైత సార సంగ్రహం: శ్రీవైష్ణవ సంప్రదాయంలో అత్యంత ముఖ్యమైన పంచాంగ విషయాలైన సిద్ధాంతం (రామానుజ మతం), ఆచార్యుడు, భాగవతులు, కైంకర్యం, లక్ష్మీదేవి పురుషకార భావనలను ఒకే చిన్న వచనంలో సమగ్రంగా పొందుపరిచారు.
భాగవత కైంకర్య ప్రాధాన్యత: దైవ సేవల కంటే భగవంతుని భక్తులకు (భాగవతులకు) చేసే సేవకే అత్యున్నత స్థానం ఉందని ఈ వచనం స్పష్టం చేస్తుంది.
ఆచార్య నిష్ఠ: "అస్మద్గురుభ్యోన్నమః" ద్వారా వ్యక్తిగత సాధన కంటే గురుకృప, ఆచార్య పరంపర పట్ల సంపూర్ణ శరణాగతి ఎంత ముఖ్యమో తెలియజేశారు.
శ్రీ కృష్ణమాచార్యుల 18వ సింహగిరి వచనం భాగవతాపచార దోషాన్ని, జీవుల పట్ల చూపవలసిన సర్వభూత దయను, ప్రపన్నుని (శరణాగతుని) పవిత్రతను వివరిస్తుంది.
తాత్పర్యము
భాగవతాపచారం - అజ్ఞానం: రహస్య మంత్రార్థాలను గ్రహించి, లక్ష్మీదేవి పురుషకారం (సిఫారసు) ద్వారా భగవంతునికి శరణాగతి చేసిన పరమ భాగవతునిలో లౌకిక జనులు దోషాలను వెతుకుతుంటారు. వారికి ఆధ్యాత్మిక తత్త్వం తెలియదు; ఆ అజ్ఞానమే వారిని రౌరవాది ఘోర నరకాలకు గురిచేస్తుంది.
దోష పరిహారం: అగ్ని స్వభావసిద్ధంగా పరమ పవిత్రమైనదే అయినప్పటికీ, దానిని ముట్టుకుంటే చెయ్యి కాలక మానదు. అలాగే భాగవతులకు చేసే అపచారం తప్పక దహించివేస్తుంది. ఆ పాపం తొలగిపోవాలంటే స్వయంగా ఆ భాగవతుడే క్షమించాలి తప్ప వేరే మార్గం లేదు.
జీవుల దుస్థితి: ఈ అనంత విశ్వమంతా భగవంతుని మాయావశమై ఉంది. సమస్త ప్రాణులు పుట్టుక, ముసలితనం, వ్యాధులు, మరణం వంటి బాధలతో అల్లాడిపోతున్నాయి. అటువంటి దీనులపై అసూయ, ఈర్ష్య చూపడం తగదు.
ఆత్మల పవిత్రత: సహజంగా నిర్మలమైన ఆత్మలలో గుణదోషాలను లెక్కించడం అవివేకం, అధర్మం.
ప్రార్థన: సమస్త ప్రాణుల పట్ల దయ, రాగద్వేషాలు లేని మనస్సు, మత్సర రహిత స్థితి, శమదమాది సద్గుణాలు నాకు ఎప్పుడు లభిస్తాయో కదా! దయాసాగరుడవైన ఓ సింహగిరి నరహరీ, నీకు ఇవే నా నమస్కారాలు.
విశేషాలు
భాగవతాపచార తీవ్రత: శ్రీవైష్ణవంలో భగవదపచారం కంటే భాగవతాపచారం అత్యంత ప్రమాదకరమైనదిగా పరిగణిస్తారు. అగ్ని స్పర్శతో పోల్చి, భాగవతుల పట్ల చేసే చిన్న అపరాధమైనా సర్వనాశనానికి దారితీస్తుందని హెచ్చరించారు.
పురుషాకార ప్రపత్తి: లక్ష్మీదేవి (పురుషాకారం) అనుగ్రహంతో ప్రపత్తి చేసిన భాగవతునిలో సామాన్య బాహ్య లోపాలు వెతకడం రౌరవ నరక హేతువని స్పష్టం చేశారు.
ఆత్మ నైర్మల్యం: దేహ స్వభావాలు వేరైనా, జీవులందరి ఆత్మస్వరూపం శుద్ధమైనదేనని గుర్తించి వారి గుణావగుణాలను విమర్శించకూడదనే విశిష్టాద్వైత దృష్టి ఇందులో ప్రతిబింబిస్తుంది.
శమదమాది గుణ ప్రార్థన: ఇతరులను తప్పుపట్టకుండా, సర్వభూత దయ మరియు మానసిక ఇంద్రియ నిగ్రహాన్ని (శమ, దమములు) ప్రసాదించమని భగవంతుని వేడుకోవడం కృష్ణమాచార్యుల నైరాశ్య-సాత్విక భావనకు నిదర్శనం.
తాత్పర్యము
ఓ దయాసముద్రుడవైన సింహగిరి లక్ష్మీనరసింహస్వామీ! నీకు నమస్కారము.
రసనేంద్రియ తృప్తి (నాలుక): దేవా! నీ పాదాల వద్ద సమర్పించిన తులసీ తీర్థం లేదా ప్రసాదం యొక్క రుచిని ఆస్వాదించిన భక్తులు, అమృతం వంటి దివ్యమైన రుచులను సైతం గడ్డిపోచతో సమానంగా భావిస్తారు (తృణీకరిస్తారు).
ఘ్రాణేంద్రియ తృప్తి (ముక్కు): నీ దివ్య పాదపద్మాల సువాసనను అనుభవించిన వారికి చందనం (గంధం), ఘనసారం (కర్పూరం), పూల గుత్తుల సువాసనలు కూడా అసహ్యంగా తోస్తాయి.
నేత్రేంద్రియ తృప్తి (కన్నులు): నీ అద్భుత సౌందర్యాన్ని దర్శించిన నేత్రాలు ఇతర లౌకిక రూపాలను చూడటాన్ని పాపంగా భావిస్తాయి.
శ్రవణేంద్రియ తృప్తి (చెవులు): నీ అనంత లీలా కథామృతాన్ని పరిపూర్ణంగా గ్రోలిన (విన్న) జనులు ఇతర ప్రాపంచిక కథలను వినడానికి ఇష్టపడరు.
ఓ సర్వగంధుడా! సమస్త లోకాలకు ఏకైక బంధువైన స్వామీ! ఈ విధంగా నా సమస్త ఇంద్రియాలకు (కన్ను, ముక్కు, చెవి, నాలుక మొదలైన జ్ఞానేంద్రియాలన్నింటికీ) నీవే పరమ భోగ్యవస్తువై నన్ను సదా రక్షించు.
విశేషాలు
ఇంద్రియ సమర్పణ భావం: సాధారణంగా మానవుని ఇంద్రియాలు ప్రాపంచిక భోగాల వైపు పరిగెడతాయి. కానీ కృష్ణమాచార్యులు తన పంచేంద్రియాలన్నింటినీ పరమాత్మ దివ్య లీలలు, దివ్య మంగళ విగ్రహం వైపే మళ్ళించి, పరమాత్మయే సర్వేంద్రియాలకు పరమానందమని నిరూపించారు.
భక్తి పారవశ్యం: భగవంతుని స్పర్శ, దర్శనం, నామస్మరణ ముందు ప్రాపంచిక సుఖాలు (అమృతం, చందనం, కర్పూరం వంటివి) ఎంత అల్పమైనవో పోల్చి చెప్పడం ఈ వచనంలోని ముఖ్యాంశం.
వచన శైలి: ఇది సంకీర్తనా రూపంలో కాక, శరణాగతిని నేరుగా సంభాషణ రూపంలో దేవునికి నివేదించే తొలి తెలుగు వచన (గద్య) ప్రక్రియకు ఉత్తమ ఉదాహరణ
మహబూబ్నగర్ జిల్లా సంతవూరు గ్రామానికి చెందిన శ్రీ కృష్ణమాచార్యులవారి 'సింహగిరి వచనాలలోని 60 వచనాలలో 20 వ వచనం యొక్క తాత్పర్య , విశేషాలు 29. 08.2026
తాత్పర్యము
- ఒక మూఢుడైనా సరే నీ నామాన్ని వింటే అతని పాపాలన్నీ నశిస్తాయి.
- శాంత స్వభావులైన మహాత్ములు వింటే వారి కోరికలన్నీ నెరవేరి సాలోక్య ముక్తి లభిస్తుంది.
- ఏకాగ్రతతో వినేవారు యమలోక బాధలు చూడకుండా నేరుగా వైకుంఠానికి చేరుకుంటారు.
- నారాయణా! పంచమ వేదం వంటి ఈ సంకీర్తనను మనస్ఫూర్తిగా వినేవారు నీలోనే లీనమయ్యే 'సాయుజ్య ముక్తి'ని పొందుతారు.
ముఖ్య విశేషాలు
- ఆత్మకథాత్మక నేపథ్యం (స్వీయ చరిత్ర): ఈ వచనం కృష్ణమాచార్యుల జీవిత ఘట్టాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది. ఆయన పుట్టుకతో అంధుడని, గురువు అనుగ్రహం మరియు నరసింహస్వామి కృపతో దివ్యదృష్టిని పొందాడని ఈ వచనం ద్వారా రూఢీ అవుతుంది.
- భక్తి వైరాగ్యాలు: లౌకిక కర్మలు, కుటుంబ బంధాలు మోహాన్ని కలిగిస్తాయని, భగవత్ సేవ మాత్రమే శాశ్వతమని కృష్ణమాచార్యులు ఇక్కడ వివరిస్తారు.
- చాతుర్లక్ష వచనాల ప్రస్తావన: తాను సింహగిరి నరహరిపై నాలుగు లక్షల వచనాలు (చాతుర్లక్ష గ్రంథం) రాయాలని సంకల్పించినట్లు స్వయంగా ఆయనే పేర్కొన్నారు.
- నామ సంకీర్తనా మహిమ: కేవలం కర్మకాండలు, శాస్త్ర పాండిత్యం కంటే స్వామి నామస్మరణ, దాస్యభక్తి మాత్రమే ముక్తికి మార్గాలని నొక్కి చెప్పారు.
- శరణాగతి తత్త్వం: తల్లి, తండ్రి, గురువు అన్నీ నరసింహస్వామేనని సంపూర్ణ శరణాగతిని ప్రకటించడం వైష్ణవ భక్తి సిద్ధాంతానికి నిదర్శనం.
No comments:
Post a Comment